Kasım 2026 Tahmini | Yavaş yavaş kışı karşılamaya başlıyoruz. Ekim ve Kasım ayları arasındaki başlıca değişiklikler, polar vorteksin evrimi, batılı rüzgâr anomalileri, Rossby dalga trenleri ve baroklinisitedir. Bu bileşenler, iki ayın atmosferik karakterini tamamen birbirinden ayırmaya yeterli. Tropiklerdeki arka plan zorlamasını, Kuzey Pasifik üzerindeki etkilerini, polar vorteksin evrimini, ilgili mekanizmaları, troposferik tepkileri ve son olarak Türkiye'ye yönelik beklentileri ele alacağım. ARKA PLAN ZORLAMASI/TROPİKLER VE EL NIÑO: El Niño'nun tropiklerde baskın olmaya devam etmesi şaşırtıcı değil. Sürekli güçlenmesi MJO sinyalini bozuyor. Bu nedenle, ekstratropikal etkileri değerlendirmek istiyorsak tropikal zorlamayı yalnızca MJO'nun 2-3. fazları üzerinden incelemek yanıltıcı olacaktır. Bunun yerine, en derin konveksiyonun ve en güçlü baroklinik-barotropik etkileşimin nerede gerçekleştiğini takip ediyoruz. Odak noktası, El Niño ile ilişkili ısınmanın barotropik momentum üreten derin konvektif sütunlar oluşturduğu batı-orta-doğu Pasifik bölgesinde kalmaya devam ediyor. Bu momentum süreci; diyabatik ısınmayı, üst seviye divergent dışa akışı, subtropikal jet ve Pasifik jeti üzerindeki Rossby dalgası zorlamasını ve son olarak Kuzey Pasifik üzerindeki siklonik dolaşımın güçlenmesini içeriyor. Bu bölümün sonucu, tropikal ısınmanın ekstratropikal telekoneksiyonlarla etkileşimini sürdürerek Rossby dalga trenlerini başlatmaya devam etmesidir. Kuzey Pasifik'teki Aleut Alçak Basıncı'nın yapısını değiştirmesi ve derinleşmesini sağlaması burada önemli bir rol oynuyor. POLAR VORTEKSİN EVRİMİ VE ROLÜ: Yeterli yukarı yönlü EP akısı, gezegensel dalga zorlaması ve momentum dağılımıyla birlikte polar gece jeti zayıflıyor ve meridyonal rezidüel dolaşım değişiyor. Yeterince güçlü bir dalga-1 pertürbasyonu, polar vorteksi coğrafi kutuptan uzaklaştırarak vorteksin belirgin şekilde asimetrik hâle gelmesine ve yer değiştirmesine neden olabilir. Kasım ayının başında polar vorteksin yer değiştirmesi ve 10 hPa seviyesindeki merkezinin 65-70°K enlemlerine doğru kayması muhtemel. Bunun sonucunda, 150 hPa seviyesinde negatif NAM sinyalinin daha baskın hâle gelmesiyle aşağı yönlü eşleşme daha kalıcı bir nitelik kazanıyor. Buradaki kritik nokta, indeksin negatif işaretinin yüzeye kadar ulaşmasıdır. Bu durum ayın ikinci haftasında gerçekleşebilir. Bir diğer önemli unsur ise anomalinin üst seviyelerdeki kalıcılığıdır. Anomali aşağı doğru ilerlerken troposferik geri beslemelerin de etkisiyle Atlantik-Avrupa jetinin ekvatora doğru yer değiştirmesini destekliyor. STRATOSFER-TROPOSFER ETKİLEŞİMİ: Kuzey Pasifik'te derinleşen alçak basınç, baroklinik eddy'lerin yayılımı aracılığıyla Atlantik jetinin evrimini etkiliyor. İlk mekanizma dalga yansıması, ikincisi ise aşağı akım yönünde geçici eddy yayılımıdır. Bu eddy'ler momentum taşıyarak ortalama akışla etkileşim üzerinden eddy kaynaklı jeti etkiliyor. Bu etkileşim, yer değiştirmiş zonal rüzgâr anomalisinin ay boyunca daha kalıcı olmasını sağlayan bir geri besleme mekanizmasını besliyor. AVRUPA ATMOSFERİK AKIŞI VE TÜRKİYE'YE ETKİLERİ: Açıkladığım mekanizmaların sonucunda, Atlantik fırtına yolunun güneye kaymasını, Batı-Orta Avrupa'da siklonik sistem aktivitesinin artmasını ve Türkiye üzerinde daha güneybatılı bir akışın desteklenmesini bekliyorum. Ancak bu, ülkenin tamamının daha kurak olacağı anlamına gelmiyor. Ülkenin güney ve doğu bölgelerinde ortalamanın altında yağış koşulları beklerken, orta-kuzey kesimlerde, batının bazı bölgelerinde ve kuzeybatıda yağışlar normaller civarında veya ortalamanın üzerinde kalabilir. Ülke genelinde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar, dönemsel siklonik sistemler ve soğuma süreçleri bekliyorum. Anomalili atmosferik akış, özellikle dikkat edeceğim bir unsur. Çünkü yeterince güçlü olması durumunda ülkenin batısında ve kuzeyinde ekstratropikal siklon gelişimlerine yol açabilir. Özellikle ayın ikinci yarısında bu tür bir gelişimi yakından takip edeceğim. Kar beklentilerine gelince: Ay ilerledikçe yüksek rakımlarda kar yağışı daha sık görülebilir. Kar yağışının ağırlıklı olarak 1000 metre üzerindeki rakımlarda görülmesini bekliyorum. Ayın sonuna doğru bazı kar yağışları daha alçak seviyelere de inebilir.