
Bu hatayı yapma!
(özellikle bu konuda çok bilgisi ve deneyimi olmayıp yapay zekayı hayatlarına hızlıca entegre edenler için)
Yapay zekayla sistem kurarken, yazılım geliştirirken insanların yaptığı en büyük hatalardan biri, bir şeyin çalışmasını o şeyin doğru yapıldığına dair yeterli kanıt olarak görmeleri.
Çoğu insan AI'a bir görev veriyor, istediği sonucu ekranda görüyor ve bir sonraki işe geçiyor. Fakat o işlem sırasında hangi bağımlılıkların etkilendiğini, mevcut mimarinin ne ölçüde degiştiğini, başka modüllerde nasıl yan etkiler oluşabileceğini veya sistemin beklenmedik koşullarda nasıl davranacağını pek düşünmüyor.
İşin tehlikeli tarafı da burada başlıyor. Çünkü yapay zekayla yazılım geliştirirken en büyük risk, sistemin çalışmaması değil; çalışıyor gibi görünmesidir.
Bugün AI'a birkaç komut vererek saatler sürecek işleri dakikalar içinde yaptırabiliyoruz ancak geliştirme hızının artması, mühendislik disiplininin gerekliliğini ortadan kaldırmıyor. Aksine, kontrol edilmesi gereken değişiklik sayısını ve olası hata yüzeyini büyütebiliyor.
Stabilizasyon ve izolasyon bu noktada çok önemli ama tek başlarına yeterli değiller. Modülerlik, veri bütünlüğü, idempotency, gözlemlenebilirlik, hata toleransı, bağımlılık yönetimi, rollback mekanizmaları ve sistemin genel sürdürülebilirliği de en az bunlar kadar kritik.
ç
ünkü AI istediğiniz bir hatayı düzeltirken başka bir modülün davranışını değiştirebilir, mevcut bağımlılıkları bozabilir, gereksiz refactoring yapabilir veya o an fark edemeyeceğiniz teknik borçlar oluşturabilir. Daha kötüsü, bunların hiçbirini anlık olarak fark etmeyebilirsiniz. Sistem çalışmaya devam ederken arka planda veri tutarsızlıkları, sessiz başarısızlıklar veya ileride ciddi sorunlara dönüşebilecek mimari kırılganlıklar birikebilir.
Asıl mesele yalnızca kodun çalışması değil; değişikliklerin yan etkilerini (side effects), hata durumlarının etki alanını (blast radius), modüller arasındaki sözleşmeleri, sistemin farklı koşullardaki davranışını ve gerektiğinde nasıl geri alınacağını da hesaba katmak.
Bu yüzden AI'a yalnızca “şunu yap” demek yerine, önce mevcut mimariyi analiz etmesini, değişiklikleri mümkün olduğunca izole etmesini, bağımlılıkları ve veri bütünlüğünü korumasını, gereksiz müdahalelerden kaçınmasını ve yaptığı işlemleri test ederek doğrulamasını istemek gerekiyor.
Hatta bunun bir adım ötesine geçip AI ile yürütülen geliştirme süreçlerine kalıcı mühendislik prensipleri tanımlamak gerekiyor cünkü her yeni görevde bu hassasiyetleri yeniden hatırlatmak yerine bunları geliştirme sürecinin varsayılan standardı haline getirmek çok daha sağlıklı.
unutmayın hız, kontrolün yerini almamalı. Bir sistemin kalitesi yalnızca normal koşullarda nasıl çalıştığıyla değil, hata aldığında nasıl davrandığıyla, değişikliklerden ne ölçüde etkilendiğiyle ve ne kadar güvenle geliştirilebildiğiyle de ölçülmeli.
İyi bir sistem yalnızca bugün çalışan değil; yarın değiştirildiğinde de neden ve nasıl çalıştığını bildiğiniz (büyük kayıplara mal olmadan kontrol edebildiğiniz) sistemdir.
Toprak Aybars retweeted
1 aydan fazladır Shopify altyapılı sitemizde TROY kartlarla ödeme alınabilmesi için talepte bulunuyoruz. Ancak İyzico, taleplerimize herhangi bir çözüm üretmiyor.
