ΟΙ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΟΥΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΒΑΤΟ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟ ΟΡΙΟ: το δημόσιο χρέος—102% του ΑΕΠ στο Ηνωμένο Βασίλειο, 116% στη Γαλλία, 124% στις ΗΠΑ και 205% στην Ιαπωνία—εδράζεται επί συνολικού εθνικού χρέος – δημόσιου και ιδιωτικού - 230% έως 390%. Σε αυτά τα επίπεδα κορεσμού, οι παραδοσιακές διέξοδοι έχουν κλείσει. Η λιτότητα πυροδοτεί ιδιωτικές πτωχεύσεις που επιβαρύνουν εκ νέου το κράτος, η γήρανση του πληθυσμού καθηλώνει την ανάπτυξη και μια αθέτηση πληρωμών κράτους της G7 θα διέλυε το παγκόσμιο σύστημα διακανονισμών. Καθώς η ανακύκλωση των εμπορικών πλεονασμάτων από χώρες όπως η Κίνα καταρρέει λόγω γεωπολιτικών ρηγμάτων, η εθελούσια διεθνής ζήτηση για κρατικά ομόλογα εξανεμίζεται πιέζοντας τα επιτόκια. Οι δυτικές κυβερνήσεις απαντούν με νέα χρηματοπιστωτική καταστολή: μέσω τραπεζικών κανόνων και υποχρεωτικών αποθεματικών σε stablecoins, εξαναγκάζουν τα εγχώρια ιδρύματα να απορροφούν δημόσιο χρέος με αποδόσεις χαμηλότερες του πληθωρισμού, απαλλοτριώνοντας σιωπηρά την ιδιωτική αγοραστική δύναμη. Η στρατηγική αυτή όμως, αδυνατεί να αποκαταστήσει τη φερεγγυότητα σε αυτές τις χώρες. Στην μεταπολεμική περίοδο, 1945-1980, η χρηματοπιστωτική καταστολή εξάλειψε ένα στατικό πολεμικό χρέος χάρη στη δημογραφική και παραγωγική έκρηξη. Αντιθέτως, τα σημερινά ελλείμματα αποτελούν μόνιμες δομικές ροές. Επειδή οι κοινωνικές δαπάνες είναι τιμαριθμοποιημένες, ο πληθωρισμός διογκώνει αυτόματα τις εκροές. Ταυτόχρονα, στις σύγχρονες ανοικτές ψηφιακές αγορές, οι ξένοι πιστωτές απέχουν από τις εκδόσεις, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες σε πληθωριστική ρευστοποίηση και οδηγώντας την κανονιστική καταστολή σε άμεση νομισματική υποτίμηση.

Τα κράτη του Δυτικού κόσμου δεν μπορούν να εξαλείψουν το ιστορικό χρέος τους μέσω του πληθωρισμού και μόνο. Στις ανοιχτές, ψηφιακές αγορές, η ‘νέο-χρηματοπιστωτική καταστολή’ θα προκαλέσει φυγή κεφαλαίων και σοβαρή υποτίμηση του νομίσματος. 👇

Η ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ: Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΒΑΝΤΙΝΗΣ - Έχοντας εγκαταλείψει τη λειτουργική της ουδετερότητα προς χάριν ενός απατηλού αναπροσανατολισμού εξωτερικής εξισορρόπησης, η Κύπρος βρίσκεται πλέον άμεσα εκτεθειμένη σε στρατιωτικά αντίποινα λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, καθώς και σε τουρκικά αντίμετρα σε ξηρά και θάλασσα. Η ευρύτερη περιφερειακή τροχιά υπογραμμίζει γιατί αυτή η εκτεθειμένη στάση είναι στρατηγικά αδιέξοδη, εξαιτίας τριών βασικών δυναμικών: Πρώτον, η μεταψυχροπολεμική επιδίωξη της φιλελεύθερης ηγεμονίας—δηλαδή η πεποίθηση ότι ένας ισραηλινό-αμερικανικός άξονας, τα εμπορικά σύμφωνα και η στρατιωτική υπεροχή θα μπορούσαν να παρακάμψουν τις περιφερειακές ισορροπίες και το παλαιστινιακό ζήτημα—κατέρρευσε υπό το βάρος του διλήμματος ασφαλείας. Η επιδίωξη της απόλυτης ασφάλειας από το Ισραήλ επιβάλλει απόλυτη ανασφάλεια στους γείτονές του, πυροδοτώντας ασύμμετρη φθορά και αντίσταση μέσω αντιπροσώπων (proxies), ενώ η επέκταση των ζωνών ασφαλείας απέτυχε να εξαναγκάσει σε πολιτική συνθηκολόγηση. Δεύτερον, η ικανότητα της Ουάσιγκτον να εγγυάται αυτή την προκεχωρημένη παρουσία προσέκρουσε σε σκληρά βιομηχανικά και επιμελητειακά όρια. Περιοριζόμενες από τις ευπάθειες των ναυτικών αναμετρήσεων και τα εξαντλημένα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχρεώνονται να δώσουν προτεραιότητα στην αποτροπή έναντι του ισότιμου ανταγωνιστή τους, της Κίνας, στην Ανατολική Ασία. Κατά συνέπεια, η Ουάσιγκτον θα μεταβεί σε μια στρατηγική υπεράκτιας εξισορρόπησης (offshore balancing)—αποσύροντας τις μόνιμες χερσαίες φρουρές της από τη Λεβαντίνη και ενεργώντας αποκλειστικά ως εξισορροπητής έσχατης ανάγκης για την ενεργειακή ασφάλεια του Περσικού Κόλπου. Τρίτον, επειδή καμία περιφερειακή δύναμη δεν διαθέτει την ικανότητα να επιτύχει μονομερή ηγεμονία, η Λεβαντίνη θα αυτοεξισορροπηθεί οργανικά σε μια εύθραυστη πολυπολική ισορροπία. Το Ισραήλ θα αναγκαστεί να υποχωρήσει πίσω από μια οχυρωμένη περίμετρο, αποδεχόμενο την αμοιβαία αποτροπή έναντι ενός ενδεχομένως αναδυόμενου πυρηνικού Ιράν. Σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική, τα εκτεθειμένα μικρά κράτη—με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κύπρο—θα έρθουν αντιμέτωπα με την ανάγκη να εγκαταλείψουν τις μονομερείς στρατιωτικές διευκολύνσεις και να υιοθετήσουν μια στρατηγική προσαρμογή στις περιφερειακές πραγματικότητες, προκειμένου να διασφαλίσουν την κυριαρχική επιβίωσή τους.

