Material Girls 👯 2023

โรงเรียนสตรีวัดระฆัง ผู้รังสรรค์พู่เรือหงส์ และเรือพระที่นั่ง -------------------------------------- เรื่องหนึ่งในขบวนพยุหยาตราทางชลมารคที่ผมเชื่อว่าคนส่วนมากไม่รู้และอาจจะไม่สนใจที่จะรู้ ก็คือ พู่เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ความงามของเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ดึงดูดความสนใจของเราไปที่เรือทั้งลำ ไม่ได้แยกย่อยไปที่ส่วนไหนของเรือ เราเห็นเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ทั้งลำ แต่คงจะมีน้อยคนที่จดจ้องเล็งแลไปที่พู่เรือโดยเฉพาะ อาจมีผู้สนใจส่วนนั้นส่วนนี้ของเรือด้วย โดยเฉพาะส่วนหัวเรือซึ่งโดดเด่นที่สุด เมื่อเล็งไปที่หัวเรือ ก็ต้องได้เห็นพู่ที่ห้อยลงมาจากส่วนปลายปากของหงส์ เอาละ ตกลงว่ามีผู้เห็นพู่เรือและชื่นชมกับความงามชดช้อยของพู่เรือ แต่คงมีน้อยคนที่สนใจต่อไปว่า พู่เรือหงส์มาจากไหน ใครทำ? และจะต้องมีน้อยคนลงไปอีกที่รู้ว่า ใครเป็นคนทำพู่เรือหงส์ พูดกันชัด ๆ ตรง ๆ ว่า ในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค คนที่แทบจะไม่มีใครนึกถึงเลยก็คือ คนทำพู่เรือหงส์ ........................... ขอบอกกล่าวให้รับรู้ทั่วกันไว้ในที่นี้ และช่วยบอกต่อกันไปด้วยว่า ผู้ทำพู่เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์และเรือพระที่นั่งอีก ๓ ลำในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค คือ โรงเรียนสตรีวัดระฆัง จำกันไว้สั้น ๆ ว่า โรงเรียนสตรีวัดระฆังเป็นผู้ทำพู่เรือหงส์ ........................... การทำพู่เรือพระที่นั่งในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เป็นหน้าที่ของโรงเรียนสตรีวัดระฆังมาช้านาน ทำมานานแค่ไหนผมไม่ทราบ แต่สันนิษฐานได้ว่า โรงเรียนสตรีวัดระฆังตั้งอยู่ใกล้ชิดติดกับหน่วยทหารเรือ ลูกหลานครอบครัวทหารเรือจำนวนหนึ่งเรียนที่โรงเรียนสตรีวัดระฆัง หลายคนเป็นครูอาจารย์สอนที่โรงเรียนสตรีวัดระฆัง ทหารเรือกับโรงเรียนสตรีวัดระฆังจึงมีความใกล้ชิดกัน และตามหลักการของโรงเรียนสตรีสมัยก่อน วิชาการบ้านการเรือน การเย็บปักถักร้อย เป็นวิชาจำเป็นที่จะต้องมีสอนกัน การทำพู่เรือจึง “เข้าทาง” ของโรงเรียนสตรีวัดระฆังเต็ม ๆ แต่ที่สำคัญก็คือเมื่อทำออกมาแล้วก็สวยงามเป็นที่ชื่นชมกันทั่วไป มีขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเมื่อไร ก็เป็นอันว่าโรงเรียนสตรีวัดระฆังต้องทำพู่เรือพระที่นั่ง แม้จะยังไม่ได้สั่ง ยังไม่ได้บอก ยังไม่ได้ขอ ก็รู้อยู่แล้วว่าต้องทำแน่ จนกล่าวได้ว่า การทำพู่เรือพระที่นั่งเป็นสมบัติวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของโรงเรียนสตรีวัดระฆัง ........................... คณะกรรมการจัดเตรียมความพร้อมขบวนเรือพระราชพิธีที่กองทัพเรือแต่งตั้งขึ้นทุกครั้งที่มีขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ก็ไม่ต้องมาถามกันว่า พู่เรือพระที่นั่งทั้ง ๔ ลำ จะให้ใครทำ เพราะคำตอบมีอยู่แล้ว-มีมานานแล้วด้วย-ว่าผู้ทำคือโรงเรียนสตรีวัดระฆัง ผู้บริหาร-หรือเรียกรวม ๆ ว่าชาวสตรีวัดระฆัง ไม่ว่ารุ่นไหน รับรู้ภารกิจส่วนนี้ทั่วกัน พูดชัด ๆ ว่า ใครอยู่โรงเรียนสตรีวัดระฆัง ต้องทำพู่เรือหงส์เป็น เพราะเป็นหน้าที่ ........................... ตราบใดที่เมืองไทยยังมีขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ตราบนั้นศิลปศาสตร์วิชาการทำพู่เรือพระที่นั่งจะยังคงดำรงอยู่คู่กัน และตราบนั้น โรงเรียนสตรีวัดระฆังจะยังคงทำหน้าที่รักษาและสืบทอดศิลปะการทำพู่เรือพระที่นั่งให้เป็นสมบัติวัฒนธรรมประจำชาติไทยตลอดไป ........................... ทุกครั้งที่เห็นความงดงามอลังการของขบวนพยุหยาตราทางชลมารค-สมบัติวัฒนธรรมที่มีแห่งเดียวในโลกคือประเทศไทย อย่าลืมนึกถึงชื่อผู้รังสรรค์พู่เรือหงส์-ส่วนประกอบแห่งความงดงามอลังการอันโดดเด่นนั้น และขอให้ชาวเราพร้อมใจกันคารวะและให้เกียรติโรงเรียนสตรีวัดระฆัง ผู้รังสรรค์พู่เรือหงส์และเรือพระที่นั่งอันงดงามนั้น-ตลอดไป พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย ภาคีสมาชิก ราชบัณฑิตยสภา ๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ ๑๗:๕๕