Bugün İyzico kullanan Shopify altyapılı sitelerde TROY kartlarla hiçbir şekilde alışveriş yapılamıyor. ++
@iyzico
Toprak Aybars retweeted
Replying to @iyzico
@iyzico kullanan mağazalar TROY ile ödeme alamıyor
1 aydan fazladır Shopify altyapılı sitemizde TROY kartlarla ödeme alınabilmesi için talepte bulunuyoruz. Ancak İyzico, taleplerimize herhangi bir çözüm üretmiyor.
Bugün İyzico kullanan Shopify altyapılı sitelerde TROY kartlarla hiçbir şekilde alışveriş yapılamıyor. ++
@iyzico
Yaklaşık 1.5 yıldır çalıştığımız marka sahibinden aldığım mesaj.
İşinizi iyi yaptığınız zaman görülmemesinin farkedilmemesinin imkanı yok.
Disiplininize ve işinize olan güven her şeydir.
#simedigitaleffect
1
5
353
Toprak Aybars retweeted
Tebrikler satın almaya en yakın müşterinizi kaybettiniz.
Otomasyon maillerine roman yazmayı bırakın.
Özellikle sepet/ödeme terk akışlarında kullanıcıyı ikna eden şey paragraflar dolusu metin değil; netlik ve hızdır.
Kullanıcı zaten satın alma niyetindeydi, uzun yazıyı doğal olarak okumaya üşendi ve çıktı. Oraya destan yazıp kafasını karıştırmayın.
"Sepetin seni bekliyor. Kaldığın yerden devam et." + Net bir buton: [Siparişi Tamamla]
Maksimum 2-3 kısa cümle
Kısa ve net bir CTA
Flow maillerinde kural basit: Az metin, sıfır kafa karışıklığı, tek aksiyon.
Pazarlamada en tehlikeli şeylerden biri, sektörde genel kabul görmüş doğruları sorgulamadan her markaya uygulamak
Biz ajans olarak biraz da buna karşı çıkıyoruz.
Her markanın müşteri kitlesi, satın alma alışkanlıkları, karar verme süreçleri birbirinden farklı.
Dolayısıyla bir markada çalışan stratejinin diğerinde de çalışacağını varsaymak doğru değil.
Bizim işimiz ezberleri uygulamak değil, o markanın müşterisini anlamak, hipotezler kurmak, test etmek ve ortaya çıkan veriye göre aksiyon almak.
Pazarlama literatüründe sıkça karşımıza çıkan bir öneri var:
“E-postalarınızı mesai saatleri içinde, tercihen öğleden sonra gönderin.”
Peki gerçekten öyle mi?
Ben bu tarz genellemelerden ziyade markanın kendi datasına bakmayı tercih ediyorum.
Yaklaşık 10K dataya sahip bir markada, aynı kurgudaki e-postayı günün 5 farklı saatinde test ettik:
13:00
15:00
17:00
19:00
23:00
Sonuçlardan iki tanesi özellikle dikkat çekiciydi:
13:00 → %53.90 açılma / %1.79 tıklama
23:00 → %56.96 açılma / %4.11 tıklama
Yani gece 23:00 gönderimi yalnızca açılma oranında winner olmadı.
Tıklama oranı, 13:00 gönderiminin 2 katından fazla.
Burada asıl mesele bence “hangi saatte daha fazla mail açılıyor?” değil.
Müşterinin o saatte hangi psikolojide olduğu.
13:00'te adam işte olabilir, toplantıya girebilir, yemek arasında telefonuna bakıyor olabilir. Maili açar, şöyle bir göz gezdirir ve kapatır.
23:00'te ise bambaşka bir kullanıcı davranışı var.
Günün koşturmacası bitmiş. Koltuğa geçmiş, telefonu elinde, daha rahat geziyor. Ürün incelemeye, siteye girmeye, fiyat karşılaştırmaya ve satın alma kararı vermeye ayırabileceği zihinsel alan daha fazla.
O yüzden e-postanızın amacı sadece okunmak değil satış yaptırmaksa, gönderim saatini yalnızca open rate üzerinden değerlendirmek ciddi hata.
Click rate'e, site davranışına ve en önemlisi revenue'a bakmak gerekiyor.
Aynı şey gönderim günü için de geçerli.