Πώς η κατάρρευση της ιδέας του ‘Μεγάλου Ισραήλ’, η εξάντληση των εξοπλισμών και η δημογραφία αναγκάζουν την Ουάσιγκτον να στραφεί στην πολιτική εξισορρόπησης εξ΄ αποστάσεως. 👇

Η ΧΩΡΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΑΡΕΛΑΣΗ: Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Η επιδίωξη της Κυπριακής Δημοκρατίας για συμμαχίες εξωτερικής εξισορρόπησης και εμπορική ενεργειακή διπλωματία συνιστά μια αποσταθεροποιητική στρατηγική ψευδαίσθηση, η οποία επιταχύνει, αντί να αποτρέπει, την τουρκική κυριαρχία επί της νήσου. Λειτουργώντας υπό το καθεστώς μιας αμετάβλητης γεωγραφικής έκθεσης μόλις σαράντα μίλια από τα παράλια της Ανατολίας, οι διαμορφωτές πολιτικής στη Λευκωσία συγχέουν τις μη δεσμευτικές, συναλλακτικές συνεργασίες —όπως το σχήμα 3+1 και την πολιτική αλληλεγγύη της ΕΕ— με θεσμοθετημένη συλλογική άμυνα. Στην πραγματικότητα, οι ξένες δυνάμεις αξιοποιούν την Κύπρο για επιμελητειακούς, ενεργειακούς σκοπούς και συλλογή πληροφοριών, αρνούμενες οποιεσδήποτε δεσμευτικές στρατιωτικές υποχρεώσεις. Κατά συνέπεια, η Λευκωσία έχει εγκλωβιστεί σε μια κλασική παγίδα πρόκλησης: οι επιδεικτικές στρατιωτικές παρελάσεις και τα καθεστώτα υπεράκτιων αδειοδοτήσεων προκάλεσαν ασύμμετρα τουρκικά αντίποινα —συμπεριλαμβανομένων ένοπλων ναυτικών αναχαιτίσεων, ανάπτυξης drones στο Λευκόνοικο και μιας άκαμπτης αξίωσης για διχοτόμηση δύο κρατών— χωρίς η ίδια να διαθέτει την κυρίαρχη μαχητική ισχύ για να απορροφήσει τις συνέπειες. Παράλληλα, η διευκόλυνση δυτικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και η εμβάθυνση των δεσμών ασφαλείας με το Ισραήλ εισάγουν τις ασταθείς συγκρούσεις της Λεβαντίνης απευθείας στο νησί, εκθέτοντας μια οικονομία τουρισμού και υπεράκτιου κεφαλαίου, σε κίνδυνο ασύμμετρης παράλυσης. Παραλυμένη από βραχυπρόθεσμους εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς, η Λευκωσία υποκαθιστά τη γνήσια διπλωματική εμπλοκή στο πλαίσιο του ΟΗΕ με στρατιωτικό θέατρο, διασφαλίζοντας ότι η στρατηγική αναβλητικότητα παγιώνεται de facto σε μόνιμη εδαφική διχοτόμηση.

