🇦🇲🇬🇷 Brotherhood 🇬🇷🇦🇲

Hindistan, Türkiye'nin BM Genel Sekreterliği adaylığına karşı temkinli olmalı Yeni Delhi şimdi sesini yükseltmeli ve bir sonraki BM genel sekreterinin Hindistan karşıtı olmamasını ya da Güney Asya'da barışa zarar verecek gündemler izlememesini talep etmeli Michael Rubin İngilizce orijinal: Firstpost, 5 Kasım 2026 — firstpost.com/opinion/india-… BM Genel Sekreteri António Guterres ikinci görev süresinin sonunda görevden ayrılacak. BM'nin coğrafi rotasyon geleneği örgütün dümenine bu kez Latin Amerika veya Karayipler'den bir liderin geçmesini gerektirse de ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bölgenin öne sürdüğü adaylardan hiçbirini kabul edilebilir bulmadıklarının sinyalini verdi. Pek çok genel sekreter kendini dünyanın baş diplomatı gibi gördü; yönetmek üzere seçildikleri örgütün idaresini ihmal ederken, şu ya da bu dava hakkında erdem gösterisi yapmak için dünyayı uçakla dolaştı. Bu çıkmaz, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bizzat seçtiği aday Feridun Sinirlioğlu da dahil olmak üzere başka adaylara kapı araladı. BM, İkinci Dünya Savaşı'nı önlemekte başarısız olan Milletler Cemiyeti'nin küllerinden doğdu. Uluslararası hukuka dair idealizm hâkimdi; sömürge imparatorluklarının sona ermesi ve yeni ülkelerin ortaya çıkması kuruma yeni bir önem kazandırdı. Ancak gerçekler çok geçmeden araya girdi: Soğuk Savaş patlak verdi, ulusal sinizm ve dar gündemler yeni kurumu ele geçirmeye çalıştı. BM Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA) için de durum buydu. 1949'da kurulan UNRWA'nın geçici olması öngörülüyordu. 1951'de kendi yöneticileri ajansın feshedilmesini tavsiye etti, ancak Arap devletleri onu İsrail'e karşı kendi anlaşmazlıklarında kullanacakları diplomatik ve siyasi bir kaldıraç olarak ayakta tuttu. Bunu yapabilmelerinin nedeni, UNRWA'nın, BM'nin iki yıl sonra, 1951'de kurduğu BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'nden (UNHCR) farklı bir mülteci tanımı kullanmasıydı. UNRWA'ya göre Filistinli mülteci, "olağan ikamet yeri 1 Haziran 1946 – 15 Mayıs 1948 döneminde Filistin olan ve 1948 çatışması sonucunda hem evini hem de geçim kaynaklarını kaybeden kişiler" olarak tanımlanıyordu. Ajans ölçütü iki yılla sınırladı, çünkü pek çok Filistinli Arap bölgeye ancak bu dönemde Suriye, Mısır ve başka yerlerden gelmişti. Sorun, UNRWA tanımının ikinci kısmındaydı. Örgütün tüzüğünde "Evlat edinilmiş çocuklar dahil, Filistinli erkek mültecilerin soyundan gelenler de kayıt hakkına sahiptir" deniyordu. Özünde mültecilik kalıcı, genetik bir duruma dönüştü. Dünyanın geri kalanında geçerli olan UNHCR tanımı ise bireysel koşullara dayanır. Bu tanıma göre mülteci, "ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri yüzünden zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen..." herkestir. Aile bağları yoluyla mülteci statüsü elde etmek nadirdir; kalıcı mülteci statüsü ise daha da nadirdir. Nitekim şu anki BM Mülteciler Yüksek Komiseri Berhem Salih, 2035'e kadar mülteci kayıtlarını yarıya indirme sözü verdi. Tanımlar önemlidir. UNRWA'nın kayıtlarında 6 milyon mülteci var. Bunların 2,4 milyonu tam Ürdün vatandaşlığına sahip, ama yine de mülteci sayılıyor. UNHCR tanımı Filistinlilere uygulansaydı, sayı 20 bine yakın çıkardı; üstelik 1948 savaşında yerinden edilip tarihî Filistin sınırları dışında yaşayan hayattaki Filistinlilerin sayısı her yıl azalıyor. Pek çok Hintli, özellikle merkez solundaki partilerden olanlar, hem İsrail karşısında Filistinlilere sempati duyuyor hem de çoğu zaman uluslararası hukuku