Hafta içi öğlen yakaladığınız müşteriyle, akşam evinde yakaladığınız müşteri aynı kişi olabilir ama satın alma niyeti aynı değildir.
Kategoriye göre cuma akşamı başka çalışır, pazar gecesi başka, maaş dönemleri başka.
Kısacası:
“E-mail için en iyi saat 14:00'tür.”
“Salı günleri gönderin.”
“Akşam mail atılmaz.”
gibi ezberlerden önce kendi müşterinizin davranışına bakın.
Bizim bu markada yaklaşık 10K data olduğu için saatleri manuel şekilde test ettik.
Eğer Klaviyo kullanıyorsanız ve 12.000+ kişilik gönderim kitleniz varsa işi bir adım ileri taşıyıp Smart Send ile de test edebilirsiniz.
Klaviyo gönderimleri farklı saatlere dağıtıp kitlenizin hangi saatlerde daha yüksek engagement gösterdiğini kendi datanız üzerinden bulabiliyor.
Çünkü en iyi gönderim saati diye evrensel bir saat yok.
Sizin müşterinizin satın almaya en açık olduğu saat var.
9
981
best practice leri araştırın denemekten korkmayın, ai diyenin de anasının menemenine ekmek banarım
1
229
Bu abinin dediğine katılıyorum.
Biz genelde kazananı görüyoruz. Tutan markayı, büyüyen işletmeyi, başarılı girişimi/girişimciyi vs sonra da onun yaptıklarına bakıp “demek ki doğru minval buymuş” diyoruz.
Ama aynı şeyi yapıp tutunamayan yüzlerce kişiyi/işi görmüyoruz haberimiz bile olmuyor.
Aynı ürünü satarsın, aynı emeği verirsin, hatta bazen daha çok iş bile yaparsın; biri yürür gider, diğeri yerinde sayar.
mesele sadece “iyi ürün + çok çalışma” denklemi değil. Zamanlama, sermaye, çevre, lokasyon, dağıtım, iletişim, sabır, doğru insanlarla karşılaşma vb bir sürü parametre ve evet en önemlisi nasip bence.
O yüzden başarılı insanların hikâyelerini dinlemek güzel ama onları reçete gibi görmek tehlikeli.
Çünkü biz çoğu zaman kazananın ne yaptığını biliyoruz, deneyip başarısız olanlara dair en ufak bilgimiz haberimiz bile yok
Replying to @bogayadair
Eminim ki ülkemizde danasını satıp bu işe giren çok vardır ama bunlardan Yusuf tuttu, diğerleri battı. Şuna inanmak önemli nasip. Birisiyle aynı işi aynı işlemi aynı ürünü satarsın hatta daha lezzetlidir ama karşı dükkana 20 kişi gelir sana 5 kişi...
Yanlış anlaşılmasın!!!
Kimse “paid i kapatalım, organik satışla büyüyelim” demiyor. Meta ve Google vb zaten acquisition ve scale tarafında elzem.
Buradaki mesele, o trafikle kazandığın müşteriyi bir daha sana ulaşamayacağın şekilde bırakmamak. 4 gündür paid trafik kapalıyken eldeki kitleye mailing yapıp 43K ciro üretilebilmesi bunun sadece küçük bir örneği.
Sürdürülebilir sistem zaten paid + retention +
owned audience birlikte çalıştığında oluşuyor.
Reklam kapanınca satışın direkt sıfıra inmesini normalleştirmek sürdürülebilirlik değil, kanala bağımlılık sadece ve asla tek bir kanala bağlı olmayın
Açık açık saati tarihi paylaştım
pc nin saate de siparişlerin tarihe de bak, bizde öyle aldatmaca cart curt olmaz nasip etmesinde Allah helal olmayanı
4 gündür Meta ve Google reklamları kapalı.