Πώς οι στρατιωτικές παρελάσεις, οι συναλλακτικές συμμαχίες και η εμπορική ενεργειακή διπλωματία οδηγούν σε στρατηγική παγίδευση, επιταχύνοντας παράλληλα την μόνιμη διχοτόμηση. 👇

Γιατί Θέτω Υποψηφιότητα για τη Συμπροεδρία του Βολτ Κύπρου Αρχιτεκτονική Ανανέωσης Δεκαετίες νεοφιλελεύθερης διαχείρισης έχουν οδηγήσει την Κυπριακή Δημοκρατία σε υπαρξιακό τέλμα: κρατικός κατακερματισμός, συστηματική εκποίηση του δημόσιου πλούτου, αποσάθρωση της διοικητικής ικανότητας και διολίσθηση του Κυπριακού σε μια εύθραυστη συνθήκη με οξύ κίνδυνο θερμής ανάφλεξης. Η παρακμή αυτή αποτελεί ευθύ παράγωγο μιας νομενκλατούρας που υποτάσσει τη δημόσια συνοχή στην ιδιωτική πρόσοδο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η πολιτική ανανέωση δεν συνιστά θεωρητική πολυτέλεια, αλλά όρο εθνικής επιβίωσης. Υπέρβαση του Δημοκρατικού Ελλείμματος. Η Κύπρος διέρχεται βαθιά κρίση θεσμικής νομιμοποίησης. Οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026 συνιστούν απερίφραστο κατηγορητήριο κατά του status quo: άνω του 60% του εκλογικού σώματος απέχει από την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, ενώ το νομοθετικό σώμα αντλεί εντολή από μόλις το 38% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Η αποχή αυτή δεν εκφράζει αδιαφορία, αλλά συνειδητή αποξένωση των πολιτών από ένα κομματικό καρτέλ που νέμεται το κράτος ως λάφυρο, την ώρα που οι ζωτικές δημόσιες υποδομές καταρρέουν. Αναχαίτιση της Στρατηγικής Παρέκκλισης στο Κυπριακό. Η de facto εγκατάλειψη του συμφωνημένου πλαισίου της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας έχει παγιώσει τη διχοτόμηση επί του εδάφους, σκληραίνοντας την αξίωση της Άγκυρας για λύση δύο κρατών ενώ η Λευκωσία ακολουθεί μια επικίνδυνη στρατηγική εξωτερικής εξισορρόπησης. Χωρίς άμεση διπλωματική επανεκκίνηση, και αποκλιμάκωση ιδίως, οι εξελίξεις απειλούν να καταστούν μη αναστρέψιμες, με ορατούς κινδύνους ασφάλειας, σε μια συγκυρία όπου η περιφερειακή ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή στερεί από την Κύπρο τον ρόλο του ουδέτερου διαμεσολαβητή. Η ανάσχεση αυτής της επισφάλειας απαιτεί αδυσώπητο στρατηγικό ρεαλισμό, απαλλαγμένο από εγχώριες ψευδαισθήσεις. Αποδόμηση του Προσοδοθηρικού Υποδείγματος. Χάσμα χωρίζει τα ονομαστικά μακροοικονομικά μεγέθη από τη συστημική αφερεγγυότητα της χώρας. Η ονομαστική μεγέθυνση του ΑΕΠ και οι αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης συγκαλύπτουν μια παρασιτική χρηματοπιστωτική δομή που υποσκάπτει την παραγωγική ανθεκτικότητα. Ο ουσιαστικός ισολογισμός είναι αμείλικτος: το κούρεμα των καταθέσεων και η αναδιάρθρωση μετά το 2013 εξαΰλωσαν άνω των €40 δισεκατομμυρίων εγχώριου πλούτου—ποσό υπερδιπλάσιο του τότε ετήσιου ΑΕΠ. Αντί για εξυγίανση, το κράτος διευκόλυνε τη μεταβίβαση μη εξυπηρετούμενων δανείων ύψους άνω των €20 δισεκατομμυρίων σε υπεράκτιες Εταιρείες Εξαγοράς Πιστώσεων. Παράλληλα, η αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος ανά μισθωτό παραμένει καθηλωμένη κάτω του 1% ετησίως τα τελευταία χρόνια, καθιστάμενη αρνητική μετά τη φορολόγηση για τη συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών. Η επανάκτηση της οικονομικής κυριαρχίας αξιώνει τη ριζική αποδόμηση του προσοδοθηρικού αυτού καπιταλισμού. Ενεργειακή Αυτάρκεια και Δημόσιος Έλεγχος. Το ισχύον ενεργειακό μοντέλο υπονομεύει την εθνική ασφάλεια μέσω ρυθμιστικής άλωσης και γεωπολιτικής έκθεσης. Στο εσωτερικό πεδίο, η εφαρμογή των κανόνων ‘κόστους αποφυγής’ απέκλεισε την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου από την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων μεγάλης κλίμακας, εκχωρώντας προνομιακά πεδία σε ιδιώτες παραγωγούς με εγγυημένα υπερκέρδη, ενώ οι καταναλωτές επωμίζονται δυσβάστακτες ρήτρες εκπομπών ρύπων. Στο εξωτερικό πεδίο, η Λευκωσία προσδένει την ενεργειακή της ασφάλεια σε επισφαλείς σχεδιασμούς: ο εξαναγκασμός ενός απομονωμένου μικροδικτύου ενός εκατομμυρίου κατοίκων να χρηματοδοτήσει το 63% του Great Sea Interconnector, προϋπολογισμού €2,5 δισεκατομμυρίων, συνιστά δυσανάλογη προσοδοθηρική επιβάρυνση εκτεθειμένη ευθέως στον γεωπολιτικό κίνδυνο τουρκικών παρεμβάσεων. Κατάλυση του Συνταγματικού Απολυταρχισμού. Η θεσμική αποσύνθεση πηγάζει από έξι δεκαετίες κανονικοποιημένης ‘κατάστασης εξαίρεσης’. Επικαλούμενες διαρκώς το ‘Δίκαιο της Ανάγκης’ από το 1964, διαδοχικές κυβερνήσεις κατεδάφισαν τους θεσμικούς αντίβαρους μηχανισμούς, εγκαθιδρύοντας καθεστώς εκτελεστικής ασυλίας. Αυτός ο υπερσυγκεντρωτισμός, με επίκεντρο τη Νομική Υπηρεσία και την Προεδρία της Δημοκρατίας, καθηλώνει την Κύπρο στις χαμηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη διαφθορά. Η υπέρβαση αυτής της ολιγαρχικής δομής προϋποθέτει συντεταγμένη συνταγματική αναθεώρηση και όχι επιφανειακές παρεμβάσεις. Αυτόνομη Πολιτική Εντολή για το 2028. Αντί να αναλώνεται σε τακτικισμούς και παρασκηνιακές συναλλαγές με το κατεστημένο, το Βολτ Κύπρου οφείλει να διαμορφώσει εξαρχής τη δική του διακριτή, προγραμματικά συγκροτημένη προεδρική υποψηφιότητα.

