Akademim Yayınları

O hastaya sonra ne oldu? Bu ay okuduğum kitaplardan söz etmeye çok kıymet verdiğim hocam Timuçin Oral’ın Bipolar Bozukluk Üzerine adlı kitabıyla başlamak istiyorum. Kitabın önsözünde bir fihrist var. Timuçin Hoca, Bakırköy’de poliklinikte çalışırken gördüğü hastaların sonraki yıllarda neler yaşadığını merak etmiş. Onları düzenli aralıklarla görmeye, hastane dosyalarından ayrı bir fihriste kaydetmeye başlamış. Bugün duygudurum bozuklukları alanındaki uluslararası çalışmalarıyla tanıdığımız hocamın Bakırköy’de kurduğu Raşit Tahsin Duygudurum Merkezinin hikâyesinde o fihristin de payı var. Bir hastayı mani sırasında gören herkesin anlatacak bir şeyi vardır. Peki ya uzun bir depresyonun birbirine benzeyen günlerini kim anlatacak? Dosyaya “iyilik dönemi” yazıldığında evdekilerin sevinmeye hâlâ neden çekindiğini kim soracak? Timuçin Hoca, kırk yıllık klinik deneyimini anlatırken hastanın da onunla birlikte korkan, yorulan, kimi zaman kendini suçlayan yakınlarının da hayatına yer açıyor. Çocuk ve ergenlerle ilgili bölümdeki bir cümle o fihristi yeniden hatırlattı bana. “Dikkat dağınıklığı, hareketlilik ve konuşkanlık tek başlarına mani ölçütü sayılmaz.” (s. 81) Bir çocuk çok konuşuyor. Hep mi böyleydi? Son günlerde uykusu da mı değişti? Bugün muayene odasında karşımızda oturan çocuğu anlayabilmek için dün nasıl bir çocuk olduğunu birinin bize anlatması gerekiyor. Benim kulağım burada Lacancı kliniğe, özellikle Darian Leader’a gidiyor. Derek Hook ve Stijn Vanheule’ün hazırladığı Lacan Depresyon ve Melankoli Hakkında Ne Dedi? derlemesinde Leader’ın iki yazısı var. Biri yas ve melankoli, öteki manik-depresif psikozun özgüllüğü üzerine. İkincisinde Leader, manide konuşan kişinin bir muhataba duyduğu ihtiyaç üzerinde duruyor. İki kitabı yan yana okuyunca dosyaya kolayca yazıverdiğimiz o iki kelimede durdum. “Çok konuşuyor.” Timuçin Hoca’yı okuyunca ne zamandır böyle konuştuğunu merak ediyorum. Leader’ı okuyunca bir de kime seslendiğini. Leader, Depresyon, Yas ve Melankoli’de depresif belirtileri yüksek ateşe benzetir. Birinin aşkı iştahını keser, ötekinin kederi. İkisinin dosyasına da “iştahsızlık” yazarız. O tek kelimenin iki ayrı hayatta neye karşılık geldiğini, her birini kendi sözleriyle dinledikçe öğreniriz. Üstelik anlatan da her şeyi baştan bilmez. Freud’un Yas ve Melankoli’deki o ince ayrımıyla, insan kimi kaybettiğini bilir de onda neyi kaybettiğini bilemeyebilir. Timuçin Hocamın kitabında bana en yakın gelen şey, hastalığı bunca yıldır tanıyan bir hekimin hastasını hâlâ merak etmesi. O fihristi tutan genç psikiyatristin sorusu kırk yıl sonra da canlı. O hastaya sonra ne oldu? Bu kitap meslektaşlarıma da bipolar bozuklukla yaşayanlara da çok şey anlatır. En çok da bir yakını için “Şimdi iyi, ama…” diye söze başlayıp gerisini getiremeyenlere. Bu ilk okuma notunu, çocuklara dönerek, Catherine Vanier’nin Bozuk Piyano adlı kitabından ve kitap üzerine yaptığı konuşmadan süzülen iki cümleyle tamamlayayım. Çocuk, daha konuşmayı bilmeden önce bile dilin içindedir. Onun semptomu, ailenin ve çevrenin söyleyemediği bir şeye verilmiş bir cevaptır. Güzelbahçe Sohbetleri · 2026 Okuma Notları-1 Not: @timucinoral · @AkademimKitap · @encorekitap · @axisyayinlari