Batbayar

Нэгэн шатахуун импортлогчийн шатахууны өнөөгийн нөхцөл байдлын тухай тайлбарыг хүргэе. Гүйцэд уншаад хардлага сэрдлэгэ яваад бдг асуудлуудын талаар сайхан ойлголт авчаарай. Шатахууны хангалт нийлүүлэлт, одоогийн нөхцөл байдлын талаар хэдэн юм бичмээр санагдлаа. Хэрэглэгчид, ард иргэд үнэндээ энэ олон үнэн худал мэдээлэл, шатахуун бодит хомсдол гэх зүйлүүдэд бухимдаж байгаа. Бухимдмаар ч байна л даа. Зарим хүмүүс маань бодит үнэн мэдээлэл биш, фб-ийн олон мэдээлүүдийг уншаад янз бүрийн л байплаар бухимдлаа илэрхийлж байна. Нэг тайлбар хэлье ээ. 1. ШТС-үүд үлдэгдэлтэй мөртлөө зарахгүй байна л гэнэ. Бас учир начир байна аа энд. Шатахууны савыг бүүр хоосортол бас шавхаж гаргаж болдоггүй юм. ШТС-ын савнаас гарахгүй үхлүүт үлдэгдэл гэж байдаг. Заавал сорохгүй болтол нь ажиллуулах нь буруу учраас сав болгонд 2000-3000 гаран литр үлдээдэг. Та нар машинаа бензинийг нь бүүр хоосортол явдаггүй биз дээ. Олон удаа ингэвэл машин чинь эвдэрнэ. Энэнтэй л адил. Манай төрийн шалгалт хийж байгаа олон хүн бүүр муухай дуугартал нь зар л гээд байгаа. Эвдэрвэл энэ хүмүүс засаж өгөхгүй нь л лав. 2. Хөдөө орон нутагт байгаагаа нөөцөө зараад дуусгая гэхээр сум аймаг орон нутгийн удирдлагууд "тэгэхгүй ээ, замын хүмүүс аваад дуусгавал бид яах вэ тиймээс байгаа нөөцөө хувааритай гарга" гээд хүсэлт тавиад байдаг. Нэгэнт нөөц бага болохоор эхийг нь эцээхгүй туагл тураахгүй хуваарьтай л гаргаж байна. Уул нь бизнесээ бодвол бүгдийг нь дуусгаад байхгүй ээ гээд суувал амар ч, хөдөө орон нутагт бол энийг зохицуулахад хэцүү байнаа. Хөдөөд ч гэхгүй хотод энгийн 92 нь зарагдаж дуусаад Евро-5 92 нь үлдээд байна аа. 3. За тэгээд шатахуун зарна гэдэг бол бизнесийн үйл ажиллагаа. Бид энэ эрх ашгаа бас хамгаалмаар, урьдчилаад мөнгөө байршуулаад бензинээ авчихсан улсууддаа бас үйлчилмээр байна. Юм дандаа иймээрээ байхгүй. Орчин хэвийн болоход тэд, бидний байнгын үйлчлүүлэгчид л үлдэнэ. Үхэлдээд байгаа хүмүүс аваахаа болино. Тэгэхээр тэр үлсууддаа бас жаахан давуу эрх эдлүүлчихмээр байна. 4. Нийлүүлэлтийн тухайд бол манайд, оросууд буюу Роснефть гэрээний дагуу шатахуунаа нийлүүлж байгаа юу? ТИЙМ! Гэхдээ учир шалтгаантай юм. Монгол улсын Засгийн газар, Монголын хувийн хэвшлүүд, Оросын ЗГ тэдний төрийн өмчит компанитай гэрээ хийсээн. Сар бологон минимиум хэмжээгээ тохирсон. Энэ хэмжээ нь 92 бензиний хувьд 50,000 орчим тн. Энэ хэмжээ 10 аад жилийн өмнө тэдэнтэй тохирсон тоо. Тухайн үедээ бол болж л байсан тоо юм. Энэ хэмжээгээ нэмье ээ, манай хэрэглээ өсөөд байнаа гэхээр, за яхав ээ. Ингээд байж л байг. Ангарскаас үйлдвэрээс өгдөг, энэ үйлдвэрийн хүчин чадал их биш. Тиймээс бид та нарт боломжоороо өгнөө гэдэг байсан ба сүүлийн 10 аад жил бидний захиалгын дагуу 70,000-90,000 тн өгчихдөг байсан юм. Харин одоо 50,000 тн 60,000 тн өгч байна. Гэтэл Монгол улсын хэрэглээ өсөөд ердийн үеийн хэрэглээ 75,000-85,000 тн болсон байгаа юм. Гэтэл одоо 50000 тн шатахуун өгөхөөр 35,000 тн дутна биз? Оросын элчин энийг мэдэхгүй учраас, эсвэл мэдээлэл дутуугаас “хангалттай” өгч байгаа гэж ярив. Яахав гэрээгээр тохирсноо өгч байгаа, байнга өгч байгаа гэж ярих нь нэг бодлын түүний зөв байх. Гэхдээ тэд 10 гаран жилийн өмнө өгнө гэж гэрээгээр тохирсон шатахуунаа бол өгч байгаа, гэхдээ тэрийгээ сар дамжуулаад ч гэсэн өгч байна. Тэнд хэцүү байгаа, бид ч ойлгож л байгаа. Гэхдээ өнөөдөр 11 сарын 10-ны өдөр бид 11 сарын захиалын 15 хувь нь ачигдсан гэсэн мэдээтэй л байна. Уул нь сарын 1/3 өнгөрөөд байхад 30 хувь нь ирсэн бол бас гайгүй л байх блаа. Дээрх элчингийн ярианд монголын эдийн засаг, хэрэглээ өссөн гэдгийг ерөөсөө хэлэхгүй л байна л даа. 5. Евро-5 92 нь өндөр өртөгтэй учраас үнэтэй. Манай компанийн хувьд нийт 92-ын импортын дутууг нөхөх зорилгоор Евро-5 92-ийг хятадаас /RON-92/ болон оросоос нийт хэрэглээни 10-20 хувьд авч ирж нийт ШТС -үүдэд тараасан. Хүмүүс хямдаа л хайгаад тэнд нь очерлоод байхаас биш үнэтэйг нь авдаггүй. Яасан дуусдаггүй Евро вэ гэхээр үнэндээ хүмүүс маань авахгүй учраас л байгаад байна.