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΛΤ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΙΡΚΙΔΗΣ Ενότητα, Ρεαλισμός, Ειρήνη και ο Ορίζοντας του 2028 Το Βολτ Κύπρου δεν μπορεί να είναι ένα εκλεκτικό κίνημα διαμαρτυρίας ενόσω η πολιτική αρχιτεκτονική της Δημοκρατίας κατακερματίζεται γύρω μας. Οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026 επιβεβαίωσαν μια κρίση δημοκρατικής νομιμοποίησης: πλέον του 60% των εκλογέων εγκατέλειψε την κάλπη – μέσω αποχής, μη εγγραφής ή μη κάλυψης του εκλογικού μέτρου – αφήνοντας τη Βουλή να εδράζεται σε μόλις το 38% του εκλογικού σώματος. Αυτό δεν αποτελεί απάθεια των ψηφοφόρων. Αποτελεί τη συνειδητή αποξένωση από ένα κλειστό καρτέλ κομμάτων. Η υποψηφιότητά μου για τη Συμπροεδρία τίθεται για να ενώσει τη βάση, να θέσει τέλος στην εσωτερική κόπωση και να μετεξελίξει το Βολτ στη μαχητική πολιτική στέγη αυτής της περιθωριοποιημένης πλειοψηφίας, μέσω σαφών στρατηγικών και πολιτικής κατεύθυνσης. Η πραγματική κυριαρχία απαιτεί οικονομική και ενεργειακή ανθεκτικότητα, όχι παραστατική ρητορική. Το κυβερνών κατεστημένο συγκαλύπτει μια οικονομία που έχει απογυμνωθεί από την χρηματοπιστωτική αφαίμαξη, όπου η αναδιάρθρωση και αναστήλωση της οικονομίας μετά το 2013, εξάλειψε περισσότερα από €40 δισεκατομμύρια εγχώριου πλούτου, περιλαμβανομένου των ξένων εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων. Την ίδια στιγμή, το χάσμα μεταξύ των ανώτατων και των κατώτερων εκατοστημορίων της εισοδηματικής κατανομής διευρύνεται διαρκώς. Στον τομέα της ενέργειας, ενώ οι πολίτες έχουν καταβάλει μέχρι στιγμής €1,2 δισεκατομμύρια σε ευρωπαϊκά πρόστιμα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, το κράτος ρισκάρει δισεκατομμύρια σε ευάλωτα υποθαλάσσια καλώδια κάτω από τα σκόπευτρα ξένων ναυτικών δυνάμεων. Το Βολτ θα πρωτοστατήσει για την άμεση ενεργειακή ανεξαρτησία μέσω της ανάπτυξης εγχώριων συστημάτων αποθήκευσης με συσσωρευτές και του τερματισμού της προσόδοθηρικής εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων. Πενήντα δύο έτη ντε φάκτο διχοτόμησης αποτελούν μια ανεπίτρεπτη αποτυχία, η οποία πλέον συνιστά ενεργή, κλιμακούμενη απειλή για την ειρήνη. Το παγωμένο status quo διαλύεται σε μια επικίνδυνη αντιπαράθεση γκρίζας ζώνης κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής και στη θάλασσα. Οφείλουμε να απορρίψουμε την ψευδαίσθηση ότι μη δεσμευτικά σύμφωνα άμυνας παρέχουν αποτροπή έναντι μιας εδραιωμένης περιφερειακής δύναμης. Ούτε η ειρήνη ούτε το status quo μπορούν πια, να θεωρούνται ως δεδομένα. Η άμεση προτεραιότητά μας οφείλει να είναι όχι μόνον η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, αλλά και η επίτευξη επιχειρησιακής αποκλιμάκωσης προτού η στρατιωτική τριβή ή κάποιο ατύχημα πυροδοτήσει ευρύτερη σύγκρουση. Η βιώσιμη ειρήνη απαιτεί δομικό ρεαλισμό: μια Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία θεμελιωμένη στην πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων. Ο δρόμος προς τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2028 ξεκινά αμέσως. Το Βολτ δεν θα εισέλθει στο 2028 ως εκ των υστέρων σκέψη ή ως τακτικός ελάσσων εταίρος. Θα παρατάξουμε μια πειθαρχημένη πλατφόρμα βασισμένη σε δεδομένα, η οποία θα κινητοποιήσει το μη εκπροσωπούμενο 60%, προσφέροντας ένα αδέσμευτο από διαφθορά οικονομικό σχέδιο, συνταγματικό κράτος δικαίου και μια αυθεντική δικοινοτική ατζέντα για κυρίαρχη επιβίωση.