hiçe sayarak kibirle hareket eden büyük güçleri dizginlemesi için Birleşmiş Milletler'e itibar ediyor. Bu itibarın sorunu, Birleşmiş Milletler'in üyelerinin rehinesi olmaya devam etmesidir; üyelerin pek azı örgütün kuruluş ideallerini kendi çıkarlarının üstünde tutar. Türkiye de Pakistan da, demokratik bir toplumda bile olsa gayrimüslimlerin Müslümanları yönetmesi fikrine karşı çıkıyor. Hindutva'yı (Hindu milliyetçiliğini) gayrimeşru görüyorlar. Mesele yalnızca Keşmir değil, Hindistan'ın tamamı. Örneğin Türkiye'nin BM Genel Kurulu marjında Pakistan'la birlikte düzenlediği bir nefret söylemi forumunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan şöyle sormuştu: "…Hindistan'da… sadece inek eti yedikleri için kırbaçlanan, hatta palalarla dövülen, ölüme mahkûm edilen oradaki Müslüman gençleri neyle acaba savunacağız…?" Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu öne sürmesiyle BM, yakında ulusal gündemlerin ideallerin önüne geçtiği yeni bir dönemle karşı karşıya kalabilir. Sinirlioğlu kendine kuru, renksiz bir imaj çiziyor. Özünde Türk Dışişleri Bakanlığı'nın Konstantin Çernenko'suydu. Ama Çernenko gibi, hizmet ettiği ideolojinin sadık bir aparatçiğidir. Sovyet başbakanı olarak Çernenko, bürokraside yükselmesini mümkün kılan komünizmden sapmadı. Sinirlioğlu da her kritik dönemeçte Erdoğan'ın çizgisine döndü. Hindistan Sinirlioğlu'na yüksek sesle itiraz etmezse, bir sonraki BM genel sekreterinin Keşmir meselesini önceliği hâline getirmesi riskini göze almış olur; üstelik bunu Hindistan'ın lehine olan uluslararası hukuka uygun bir biçimde de yapmaz. Ancak yeni genel sekreter ile İslamcı blok, Güney Asya'daki mülteci tanımını, mültecilerin çoğunun nüfus mübadelesi sırasında çoktan yeniden yerleştiği geleneksel UNHCR tanımından uzaklaştırıp onun yerine UNRWA benzeri, kalıcı mültecilik statüsü öngören bir tanımı teşvik etmek için el ele verirse, durum Hindistan için çok daha tehlikeli hâle gelebilir. Bölünme sırasında 14,5 milyon kişi Hindistan'dan Batı ve Doğu Pakistan'a ya da Pakistan'dan Hindistan'a göç etti. BM, Hint alt kıtasındaki mültecileri yeniden hesaplamayı seçseydi, kayıtlarına bir anda 140 milyonu aşkın mülteci eklenirdi. UNRWA hiçbir zaman adaletle ilgili olmadı. Filistin'e yakın zamanda gelmiş göçmenleri mülteci saydı, ama Arap ülkelerinden ve İran'dan sürülen, yüzyıllardır bu Müslüman çoğunluklu ülkeleri yurt bilmiş aynı sayıdaki Yahudiyi görmezden geldi. Kinik, Türkiye yanlısı bir genel sekreter de tanımlarla aynı şekilde oynayarak mülteci statüsünün yalnızca Müslümanlara verilmesini, İslamcı pogromlarla yurtlarından edilen Hindulara ise verilmemesini sağlayabilir. Hindistan dünyanın en büyük demokrasisi ve yakında dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olacak. Birleşmiş Milletler'de adalet olsaydı, Hindistan Güvenlik Konseyi'nde Birleşik Krallık'ın yerini alırdı. Ancak Hindistan çoğu zaman gücünü göstermekten ve diplomatik hakkını talep etmekten kaçınıyor. Bu en iyi zamanlarda bile zararlı olabilir; ama düşmanları bir araya geldiğinde ölümcül bir hataya dönüşebilir. Yeni Delhi şimdi sesini yükseltmeli ve bir sonraki BM genel sekreterinin Hindistan karşıtı olmamasını ya da Güney Asya'da barışa zarar verecek gündemler izlememesini talep etmeli. (Michael Rubin, ABD'nin başkenti Washington'daki Middle East Forum'da Politika Analizi Direktörü ve Hindistan'daki Usanas Vakfı'nda kıdemli araştırmacıdır (distinguished fellow). Yukarıdaki yazıda ifade edilen görüşler kişiseldir ve yalnızca yazara aittir; Firstpost'un görüşlerini yansıtmayabilir.)