Galegas

Mulleres de loito. 📷 Virxilio Viéitez, c. 1955. Rosalía soubo captar o estado anímico destas mulleres que viven como viúvas (cando un familiar emigraba, era normal que se puxese loito ata a volta), non sabían se eran "viúvas de vivos ou de mortos". 🖊️ Marcial Gondar Portasany.

Mariscadoras da Ría de Vigo. 📷 Arquivo Pacheco c. 1930-40. "Camiñan descalzas polas rochas, (...) As mulleres de sal, con argazos de sombras, xorden das últimas mareas e tecen tesouros de auga cada noite contra a Historia. Elas, que saben que o efémero permanece". ✍️ Ana Romaní.

Nena cun colar de zonchos, Ordes. 📷 G. Henningsen, c. 1965. O 1 de novembro as nenas saían á rúa con colares de castañas cocidas coa pel, en auga e sementes de anís. Ofrecían os zonchos á xente para que os comeran e así liberar o maior número posible de almas do purgatorio.

Muller na rúa Algalia de Abaixo, Santiago de Compostela. 📷 A.D., 1925. Esta construción, situada na rúa Algalia de Abaixo, está considerada como unha das poucas casas medievais conservadas da cidade en Santiago de Compostela. 🖊️Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

Muller con paraugas en Ribadavia, Ourense. 📷 Marqués de Santa María del Villar, 1959. O de afiador e paraugueiro é talvez o oficio que na Galiza se atopa máis localizado: pódese asegurar que casa todos son de Ourense e, máis concretamente, de Nogueira de Ramuín. 🖊️Xocas.

Mulleres á porta da casa en Vigo. 📷 Lucien Roisin, c. 1930. A casa mariñeira terrea e de cachotería encalada é unha solución habitual na costa galega. Ás veces, o patín redúcese a unhas simples escaleiras labradas na rocha sobre a que se asenta a casa. 🖊️ Pedro de Llano.

Mulleres traballando no gran, Outeiro de Rei. 📷 Walter Ebeling, c. 1930. A moza da esquerda aventa o gran erguéndoo co pandeiro e deixándoo caer para que o vento leve a parva. Logo escóllese cos cribos e zarandos (muller da dereita) e mídese co ferrado (muller do centro). 🖊️MPG.

Traballadora do balneario no castiñeiro xigante de Bembibre, Viana do Bolo 📷 Vida Gallega, 1908 Esta árbore, famosa polas súas dimensións, foi tallada na Guerra Civil porque dende unha das súas pólas Otero Pedrayo promunciou un discurso a favor do Estatuto Galego do 36 ✍️Fraguas

Mulleres nunha rúa de Vigo. 📷 Erich Andres, 1936. Tras o golpe de Estado de Franco, o fotógrafo alemán Erich Andres chega por barco a Vigo autorizado polo Ministerio de Propaganda para viaxar polo país e retratar a guerra civil dende a perspectiva dos fascistas. 🖊️ E. Rolland.

Nena coidando do gando. 📷 Ramón Dimas, 1956. Cando volva á escola, logo do verán, voulle pedir á mestra que me ensine a ler de corrido. Eu, a cambio, voulle contar que as vacas cando comen a herba, non devoran as raíces.

Mulleres de Érguete apupando aos detidos do buque Rand, Vigo. 📷 Magar, 1991. Cando a droga facía estragos, un grupo de nais levantouse contra os narcotraficantes. De que vamos a ter medo, se o peor que nos pode pasar é que nos maten un fillo e os nosos xa case están mortos!

Mulleres recollendo o "pan dos pobres", Tui. 📷 Galicia Moderna, 1897. Situacións de fame e miseria provocaron varias revoltas populares nas que era común que o protagonismo fose das mulleres: A revolta contra a fame en 1847, a das Pedradas, 1918, a do centeo de Escairón, 1946...

Mulleres debullando lúpulo, Betanzos. 📷 Arq. Muni. Betanzos, c. 1955. Na década de 1950 Betanzos e As Mariñas converteuse na zona de maior produción da península, chegando a recoller 240 t. en 1963. A recolección e o pelado do lúpulo era un labor feito maiormente por mulleres.

Mestra e nenas na escola pública de Areas, Pontevedra. 📷 Ruth Matilda Anderson, 1924. En febreiro de 1924, a ditadura de Primo de Rivera ordena a suspensión inmediata dos mestres e mestras que usen o galego e a clausura das escolas públicas que puideran ensinalo. 🖊️Carlos Callón

Muller bailando cunha regueifa. 📷 Caamaño, c. 1956 A regueifa era unha rosca ou bolo de pan das vodas galegas. Elaborado preferentemente con fariña de trigo e adobiado con ovos, azucre e fitas. Adoitaba repartirse despois do banquete entre os veciños non convidados ao casamento.

Mulleres nunha rúa de Muros. 📷 Veiga Roel, c. 1955. A mediados do século XX era moi habitual ver mulleres facendo tarefas na rúa diante da porta da casa: pelar patacas, coser, palillar, debullar, coidar dos petís...

Maruja Mallo con manto de algas, Chile. 📷 Aut. desc., 1945 A pintora galega Maruja Mallo foi unha das figuras claves do surrealismo do s. XX. Unha muller que non só se rebelou contra as normas artísticas tradicionais, senón tamén contra a sociedade conservadora. ✍️Cristina Arufe

Carmen Arias, na Magdalena, Arxentina. 📷 1959 En 1958, Díaz Pardo crea a fábrica, Celtia S.A., Porcelanas de Magdalena, a 108 Km de Bos Aires. Carmen Arias, Mimina, pon en marcha os obradoiros de decoración desta fábrica e forma as novas traballadoras. 🖊️isaacdiazpardo.gal

Mulleres apañando algas en Punta Abelleira, O Grove. 📷 Jean Dieuzaide, 1961. Na praia apañan o argazo traído polo mar para o estraren despois polas leiras e utilizalo como fertilizante da terra.

Mulleres viúvas do mar, Muros. 📷 Valcárcel, 1969. Había moita xente sentada no muro do porto esperando un enterro. Vin a foto rapidamente, pero tiña que disimular e compoñela. Busquei o grupo máis homoxéneo (deuse coa roupa e a idade). Enfoquei, compuxen e disparei. 🖊️Valcárcel.