Πώς το πολιτικό καρτέλ μετά το 1974 μετέτρεψε μια υπαρξιακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε πρόσχημα για την αποκόμιση εσωτερικών κερδών, υπονομεύοντας την εσωτερική ανθεκτικότητα και τη νομοθετική νομιμότητα. 👇

Γιατί επιλέγω να μιλήσω στο Cyprus Forum 2026 - Τις τελευταίες ημέρες αναπτύχθηκε ένας έντονος δημόσιος διάλογος σχετικά με τη διοργάνωση και τη διαχείριση των προσκλήσεων ομιλητών στο Cyprus Forum, οδηγώντας στην αποχώρηση αρκετών εξεχόντων ομιλητών και οργανισμών. Ως Πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Οικονομικών Μελετών —ενός οργανισμού που υπήρξε διαχρονικός υποστηρικτής και Εξειδικευμένος Εταίρος Γνώσης (Knowledge Partner) του Cyprus Forum— και συμμετέχοντας με την προσωπική μου ιδιότητα, θεωρώ σημαντικό να τοποθετηθώ ευθέως. Ο λανθασμένος χειρισμός των τίτλων ομιλητών, και η επακόλουθη διαχείριση της κρίσης αποτέλεσαν ακούσιες οργανωτικές αστοχίες. Είναι απολύτως κατανοητό ότι στο περίπλοκο πολιτικό μας περιβάλλον, ο διάλογος για τη δημόσια πολιτική απαιτεί ευαισθησία, αμοιβαίο σεβασμό και ανθεκτικότητα απέναντι σε πολιτικές πιέσεις. Οι διοργανωτές υπέπεσαν σε ένα σφάλμα, το οποίο και αναγνώρισαν, και η επακόλουθη απουσία των Τουρκοκυπρίων συναδέλφων μας αποτελεί πραγματική απώλεια για τη δικοινοτική αποστολή του συνεδρίου. Όπως όλοι αναγνωρίζουμε, η οικοδόμηση μιας ανθεκτικής και ανεξάρτητης κοινωνικής υποδομής στην Κύπρο είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μέσα από τη συνεργασία μας όλα αυτά τα χρόνια, έχουμε διαπιστώσει από πρώτο χέρι ότι το Cyprus Forum έχει ένα πολύ θετικό αποτύπωμα και συμβολή στον δημόσιο διάλογο του νησιού μας με τρόπο μοναδικό. Το μποϊκοτάζ αποτελεί θεμιτό πολιτικό εργαλείο. Ταυτόχρονα όμως, οι κοινωνικοί και επαγγελματικοί φορείς έχουν επίσης την ευθύνη να διαφυλάσσουν τις πλατφόρμες ουσιαστικού διαλόγου, αντί να τις εγκαταλείπουν με το πρώτο σημάδι μιας κρίσης. Επέλεξα να τιμήσω τη δέσμευσή μου και να συμμετάσχω στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα, ‘Beyond Resilience: Choosing the Region’s Next Economic Model in an Age of Geoeconomic Risk’. Είμαι βέβαιος ότι η ηγεσία του Cyprus Forum αντιλαμβάνεται τη σημασία διατήρησης της αξιοπιστίας και του κύρους του, και ότι θα αντληθούν τα απαραίτητα διδάγματα από αυτή την εμπειρία, ώστε να θεσπιστούν στιβαρά και διαφανή πρωτόκολλα που θα διασφαλίζουν την ουσιαστική δικοινοτική συμπερίληψη στο μέλλον. Ο διάλογος είναι εύθραυστος. Καθήκον μας είναι να τον διορθώνουμε, όχι να τον εγκαταλείπουμε.

