M. Hakan Türkçapar

Yarın Haliç kongre Merkezi’nde saat 15:30’da

Nereden Başlasam'ın bu bölümünde konu Saplantılar. Mirgün Cabas ve Can Kozanoğlu'nun konuğu Prof. Dr. Hakan Türkçapar. open.spotify.com/episode/7co…

Nereden Başlasam'ın bu bölümünde konu Saplantılar. Mirgün Cabas ve Can Kozanoğlu'nun konuğu Prof. Dr. Hakan Türkçapar. podcasts.apple.com/tr/podcas…

İnsanın en temel bilişsel yanılgılarından birisi dünyayı olduğu gibi gördüğünü zannetmektir oysa hepimiz dünyayı olduğumuz gibi görürüz.

Sağlıksız ilişkiler ve yaşanan olumsuzluklar bizim sorun yaşamamıza yol açar. Ancak bunun çözümü ilişkilerimizi tamamıyla bitirerek kaçınmak değildir. Yaşadığımız sorunların ve duygusal sıkıntının çaresi de yine (sağlıklı) ilişkiler ve olumlu yaşantılardır.

Alışkanlık doğası gereği zorlanmadan kendiliğinden yapılan bir davranıştır. Böyle olmaları değişemeyecekleri anlamına gelmez. Kalıcı davranış değişikliğinin temel adımları: Amacı belirlemek, ne zaman ve nerede yapılacağını planlamak, anımsatıcılar belirlemek, davranışı izlemek, çevreyi yeni davranışı kolaylaştıracak şekilde düzenlemek ve bir aksama olduğunda bütünüyle vazgeçmeden devam etmek.

Bu haftanın yazısı, tarihe ve tarihi olana bakışımızı ele alıyor. Okumak isteyenler için link aşağıda: ntv.com.tr/yazarlar/hakan-tu…

“Henüz” sözcüğü tek başına değişim yaratmaz; fakat değişimin mümkün olduğu düşüncesine kapı açar. “Bunu yapamıyorum” yerine “Bunu henüz yapamıyorum; nasıl öğrenebilirim?” demek, kişiyi edilgenlikten arayışa geçirir.

Bir şeyi istemekle onu yapmak aynı şey değildir. İstek hedefi gösterir; irade ise istekle davranış arasındaki köprüyü kurar. Değişim, “İstiyorum” cümlesi “ … yapıyorum” ile tamamlandığında başlar.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun! #29Ekim #CumhuriyetBayramı #Cumhuriyet @HTurkcapar

Alışkanlıklar, davranışı her defasında yeniden kararlaştırma yükünü azaltır. Tekrar edilen iyi davranışlar giderek otomatik hale gelebilir. Zor ve yorgun dönemlerde önceden yerleşmiş iyi alışkanlıklar kişiye yardımcı olur.

Yaşadığımız olayla tepkimiz arasında düşüncemiz vardır. Olayla davranış arasında kendi zihnimizde oluşan cümleler tepkimizi yönlendirir.

İrade, doğuştan sahip olduğumuz değişmez bir özellikten çok; amaç belirleme, düşüncelerimizi fark etme, davranışımızı izleme ve yaşamımızı düzenleme becerisidir.

Bu hafta insanların aslında doğruyu bildikleri halde “kendilerini kandırarak” doğru olandan sapmalarına “yardımcı olan” psikolojik mekanizmaları yazdım: ntv.com.tr/yazarlar/hakan-tu…

7-11 yaş arası bilişsel gelişimin somut düşünce dönemidir. Bu dönemdeki çocuklar sürekli eleştirilir, başkalarıyla karşılaştırılır, başarıları görmezden gelinir veya yeteneklerini geliştirebileceği fırsatlardan yoksun bırakılırsa yeterlilik ve başarı duygusunun gelişimi güçleşebilir. Çocuk kendisini yetersiz ve başarısız görebilir, yeni görevlerden kaçınabilir, hata yapmaya ve eleştiriye aşırı duyarlı hale gelebilir. Başarıya aşırı önem verme, mükemmeliyetçilik, başarısızlık korkusu veya çaba göstermekten vazgeçme gibi davranışlar geliştirebilir. Bu dönemde oluşabilecek temel olumsuz inançlar: “Yetersizim, başaramam, başkaları benden daha iyi, değerli olmak için başarılı olmalıyım.”

3–7 Yaş arası çocuğun merakı, girişimleri ve bağımsız davranışları sürekli engellenir, duyguları önemsenmez, sıkça eleştirilir veya cezalandırılırsa girişimcilik, özerklik ve kendine güven gelişimi güçleşebilir. Çocuk hata yapmaktan korkabilir, suçluluk ve utanç duygularını yoğun yaşayabilir, kendi isteklerini ifade etmekte ve karar vermekte zorlanabilir. Aşırı kısıtlayıcı veya tutarsız sınırlar karşısında ya çekingen ve bağımlı ya da kurallara uymakta zorlanan bir tutum geliştirebilir. Bu durumda çocukta gelişebilecek olumsuz temel inanç: “İsteklerim ve yaptıklarım yanlış, kendi başıma yapamam, hata yaparsam kötü biriyim.”