3 gün 20 lerde seyretti, dün 43.650 TL ciro ve 11 sipariş yaptı (mailing yaptık eldeki kitleye)
burdaki muhabbet reklamsız da satıyoruz, satarız demek değil. Reklam zaten işin önemli bir parçası, elzem.
görmek istediğimiz ve yapmaya çabaladığımız mevzu mesele şu:
Markayı doğru konumlandırıp, daha önce kazandığın müşteriyi kaybetmeyip doğrudan pazarlama yapabileceğin bir kitle oluşturmak. (Ama bu kitleyi diri tutmanız lazım)
şuna odaklan işte, öyle click mlick işlerini bırakacaksın reklamı kapattığın gün satış da sıfırlanıyorsa, ortada marka falan yoktur
Geçende gördüm elemanın biri yok şu shopify mağazamızda şu kadar ciro yaptık şunda şu kadar ama bakıyosun tarih marih ya da herhangi bir trafik kaynağı vs hiçbir şey yok dayı nerden bileyim ben belki 3 yıllık ciroyu paylaşıyosun ve harcamada belkş o ciroyu kafa kafaya kurtarıyor kâr yok denecek kadar az belki ama yok ürününü satacak ya her türlü dalavereyi çevirir
"anasını boyarda pazarda satar" diye bir laf var anadoluda.
işte öyle çok çakal dolu buralarda dikkatli olmak lazım.
6
1,245
Açık açık saati tarihi paylaştım
pc nin saate de siparişlerin tarihe de bak, bizde öyle aldatmaca cart curt olmaz nasip etmesinde Allah helal olmayanı
4 gündür Meta ve Google reklamları kapalı.
3 gün 20 lerde seyretti, dün 43.650 TL ciro ve 11 sipariş yaptı (mailing yaptık eldeki kitleye)
burdaki muhabbet reklamsız da satıyoruz, satarız demek değil. Reklam zaten işin önemli bir parçası, elzem.
görmek istediğimiz ve yapmaya çabaladığımız mevzu mesele şu:
Markayı doğru konumlandırıp, daha önce kazandığın müşteriyi kaybetmeyip doğrudan pazarlama yapabileceğin bir kitle oluşturmak. (Ama bu kitleyi diri tutmanız lazım)
şuna odaklan işte, öyle click mlick işlerini bırakacaksın reklamı kapattığın gün satış da sıfırlanıyorsa, ortada marka falan yoktur
Geçende gördüm elemanın biri yok şu shopify mağazamızda şu kadar ciro yaptık şunda şu kadar ama bakıyosun tarih marih ya da herhangi bir trafik kaynağı vs hiçbir şey yok dayı nerden bileyim ben belki 3 yıllık ciroyu paylaşıyosun ve harcamada belkş o ciroyu kafa kafaya kurtarıyor kâr yok denecek kadar az belki ama yok ürününü satacak ya her türlü dalavereyi çevirir
"anasını boyarda pazarda satar" diye bir laf var anadoluda.
işte öyle çok çakal dolu buralarda dikkatli olmak lazım.
Marka sahipleri iyi okusun sonra gidip 2 ayda markadan gelen 8 tane katalog görselini kullanan, kurucusu ajansı kurduktan sonra california sahillerinde güneşlenmekten ve bu gezilerini pr da kullanmaktan başka bir halta yaramayan "bizden iyisi yok" ajanslarına 120 130k lar bayılıyorsunuz, aldığınız hizmetin ne olduğunu detaylıca okumadan anlamadan anlaşmayın, koyunuda bulamadığınız yerde keçiye Abdurrahman Çelebi Demeyin, arayın arayan mevlasını da bulur oturaklı ajansınıda
Eğer hiçbir fikriniz yoksa e ticarette biz ne yapıyoruz ?
1. Keşif, araştırma ve hazırlık: Çalışmaya başladığımız markanın ürünlerini, pazarını, rakiplerini içeriklerinden sitesine, müşteri yorumlarına ve ürün detaylarına kadar olabilecek her detayını araştırıp öğreniyoruz. Bilmediğimiz ürünü bilmediğimiz pazarda satamayız sonuçta. Buna istinaden bir yol haritası ve strateji geliştiriyoruz
2. Kurulum: Stratejimizi merkeze alıp markayı bu çerçevede kurguluyoruz
- Meta Google mail sistemleri gibi teknik entegrasyonları kuruyor/kontrol ediyoruz
- Ugc ve konsept video briefleri oluşturuyoruz
- Websiteyi, ürün sayfasını ve tekliflerimizi revize ediyoruz
- Mail otomasyonlarını tasarlayıp kurguluyoruz
- Reklam görsellerini tasarlıyoruz
3. Yönetim: Reklamları farklı platformlarda yöneterek satışları maksimize etmeye odaklanıyoruz. Her kanalı bir diğeri ile senkron şekilde yönetip sürekli iyileştiriyoruz. Burda ilk hedefimiz hacim kazanmak ve markalaşmak
4. Ölçekleme: Yaptığımız her şeyi test edip sürekli daha iyi hale getirmeye odaklanıyoruz. Yeni reklam kurguları, yeni teklifler, yeni maillerle sektörde yer ediniyoruz
5. Dünya pazarı: Kurduğumuz sistem Türkiye’de veya başladığımız kendi ülkesinde yeterli doygunluğa ve güce erişince yeni pazarlara açılmaya başlıyoruz. Türk markaları için genelde odağımız Avrupa ve Amerika satışları.