Ο ΜΑΚΗΣ ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΔΙΚΑΙΩΣ ΑΠΟΣΤΑΣΙΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ (GREAT SEA INTERCONNECTOR) Η ευθυγράμμιση με την επιφυλακτική στάση του Υπουργού Οικονομικών υπαγορεύεται από θεμελιώδεις ισολογιστικές και γεωπολιτικές πραγματικότητες και όχι από ιδεολογικές αγκυλώσεις. Η θέση που υποστηρίζεται από τον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλο —η οποία παρουσιάζει το υποθαλάσσιο καλώδιο ως αδιαμφισβήτητη γεωπολιτική αναγκαιότητα— εδράζεται στην εσφαλμένη παραδοχή ότι οι εξωτερικοί εμπορικοί εταίροι θα αποτρέψουν τυχόν ναυτική αναχαίτιση. Στο χρηματοοικονομικό πεδίο, η υποχρέωση του μικρού ενεργειακού δικτύου της Κύπρου (με αιχμή ζήτησης μόλις 1.300 MW) να απορροφήσει κεφαλαιουχικές δαπάνες δισεκατομμυρίων ευρώ μεταφέρει ένα ασύμμετρο γεωοικονομικό βάρος απευθείας στους εγχώριους καταναλωτές. Στο πεδίο της ασφάλειας, η πόντιση κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες διόδους, χωρίς δεσμευτικές θεσμικές εγγυήσεις αμυντικής προστασίας, εκθέτει την Κύπρο σε καταναγκασμό 'γκρίζας ζώνης' (grey-zone coercion), όπως κατέδειξε το επεισόδιο της Κάσου τον Ιούλιο του 2024. Τα εμπορικά περιουσιακά και κεφαλαιουχικά στοιχεία δεν δημιουργούν ναυτική αποτροπή απέναντι σε αναθεωρητικές δυνάμεις. Η παραγνώριση αυτών των οικονομικών και θαλάσσιων περιορισμών δεν αίρει τη στρατηγική απομόνωση — απλώς τη μετατρέπει σε χρόνιο δημοσιονομικό κίνδυνο και διαρκή έκθεση σε απειλές ασφαλείας.

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ ΜΕΣΩ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΣΥΝΙΣΤΑ ΜΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ. Ένας επίδοξος περιφερειακός ηγεμόνας δεν πρόκειται να ανεχθεί μια εχθρική πλατφόρμα εξόρμησης σαράντα ναυτικά μίλια ανοικτά των νοτίων ακτών του. Αντί να εδραιώνει αξιόπιστη αποτροπή, η ενσωμάτωση κυρίαρχου εδάφους σε μια τριμερή περίμετρο πυροδοτεί ένα οξύ δίλημμα ασφαλείας, μετατρέποντας το νησί σε έναν απροστάτευτο προκεχωρημένο επιχειρησιακό κόμβο που προκαλεί προληπτική αναχαίτιση/αποτροπή, ενώ εγγυάται παράλληλα την εγκατάλειψη από τους εταίρους. Η Λευκωσία έχει προσδέσει επιθετικά τις υποδομές της σε ξένες επιχειρησιακές αρχιτεκτονικές, φιλοξενώντας αεροπορικές ασκήσεις στην Αεροπορική Βάση ‘Ανδρέας Παπανδρέου’, επεκτείνοντας τη Ναυτική Βάση ‘Ευάγγελος Φλωράκης’ και διοχετεύοντας τακτικές ροές δεδομένων ραντάρ απευθείας σε ισραηλινές μονάδες αεράμυνας. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται αυτή την ευθυγράμμιση ως κλοιό ανάσχεσης, γεγονός που προκαλεί αντικινητοποίηση σκληρής ισχύος υπό το αναθεωρητικό της δόγμα ‘Γαλάζια Πατρίδα’ (Mavi Vatan). Η Τουρκία έχει οχυρώσει την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο με 40.000 στρατιώτες, έχει αναπτύξει μοίρες μαχητικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ντρόουν, στην Αεροπορική Βάση Λευκονοίκου και έχει αναβαθμίσει παράκτιες εγκαταστάσεις για την επιβολή θαλάσσιας κυριαρχίας. Η κυπριακή διπλωματία εκλαμβάνει αυτό το τριμερές σχήμα ως θεσμική ασπίδα, ωστόσο οι δομικές πραγματικότητες οδηγούν σε μετακύλιση ευθυνών. Οι εξωτερικές εγγυήσεις παραμένουν απατηλές. Η Ελλάδα είναι δομικά απορροφημένη από την άμεση άμυνα των συνόρων του Έβρου, των νησιών του Αιγαίου και των Δωδεκανήσων. Η διατήρηση ομάδων μάχης κατά μήκος της έκτασης των 500 ναυτικών μιλίων από την Κρήτη θα καταπονούσε ευάλωτες θαλάσσιες γραμμές επικοινωνιών και θα αποδυνάμωνε πρωτεύοντα σημεία συμφόρησης (choke points). Η Αθήνα δεν διαθέτει ούτε την εκστρατευτική μάζα ούτε το γεωγραφικό βάθος ώστε να προβάλει μια απρόσβλητη αμυντική ομπρέλα. Ταυτόχρονα, η συναλλακτική στάση του Ισραήλ παραμένει προσδεμένη στις πολυμέτωπες απειλές των συνόρων της Λεβαντίνης. Το Τελ Αβίβ εκμεταλλεύεται τον κυπριακό εναέριο χώρο και τις διατάξεις ραντάρ για χαμηλού κόστους επιχειρησιακό βάθος και συλλογή πληροφοριών, αλλά δεν πρόκειται να εκτρέψει μέσα έντασης κεφαλαίου σε έναν πόλεμο υψηλής έντασης εναντίον ενός ανατολικού έθνους 85 εκατομμυρίων. Απογυμνωμένη από την ουδετερότητα χωρίς τη σκέπη μιας επίσημης συμμαχίας, οι κόμβοι διπλής χρήσης της Κύπρου διασφαλίζουν ότι όταν ξεσπάσει κρίση, το επιχειρησιακό κίνητρο της Άγκυρας θα είναι να εκτελέσει ταχεία, προληπτικά πλήγματα.