Aynı şeyleri burda da yaparak hem Türk pazarı riskini minimize ediyoruz hem de büyük ölçekli bir markayı birçok pazarda karlı bir hale getiriyoruz
Sıfırdan bile başlasanız sizinle hedeflediğimiz yolculuk bu şekilde. Elbette kolay olmayacak, bütçe, vakit ve operasyon yorucu olacak. İnişler çıkışlar olacak ama bunlar ticaretin doğasında olan şeyler
Birçok kez bunu başardık, eğer sizin de hedefleri olan bir markanız varsa veya kurmak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz
6
1,635
Satışlar her zaman iyi gitmez👇🏻
E-ticarette satışlar her zaman aynı seviyede gitmez; bazı dönemlerde doğal olarak düşüş yaşanır. Sezonsallık, trafik kalitesinin düşmesi, kampanya sonrası durgunluk, stok problemleri, fiyat değişimleri, artan rekabet, ekonomik koşullar ve sitenin dönüşüm performansı bu düşüşte etkili olabilir.
Bu yüzden sadece toplam ciroya bakıp kanalın çalışmadığını söylemek doğru değildir. Asıl önemli olan, satışların zayıfladığı dönemde satışların top noktasında topladığın veridir, email pazarlaması bu veriyi en verimli kullanabileceğin alanlardan birisidir. Kampanyalar kısa vadede satış yaratırken, doğru kurulan flow’lar arka planda çalışmaya devam eder ve markanın gelir kaybını azaltır.
E-mail pazarlamada atıf önemlidir, o yüzden değere bakmaktan ziyade orana bakmak gerekir.
Markanın hacmi düşükse bile bahsedilen şekilde oran anlamda katkı sağlamak markanın gider yükünü de hafifletir.
Bu ekran mail pazarlamasının katkısını gayet net gösteriyor.
Toplam ciro önceki döneme göre %58 düşmüş. Ama aynı dönemde email tarafına yazılan gelir %15 artmış ve toplam cironun %55’ini oluşturmuş. Yani marka daha düşük bir satış hacmindeyken bile email kanalı gelir üretmeye devam etmiş.
Burada daha önemli olan kısım kampanya ve flow dağılımı. Email gelirinin £817’si kampanyalardan, £1.089’u ise flow’lardan geliyor. Oransal olarak baktığımızda gelirin %43’ü gönderdiğimiz kampanyalardan, %57’si otomatik çalışan flow’lardan üretilmiş.
Yani gelir sadece indirim maili atalım, kampanya çıkalım tarafından gelmiyor.
Sepeti bırakan, ürüne bakan, yeni kayıt olan, ilk siparişini veren veya bir süredir alışveriş yapmayan müşterilere doğru zamanda giden otomasyonlar arka planda sürekli çalışıyor. Marka o gün kampanya göndermese bile sistem satış toplamaya devam ediyor.
O yüzden mail pazarlamasında sadece “kaç mail gönderdik?” veya “ne kadar ciro yaptık?” diye bakmak çok doğru değil. Asıl bakılması gereken, toplam cironun ne kadarına emailin katkı verdiği ve bu gelirin ne kadarının sürdürülebilir şekilde flow’lardan geldiği.
Bu örnekte toplam hacim düşmesine rağmen emailin katkısı artmış. Markalarda kurmaya çalıştığımız yapı da tam olarak bu: yalnızca kampanya dönemlerinde çalışan bir kanal değil, müşterinin davranışına göre yıl boyunca gelir üreten bir sistem.
9
1,827
