Η πολιτική της Κύπρου εξισορρόπησηw της τουρκικής περιφερειακής ηγεμονίας μέσω βαθιάς στρατιωτικής ενοποίησης με την Ελλάδα και το Ισραήλ αποτυγχάνει να αποτρέψει την Τουρκία, μετατρέποντας το νησί σε έναν απροστάτευτο προκεχωρημένο επιχειρησιακό κόμβο. 👇

Η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI) Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, λειτουργεί ως ένα ασύμμετρο γεωοικονομικό στοίχημα που θέτει σε κίνδυνο την οικονομική βάση και τη θαλάσσια ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αντί να αποτελεί έναν αμιγώς επωφελή μηχανισμό ενεργειακής μετάβασης, το έργο εγκλωβίζει τη Λευκωσία σε εξωτερικούς περιφερειακούς σχεδιασμούς—συγκεκριμένα στον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) και στο καλούμενο 'Εξάγωνο Συμμαχιών' του Ισραήλ. Ενσωματώνοντας μια κρίσιμη εθνική υποδομή σε έναν αποκλειστικό δυτικο-ισραηλινό άξονα χωρίς δεσμευτικές ρήτρες αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, η Κυπριακή Δημοκρατία αναλαμβάνει δυσανάλογο στρατηγικό ρίσκο. Παράλληλα, προσφέρει στην Άγκυρα ένα προνομιακό πεδίο χαμηλού κόστους για να επιβάλει de facto ναυτικό καταναγκασμό και να επιταχύνει τη στρατιωτικοποίηση των κατεχομένων. Επειδή η χαρτογραφημένη διαδρομή τέμνει ευθέως τις θαλάσσιες ζώνες που διεκδικεί η Τουρκία βάσει του δόγματος της 'Γαλάζιας Πατρίδας' και του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το έργο συνιστά μόνιμο σημείο ανάφλεξης. Επιχειρηματικοί ελιγμοί—όπως η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ταμείου Meridiam με ποσοστό 66%—δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την έλλειψη κρατικής ναυτικής αποτροπής έναντι της Τουρκίας στα διεθνή ύδατα. Στο εσωτερικό μέτωπο, το ρυθμιστικό πλαίσιο επιβαρύνει δυσανάλογα τον Κύπριο καταναλωτή, ο οποίος καλείται να χρηματοδοτήσει το 63% του κόστους ανάκτησης κεφαλαίου, με εγγυημένη απόδοση 8,3% για τον ιδιώτη επενδυτή. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει επανειλημμένα εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα του έργου, προκρίνοντας συνολικές δαπάνες €1,9–€2,5 δισ. για το τμήμα Κρήτης–Κύπρου και έως €3,8 δισ. για το σύνολο του συστήματος—ποσά υπερβολικά για ένα απομονωμένο δίκτυο με μέγιστη ζήτηση μόλις 800 έως 1.300 MW. Την ίδια ώρα, η Κύπρος απορρίπτει λόγω έλλειψης ευελιξίας του δικτύου πάνω από το 50% της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας τις ώρες αιχμής, πληρώνοντας βαριά πρόστιμα ρύπων. Η ορθολογική διέξοδος για την κυπριακή κυβέρνηση είναι η άμεση αξιοποίηση των πορισμάτων της ΕΤΕπ, η κήρυξη του έργου ως οικονομικά μη βιώσιμου υπό τους παρόντες όρους και η απεμπλοκή από αυτό. Η προσπάθεια επιβολής αμφισβητούμενων θαλάσσιων οριοθετήσεων μέσω ενός εμπορικού καλωδίου, χωρίς πραγματική αμυντική κάλυψη, αποτελεί στρατηγικό αδιέξοδο. Η αληθινή ενεργειακή ασφάλεια επιτυγχάνεται ταχύτερα, φθηνότερα και με απόλυτη κυριαρχία μέσω της εγχώριας αποθήκευσης σε μπαταρίες και του ριζικού εκσυγχρονισμού του δικτύου της ΑΗΚ στο δικό μας έδαφος.

Ο Θαλάσσιος Αγωγος GSI, ως ένα ασύμμετρο, υψηλού κινδύνου γεωοικονομικό στοίχημα, θυσιάζει τη στρατηγική κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εκθέτει στρατιωτικά, επιβαρύνοντας υπέρμετρα τους εγχώριους καταναλωτές με το χρέος της χρηματοδότησης. 👇

Η ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ‘ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗΣ’ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 2017 ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΣΕ ΟΥΤΕ ΣΥΝΕΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΥΤΕ ΑΞΙΟΠΙΣΤΗ ΑΠΟΤΡΟΠΗ. Ήταν ένα ασύμμετρο ρίσκο συγκαλυμμένο ως κυριαρχική στρατηγική. Με αφετηρία την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στο Κρανς Μοντανά, αυτή η στρατηγική μεταστροφή αποσκοπούσε στη δημιουργία διπλωματικής ισχύος εκτός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών. Αντί όμως να εξαναγκάσει την Άγκυρα, επιτάχυνε τη στρατιωτικοποίηση του κατεχόμενου βόρειου τμήματος της Κύπρου, παγίωσε τη διχοτόμηση και μετέτρεψε ολόκληρο το νησί σε ένα μέτωπο θερμής αντιπαράθεσης στην πρώτη γραμμή μιας περιφερειακής σύγκρουσης. Με το άνοιγμα αεροπορικών και ναυτικών εγκαταστάσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, την ενσωμάτωση ισραηλινών στρατηγικών πόρων και την προώθηση αποκλειστικών θαλάσσιων διαδρόμων, η Λευκωσία στέρησε από την Κύπρο το ζωτικό της καθεστώς ως γεωπολιτικού αναχώματος. Η Δημοκρατία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα ουδέτερο ή ανθρωπιστικό καταφύγιο. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως ένα ενεργό πεδίο επιχειρήσεων, εμπλεκόμενο στις ευρύτερες συγκρούσεις της Λεβαντίνης. Ο μοιραίος υπολογισμός ήταν δομικός. Μακρινοί δυτικοί προστάτες που αντιμετωπίζουν τη δική τους συστημική υπερεξάπλωση δεν θα διακινδυνεύσουν ποτέ έναν πόλεμο με έναν περιφερειακό ηγεμόνα για να υπερασπιστούν τις θαλάσσιες διεκδικήσεις ενός μικρού, περιφερειακού νησιού. Παρομοίως, το Τελ Αβίβ, υπερεκτεθειμένο καθώς είναι, δεν βλέπει τη Λευκωσία ως έναν σύμμαχο που πρέπει να υπερασπιστεί, αλλά μάλλον ως επιχειρησιακό βάθος και ως εφοδιαστική οπισθοφυλακή. Σε περίπτωση οποιασδήποτε οξείας κρίσης, τα ξένα στρατιωτικά τμήματα θα αποσυρθούν απλώς στα διεθνή ύδατα, αφήνοντας ένα εκτεθειμένο κράτος-την Κύπρο, να απορροφήσει το ανταποδοτικό πλήγμα. Η γεωγραφία παραμένει αδυσώπητη. Μια δανεισμένη επιρροή δεν μπορεί να ανατρέψει τη δομική ασυμμετρία. Για να ανακόψει αυτή τη γεωπολιτική επιδείνωση και να αποτρέψει περαιτέρω εξαιρετικά επικίνδυνη στρατιωτική κλιμάκωση, η Κύπρος οφείλει να εκμεταλλευτεί το στενό παράθυρο ευκαιρίας που προσφέρουν οι ανανεωμένες διαβουλεύσεις στο πλαίσιο των καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ, για την επιδίωξη μιας αποστρατιωτικοποιημένης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, προτού η διχοτόμηση παγιωθεί σε μόνιμο διαχωρισμό.

Η εξωτερική πολιτική της Λευκωσίας μετά το 2017 δεν ήταν στρατηγική, αλλά ολέθρια αυταπάτη: επιτάχυνε τη στρατιωτικοποίηση των κατεχομένων και μετέτρεψε την Κύπρο σε ένα εκτεθειμένο μέτωπο θερμής αντιπαράθεσης. ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΓΓΛΙΚΑ.👇