QANDIL PRESS

🔻 قەیرانی پەرلەمانی کوردستان لە لێواری تەقینەوەدا؛ دابەشبوونی سیاسی و مەترسیی دوو ئیدارەیی پارتی سووره‌ و یه‌كێتیش ده‌ڵێت دان بە پەرلەمان و حکومەتدا نانێین قەندیل پرێس: راپۆرتی شیکاریی 🔹 لە کاتێکدا قەندیل پرێس وەک یەکەمین میدیایەکی سەربەخۆ نهێنی پیلانەکەی پارتی دیمۆکراتی کوردستان دژی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان ئاشکەرا کرد کە بریتی بوو لە؛ “ڕازیکردنی پەرلەمانتارانی فراکسیۆنەکانی دیکە بە پارەی سیاسی بۆ گۆڕینی باڵانس و هاوسەنگی هێز”. ئەمرۆ ئەو نهێنیە هاوکێشە ئاشکەرا بوو کاتێک پارتی داوای کۆبوونەوەی پەرلەمان دەکات و ئەو پەرلەمانتارانە ئاشکەرابوون لە واز لە حزبەکانیان دێنن و پەیوەندی بە پارتیەوو دەکەن. 🔹 قەندیل پرێس پەیوەندی بە زۆربەی لایەنەکان لە پەرلەمانی کوردستان قسەی کردووە و هاوکێشەکە بەم جۆرەیە: - بەرەی بایکۆتی پەرلەمان - یەکێتی ؛ یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، یەکگرتوو، کۆمەڵ، هەڵوێست، بزوتنەوەی گۆڕان، بزوتنەوەی بابیلۆنی مەسیحیەکان. - بەرەی کۆبوونەوەی پەرلەمان -پارتی: پارتی دیمۆکراتی کوردستان، حسک، تورکمان، ئاشوری، بەرەی گەل، هەروەها ئەو پەرلەمانتارانەی لە فراکسیۆنەکانیان جیابوونەوە. 🔹 بەپێی زانیاریەکانی قەندیل پرێس پارتی بە پێدانی پارە و ئمتیازات توانیویەتی دوو پەرلەمانتاری یەکێتی، سێی نەوەی نوێ، یەک لە هەڵوێست. رازی بکات بێنە بەرەی پارتی. 🔹 هەرێمی کوردستان لە ئێستادا بە یەکێک لە ئاڵۆزترین، دژوارترین و هەستیارترین قۆناغەکانی مێژۆی سیاسی و حوکمڕانی خۆیدا تێپەڕ دەبێت، بە جۆرێک کە قەیرانی سیاسی و پەککەوتنی دامەزراوە فەرمییەکان گەیشتووەتە خاڵێکی یەکلاکەرەوە و مەترسیدار. 🔹 بڕیارە سبەی چوارشەممە، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦، دانیشتنێکی پەرلەمانی کوردستان بۆ کاراکردنەوەی دامەزراوەکە بەڕێوە بچێت، کەچی ئەم هەنگاوە سیاسییە لە جیاتی ئەوەی ببێتە مایەی کۆتاییهاتن بە قەیرانە قوڵەکان و کردنەوەی دەروازەیەک بۆ چارەسەر، خودی پرۆسەکەی کردووەتە سەرچاوەی قووڵبوونەوەی جەمسەرگیرییە توندەکان و دروستبوونی مەترسییەکی ڕژد لەسەر گەڕانەوە بۆ دۆخی دابەشبوونی کارگێڕی و سیاسی، کە لە ڕابردوودا بە سیستمی دوو ئیدارەیی ناسرابوو و تا ئێستاش سێبەری بەسەر یادەوەریی سیاسیی خەڵکی کوردستانەوە ماوە. درێژە لە لینکەکانی خوارەوە: WWW.QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 چه کسی بر شمال عراق حکومت می‌کند؟ ✍ علی المریاتی منبع: میدل ایست فروم/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس 🔹 عراق با چالش مدیریت مطالبات امنیتی دو همسایه خود روبه‌روست، در حالی که می‌کوشد کنترل بر تصمیمات دولتی را که تمامیت ارضی و استقلال سیاسی‌اش را شکل می‌دهند، حفظ کند. درخواست تهران برای اخراج گروه‌های اپوزیسیون کورد ایرانی و اعلام آنکارا مبنی بر ادامه حضور نظامی در شمال عراق، این پرسش را مطرح می‌کند که چه کسی نظم امنیتی در شمال عراق را تعیین می‌کند. بغداد میان این اهداف گرفتار شده و نه‌تنها تحت فشارهای خارجی قرار دارد، بلکه به دلیل ظرفیت محدودش برای اعمال یک سیاست امنیتی واحد در سراسر عراق فدرال و اقلیم کوردستان عراق نیز دست‌بسته است. 🔹 اکنون پرسش دیگر این نیست که آیا بغداد می‌تواند به توافق‌های امنیتی دست یابد، بلکه این است که آیا می‌تواند آن‌ها را با حفظ کنترل بر تصمیمات امنیت ملی اجرا کند یا خیر. پس از نشست کمیته مشترک امنیتی عراق و ایران به ریاست قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی عراق، و با حضور نمایندگان دولت اقلیم کوردستان، سفیر ایران در عراق اعلام کرد که دو کشور توافق کرده‌اند گروه‌های اپوزیسیون کورد ایرانی را از اقلیم کوردستان عراق اخراج کنند یا آن‌ها را به ایران تحویل دهند. با این حال، بیانیه رسمی عراق بدون اشاره به اخراج یا استرداد، این گفت‌وگوها را در چارچوب اجرای توافق‌نامه امنیتی دوجانبه سال ۲۰۲۳ و حل‌وفصل مسائل باقی‌مانده توصیف کرد. 🔹 این روایت‌های متناقض، اعتبار بغداد را به خطر می‌اندازد. اخراج یا استرداد گروه‌های اپوزیسیون، نمادی از اعمال حاکمیت دولتی است که بر موازنه قدرت داخلی عراق و رابطه آن با مناطق خودمختار کوردنشین تأثیر می‌گذارد. اگر بغداد چنین اقداماتی را پذیرفته باشد، صرفاً در حال هماهنگی با تهران بر سر یک تهدید امنیتی مشترک نیست؛ بلکه در حال واگذاری اختیار تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده عراق از خاک خود و تعیین گروه‌هایی است که در داخل مرزهای این کشور مورد حمایت قرار می‌گیرند. شکاف میان اظهارات سفیر ایران و سکوت شرکت‌کنندگان عراقی، چالش فوری پیش‌رو را برجسته می‌کند: اینکه آیا دولت عراق می‌تواند گزارشی از آنچه بر سر آن توافق کرده منتشر کند، وضعیت حقوقی جابه‌جایی پیشنهادی را مشخص سازد و نشان دهد که سیاستش صرفاً واکنشی به فشار نظامی خارجی نیست. ادامە متن در لینکهای زیر: WWW.QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 باراک راوید: تهران موضع اخیر آمریکا برای ازسرگیری آتش‌بس و آغاز مذاکرات را رد کرد 🔹 ​قندیل پرس – باراک راوید، خبرنگار ارشد وب‌سایت خبری «آکسیوس»، با استناد به تازه‌ترین پیام محسن رضایی اعلام کرد که دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران موضع اخیر ایالات متحده در خصوص توافق برای ازسرگیری آتش‌بس و آغاز مذاکرات را رد کرده است. 🔹 ​راوید روز سه‌شنبه ۱۲ آبان (۳ نوامبر) در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس، با بازنشر پیام محسن رضایی نوشت که این مقام ارشد امنیتی ایران به آخرین موضع واشنگتن درباره توافق برای احیای آتش‌بس و راه‌اندازی روند گفت‌وگوها پاسخ منفی داده است. 🔹 ​این ارزیابی خبرنگار آکسیوس پس از آن منتشر شد که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در شبکه ایکس تصریح کرد: «پاسخ آمریکا به حقوق و مطالبات ایران قانع‌کننده نبود». رضایی در پیام خود تأکید کرد که ایالات متحده باید به شکل «کامل و صریح» به هفت شرط تعیین‌شده از سوی تهران پاسخ دهد و به آن‌ها عمل کند تا زمینه بازگشایی تنگه هرمز فراهم شود.

🔻 رضا پهلوی با وقاحت بە بچەهای مردم کە در دی ماە کشتە شدن میگە "تلفات".

🔻 خۆکوشتنی میرمنداڵێکی خەڵکی شاری سنە دوای ئازاردانی سێکسی؛ لە تاوانی تاوانبارانەوە تا بێدەنگی کوشندەی کۆماری ئیسلامی ئێران 🔹 میرمنداڵێکی شاری سنە کە دەگوترێ لە لایەن پێژمان عنایەتی دەستدرێژی سێکسی کراوەتە سەری، کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا؛ کارەساتێکی تاڵ کە جارێکی تر ڕووی ڕووتی توندوتیژی و نائەمنی و بێدەسەڵاتی قوربانیانی ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران ئاشکرا دەکات. 🔹 لە حکومەتێکدا کە نەک هەر لێپرسینەوە لە توندوتیژی ناکات، بەڵکو میکانیزمەکانی سەرکوتکردن و هەڵاواردنەکانی هەمیشە ماف و ئاسایشی هاوڵاتیانی کردۆتە قوربانی، قوربانیانی ئازاردانی سێکسیش لە زۆر حاڵەتدا ڕووبەڕووی ترس و هەڕەشە و بێدەسەڵاتی دەبنەوە. 🔹 میرمنداڵێک ژیانی لەدەستدا؛ بەڵام ئازاردانی سێکسی و توندوتیژی و دامەزراوە بەرپرسیارەکان نابێت لە پشت دیوارێکی بێدەنگی و نابەرپرسیارییەوە شاراوە بن.

🔻 Dadgeha Bilind a Darayî ji Şaredariya Mezin a Amedê xwest ku dev ji pergala hevşaredariyê berde Dadgeha Bilind a Darayî di rapora xwe ya sala 2025an de daxwaz ji Şaredariya Mezin a Amedê kir ku dev ji pergala hevşaredariyê berde. Dadgeh bi hinceta ku di qanûnên hilbijartinê de statuya hevşaredariyê nehatiye destnîşankirin û ev pergal li dijî yekîtiya îdarî ya welêt e, rexne li vê pratîkê girt. Şaredariya Amedê jî di bersiva xwe de ragihand ku hevşaredarî nûnertiya demokratîk, wekheviya zayendî û beşdariya jinan di rêveberiyê de xurt dike. 🔹 Dadgeh: Qanûn statuya hevşaredariyê nas nake Dadgeha Bilind a Darayî di rapora xwe de diyar kir ku li gorî Destûra Bingehîn û qanûnên hilbijartinê, kesên ku bi dengê gel tên hilbijartin, wek serokên şaredariyan tên nasîn û di qanûnên heyî de statuya hevşaredariyê ji bo şaredariyan nehatiye destnîşankirin. 🔹 Rexne li pergala hevşaredariyê Di raporê de hate destnîşankirin ku sepandina pergala hevşaredariyê dikare avahiya hiyerarşîk a rêveberiyê têk bibe û prensîba yekîtiya îdarî binpê bike. Her wiha, hate îdiakirin ku parvekirina serokatiyê ne li gorî qanûnan e û dikare bibe asteng li pêşiya serokatiya jinan. 🔹 Bersiva Şaredariya Amedê: Hevşaredarî bingeha wekheviyê ye Şaredariya Mezin a Amedê di bersiva xwe de diyar kir ku pergala hevşaredariyê ji bo xurtkirina nûnertiya jinan û beşdariya komên civakî yên bindest di rêveberiyê de hatiye avakirin. Li gorî şaredariyê, hevşaredarî nîşaneya nûnertiya demokratîk, wekheviya zayendî û beşdariya jinan di rêveberiyê de ye. Şaredariyê her wiha destnîşan kir ku ev pergal bi dengê gel hatiye hilbijartin û nîşaneya demokrasiya beşdar e. Şaredariya Amedê diyar kir ku di hemû kar û xebatên fermî de li gorî Qanûna Şaredariyan tevdigere.

🔻 روژئاوا؛ قربانی در منگنه‌ی تام باراک، اردوغان و اوجالان   ✍️ جمال بربسته- قندیل‌پرس 🔹 روژئاوا چگونه در منگنه‌ی معامله‌های منطقه‌ای، فشار ترکیه و چرخش سیاست آمریکا گرفتار شد؟ این مقاله با بررسی نقش تام باراک در معماری سیاسی سوریه‌ی جدید، مناسبات واشینگتن با آنکارا و دمشق، جایگاه پروژه‌ی اوجالان، رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و شکنندگی ائتلاف‌های داخلی نیروهای کورد، به کالبدشکافی شکست تجربه‌ی خودگردانی کوردها می‌پردازد. مقاله همچنین مرز میان مسئولیت سیاسی و نقش مستقیم در خشونت‌ها را روشن می‌کند و نشان می‌دهد چگونه دیپلماسی معامله‌محور آمریکا، منافع ترکیه و دولت مرکزی دمشق را در یک مسیر مشترک قرار داد؛ مسیری که با عقب‌نشینی حمایت‌های خارجی و فروپاشی پیوندهای داخلی، موقعیت کوردها را به‌شدت تضعیف کرد. در کنار این عوامل، خطاهای راهبردی رهبری روژئاوا، ناتوانی در تثبیت تضمین‌های بین‌المللی و ضعف پیوند سیاسی با بخش‌هایی از جامعه‌ی عرب‌نشین نیز بررسی می‌شود. در پایان، مقاله با نگاهی روان‌کاوانه به منازعات درون‌کوردی می‌پرسد: چرا پس از هر شکست، به‌جای فهم هم‌زمان فشارهای ساختاری و خطاهای راهبردی، انرژی سیاسی ما صرف یافتن یک مقصر مطلق و تسویه‌حساب با یکدیگر می‌شود؟ متن کامل مقاله در لینکهای زیر: WWW.QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 نمی‌توان جامعه کوردستان را به آزمایشگاه آرا و نظریه‌های یک رهبر سیاسی دربند تبدیل کرد ✍ ساسان امجەدی 🔹 نمی‌توان جامعه کوردستان را به آزمایشگاه آرا و نظریه‌های یک رهبر سیاسی دربند تبدیل کرد و انتظار داشت که جامعه هر بار با تغییر مواضع و تحولات فکری این "رهبر"، مطالبات خود را از نو تعریف و خود را با آن سازگار کند. 🔹 شهروندان این جامعه خود را مقید به تقدس‌یافتگی رهبر یا حزب نمی‌دانند و هر نوع "نظریه‌پردازی" پرابهام و مخاطره‌آمیز در حوزه سیاست را، مادامی که احزاب و جریان‌هایی به دنبال عملیاتی کردن آن هستند، با وسواس و نگرانی دنبال می‌کنند و مورد انتقاد قرار می‌دهند. 🔹 مواضع اخیر پژاک نیز در واکنش به این دست انتقادها، که تلاش می‌کند تصویری وارونه و کاملا ناهمخوان از آرا و انتظارات اوجالان ارائه کند، به وجود این نگرانی‌ها دامن زده و ابعاد جدیدی از تناقضات بنیادین در پروژه‌ها و ایده‌های این جریان سیاسی را به تصویر کشیده است. مبنای ما برای فهم تحولات گفتمانی اخیر، همان اظهارات و نوشته‌های منتسب به اوجالان است، نه تفسیرهای دست‌چندم از آن، که پیش از هر چیز تلاشی برای پایان دادن به انتقادها و مسکوت گذاشتن آن‌هاست. 🔹 بر همین اساس، در اینجا به بخش‌های مهمی از اظهارات اوجالان استناد می‌شود که در آن، برخلاف بیانیه پژاک، به‌کلی منکر هر شکلی از تمرکززدایی از قدرت و کنفدرالیسم می‌شود. تلاشی که قرار است به قدرت گرفتن هرچه بیشتر جمهوری موجود، یعنی دولت ترکیه، منجر شود. 🔹 اوجالان در سخنانی که ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ از سوی هیئت امرالی منتشر شد، چارچوب طرح "انتگراسیون دموکراتیک" خود را تا حدی روشن کرده است. 🔹 او آزادی بیان و سازمان‌دهی هویت‌های ملی، دینی و فکری را مشروط به پذیرش یکپارچگی دولت می‌داند. به این ترتیب، حتی آزادی سازمان‌یافتگی و تشکل سیاسی نیز باید در محدوده‌ای تعریف شود که دولت ترکیه تعیین می‌کند. ادامە متن در لینکهای زیر: WWW.QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 ئەمریکا سەکۆیەکی مووشەکیی سوپای پاسدارانی لە دوورگەی قیشمی ئێران تێکشکاند 🔹 بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی واڵستریت جۆرناڵ و تۆڕەکانی ئەکسیۆس و فۆکس نیوز، شەوی دووشەممە سوپای پاسداران لە دوورگەی قیشمەوە مووشەکێکی زەمین بۆ ئاسمانی ئاراستەی فڕۆکەیەکی ئەمریکی کردووە لە گەرووی هورمز. لە بەرامبەردا فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا وەک وەڵامدانەوە و بەرگری لە خۆیان، سەکۆی هەڵدانی مووشەکەکەیان لە دوورگەی قیشم کردە ئامانج و وێرانیان کرد، کە دانیشتووانی ناوچەکەش دەنگی تەقینەوەی بەهێزیان بیستووە. ڤیدیۆکە ساتی بۆردومانی دوورگەی قیشم نیشان دەدات.

🔻 #بەپەلە/ دەنگی چەندین تەقینەوی بەهێز لە دوورگەی قشم لە باشووری ئێران بیستراوە 🔹 زانیارییە پشتڕاستنەکراوەکان باس لە بۆردوومانی پێگەیەکەی سەربازی ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێران لەو دوورگە دەکەن.

🔻 ڕەزا کەعبی، سکرتێری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان: هەر بانگەوازێک بە ناوی ئینتێگراسیۆن، جۆرێک هاوکاری لەگەڵ داگیرکەرە 🔹 دەقی وتەکانی بەڕێز ڕەزا کەعبی دەربارەی ئینتێگراسیۆن: "لەسەر ئینتێگراسیۆن کە هاوڕێ ئارەزوو پرسیاری کرد، من پێم وابێ ئینتێگراسیۆن هیچ شتێک نییە جگە لەوەی ناوی ڕەمزیی ئاسیمیلاسیۆنە. بە جێی ئەمە دایانناوە. ئێستا هەر بانگەوازێک بە ناوی ئینتێگراسیۆن، جۆرێک هاوکاری لەگەڵ داگیرکەرە. هیچ مەعنایەکی تری نییە بەڕاستی. زۆر سوپاس." - - - - - - - - - - 🔻 رضا کعبی، دبیرکل کوملە زحمتکشان کوردستان: هر فراخوانی با نام انتگراسیون، نوعی همکاری با اشغالگر است 🔹 متن سخنان جناب رضا کعبی دبیرکل کوملە زحمتکشان کوردستان دربارە انتگراسیون: "دربارەی انتگراسیون کە رفیق آرزو سؤال کرد، بە گمان من انتگراسیون هیچ چیزی نیست جز اینکە نام رمزی آسیمیلاسیون است. آن را بە جای این گذاشتەاند. اکنون هر فراخوانی با نام انتگراسیون، نوعی همکاری با اشغالگر است. واقعاً هیچ معنای دیگری ندارد. بسیار سپاسگزارم."

🔻 فەرمانى دەستگیرکردن بۆ محەممەد حاجى مەحمود دەرچوو، وته‌بێژی پارتی سۆسیال: باره‌گاكه‌مان بەخـوێن گرتووه‌و ڕادەستی ناكەین قه‌ندیل پرێس 🔹 دادگای لێکۆڵینەوەی چەمچەماڵ فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ محەممەد حاجی مەحمود، سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان، دەرکردووە. ئەم بڕیارە لەسەر بنەمای سکاڵایەکی شارەوانیی پەیوەست بە زیادەڕۆیی لەسەر زەوی و موڵکی گشتی دەرچووە، دوای ئەوەی ناوبراو ئامادە نەبووە لە بەردەم دادگادا ئامادە ببێت. 🔹 کێشەکە پەیوەندیی بە دوو بارەگای پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستانەوە هەیە لە شارەدێی تەکیەی سەر بە قەزای چەمچەماڵ، کە لەسەر زەوی شارەوانی دروست کراون و بە زیاده‌ڕۆ هەژمار کراون. چەندین جار بەرپرسانی حیزبەکە لە تەکیە ئاگادار کراونەتەوە کە بارەگاکان لابدەن، بەڵام ئامادە نه‌بوون ئەم کارە بکەن. دوو ساڵ پێش ئێستا، بەرپرسی رێکخستنی حیزبەکە لە تەکیە بەو هۆیەوە دەستگیرکرا و دواتر بە کەفالەت ئازاد کرا. پاش ئەوەی شارەوانیی تەکیە سکاڵای لەسەر محەممەدی حاجی مەحمود تۆمار کرد و چەند جارێک ئاگادارکردنەوەی بۆ چوو، ناوبراو ئامادەی بەردەم دادگا نەبوو. لەبەر ئامادەنەبوونی لەبەردەم دادوەر، دادگای لێکۆڵینەوەی چەمچەماڵ لە ڕێکەوتی ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، بەپێی مادەی ١١ لە یاسای ژمارە ٣ی ساڵی ٢٠١٨ تایبەت بە لابردنی زیادەڕۆیی لەسەر موڵک و زەوی، فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرکرد. 🔹 ناوی تەواوی تۆمەتبار محەممەد مەحمود ئەحمەد حەسەنە و لە ساڵی ١٩٥٣ لەدایکبووە و تەمەنی ٧٣ ساڵە، نیشتەجێی گوندی گوڵەخانەیە لە پارێزگای هەڵەبجە و سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستانە. 🔹 سەبارەت بە ئامادەنەبوونی لە دادگا، محەممەدی حاجی مەحمود ڕایگەیاندووە کە بۆیە نەچووە بۆ دادگاییکردنەکە، چونکە ئەو بارەگایەی لە تەکیەیە پێشتر هی حزبی بەعس بووە و دواتر بووە بە بارەگای پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان، و هەرکەسێک خۆی بە واریسی بەعس دەزانێت با بێت و بارەگاکەی پێشکەش دەکات. هەروەها فەرهاد تۆفیق، وتەبێژی حیزبەکە، لە لێدوانێکدا ڕایگەیاند کە بڕیاری گرتنەکەی محەمەدی حاجی مەحمود بەهۆی داواکردنی بارەگاکانیانە لەلایەن ئیدارەی تەکیە و چەمچەماڵەوە و ئەوان بە خوێن گرتوویانە و ڕادەستی حکومەتی ناکەن، و هەرکات بارەگای حیزبەکانی تریش درایەوە بە حکومەت ئەوا ئەوانیش بارەگاکانیان دەدەنەوە.

🔻 سەنتەری میترۆ: لە هەرێمی کوردستان بکوژی ڕۆژنامەنووسان ئازادن و عەدالەت دەستی کورتە   قەندیل پرێس 🔹 لە جیهانێکدا کە ئازادیی ڕادەربڕین و میدیای ئازاد وەکوو کۆڵەکەی سەرەکیی دیموکراسیی ڕاستەقینە سەیر دەکرێت، هێشتا لە زۆرێک لە ناوچەکانی جیهان و بە تایبەت لە هەرێمی کوردستاندا، قەڵەمەکان ڕووبەڕووی هەڕەشەی مەرگ، ڕاوەدوونان و خامۆشکردنی زۆرەملێ دەبنەوە. لە چوارچێوەی یادکردنەوەی ڕۆژی جیهانیی بۆ کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لە سزا لە تاوانەکانی دژی ڕۆژنامەنووسان، سەنتەری میترۆ ڕاگەیەندراوێکی توندی بڵاو کردەوە و تێیدا دۆخی ڕۆژنامەگەری و بێسزایی بکەرانی تاوانەکانی لە هەرێم خستە ڕوو. 🔹 ئامارە جیهانییەکانی یۆنسکۆ: کڵپەسەندنی مەترسییەکان بە پێی ئامارە فەرمییەکانی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەروەردە و زانست و ڕۆشنبیری یۆنسکۆ، لە نێوان ساڵی 2025 بۆ 2026 ،  166 ڕۆژنامەنووس لە سەرانسەری جیهاندا کوژراون. ئەوەی جێگەی نیگەرانییەکی قووڵە، ڕێژەی بێسزاییە؛ بە جۆرێک کە لە کۆی 7 حاڵەت، 6 كەیسیان بێ ئەنجام بووە و بکوژەکان بە تەواوی لە سزا دەربازیان بووە. یۆنسکۆ هۆشداریی لەوە داوە کە دەربازبوون لە سزا دەرئەنجامی ترسناکی لێدەکەوێتەوە و دەبێتە هۆی کوشتنی زیاتر، چونکە کاتێک بکوژ سزا نەدرێت، ژینگەیەک بۆ توندوتیژیی زیاتر دەڕەخسێت. هاوکات ئەم دیاردەیە نیشانەیەکی مەترسییدارە بۆ پەرەسەندنی ململانێکان و تێکچوونی سیستەمی دادوەری و داڕمانی بنەمای سەروەریی یاسا. لە لایەکی ترەوە، بێسزایی زیان بە تەواوی کۆمەڵگەکان دەگەیەنێت لە ڕێگەی شاردنەوەی پێشێلکارییە جدییەکانی مافەکانی مرۆڤ و گەندەڵی و تاوانەوە. لە ڕوانگەی ئەم مەترسییانەوە، یۆنسکۆ داوا لە حکوومەتەکان، کۆمەڵگەی مەدەنی و میدیاکان دەکات کە بەشدار بن لە هەوڵە جیهانییەکان بۆ بنەبڕکردنی دیاردەی بێسزایی و دابینکردنی پاراستنی یاسایی بۆ ڕۆژنامەنووسان. 🔹 دۆخی هەرێمی کوردستان: دادگای وابەستە و کەیسە داخراوەکان لە هەرێمی کوردستاندا، کێشەی بێسزایی قەبارەیەکی گەورەتر و ئاڵۆزتر بەخۆیەوە دەبینێت. بە گوێرەی هەڵسەنگاندنی سەنتەری میترۆ، بە هۆی وابەستەیی دەسەڵاتی دادوەری بە پارتە سیاسییە دەسەڵاتدارەکانەوە، دەزگا فەرمییەکان نەیانتوانیوە لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆ، بێلایەن و جدی لەسەر کەیسەکانی تیرۆر و کوشتنی ڕۆژنامەنووسان ئەنجام بدەن. لەبری بەدیهێنانی دادپەروەری، کەیسە هەرە دیار و خوێناویەکانی مێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردی داخران، بەبێ ئەوەی بکوژ یان پلان بۆ داڕێژەری تاوانەکان بدۆزرێنەوە و بدرێنە دادگا. لە دیارترین ئەو کەیسانە کە تا ئێستاش برینێکی ساڕێژبوونەوان لە جەستەی میدیای کوریدا بریتین لە سۆرانی مامە حەمە، سەردەشت عوسمان، کاوە گەرمیانی، وەدات حسێن و عەبدولستار تاهیر شەریف. ئەم دۆخە بۆتە هۆی ئەوەی کە متمانە بە دەزگا دادوەرییەکان لە ئاستێکی زۆر نزمدا بێت و کولتووری بێسزایی ببێتە دیاردەیەکی باو لە ناوچەکەدا. 🔹 داواکارییە فەرمییەکانی سەنتەری میترۆ لەو ڕۆژە جیهانییەدا، سەنتەری میترۆ و دەنگە ئازادەکان داوایەکی ڕوون و بێپەردە ئاراستەی کۆمەڵگە و دەسەڵات دەکەن کە بریتییە لە سەرلەنوێ لێکۆڵینەوەکردنەوە و کردنەوەی دۆسیە داخراوەکان لە سەرجەم کەیسەکانی کوشتنی ڕۆژنامەنووسان لە هەرێمی کوردستاندا. بۆ ئەوەی ڕێزداری بۆ مافی مرۆڤ و کەرامەتی قوربانییان بگەڕێتەوە، دەبێت دادپەروەری باڵادەست بێت و تاوانباران بە سزای خۆیان بگەن و ڕێوشوێنی یاسایی توند بگرترێتەبەر بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو دۆخەی کە تێیدا بکوژان بە ئازادی دەسووڕێنەوە و عەدالەت دەستی کورتە. پاراستنی ژیانی ڕۆژنامەنووسان مەرجی سەرەکییە بۆ بوونی کۆمەڵگەیەکی کراوە و دیموکرات، و بەردەوامبوونی ئەم دۆخە نالەبارەش تەنها خزمەت بە سەرکوتکردنی دەنگی ئازاد دەکات. سەنتەری میترۆ جەخت دەکاتەوە کە لە هەرێمی کوردستان بکوژی ڕۆژنامەنووسان ئازادن و پێویستە هەنگاوی بەپەلە بنرێت بۆ کۆتاییهێنان بەم دۆخە نەخوازراوە.

🔻 گوێ لەم کچە جوانەی ڕۆژئاوای کوردستان بگرن کە دەڵێت: "زمانی عەرەبییان بەسەرماندا سەپاندووە." 🔹 دەقی وتەکانی: "ئەمڕۆ، دوای دە ساڵ خوێندن بە کوردی، دوای ئەم هەموو ساڵە کە بە زمانی کوردیی خۆمان دەمانخوێند، ئەمڕۆ مامۆستا دێتە لامان بۆ ناو پۆلەکە. مامۆستایەک کە سێ کوڕی شەڕڤانن و کوڕێکیشی شەهیدە؛ دایکی سێ شەڕڤان و شەهیدێک. ​دێتە ناو پۆلەکە و پێمان دەڵێت: «بەشی خوێندنەکەتان گۆڕدرا. ئێوە چیتر بە زمانی کوردی ناخوێنن. تەواوی بەشی خوێندنەکەتان گۆڕدرا بۆ زمانی عەرەبی، دوای ئەم هەموو ساڵە». ​وە ئەو مامۆستا دڵشکاو و دڵبەئێشە، کە چاوەکانی پڕ بوون لە فرمێسک، بە گریانەوە ئەم بڕیارەمان پێ دەڵێت. دەڵێت: «من وەک دایکی سێ شەڕڤان، دایکی قارەمانان، دایکێک کە کوڕەکەم شەهیدە، ئەمڕۆ دێم بڕیارێکی بەم شێوەیە بە خوێندکارەکانم دەڵێم». دەمی ناگەڕێت کە بێت و ئەم بڕیارە بە ئێمە بڵێت. ​بەداخەوە. ئێمە هیچ نین؛ ئێمە هیچ نین لە بەرامبەر ئەو شەهیدانەدا."

🔻 ترکیه در راستای تلاش‌های صلح، اوجالان رهبر شبه‌نظامیان کورد را به بخش جدیدی از زندان جزیره منتقل کرد منبع: آسوشیتدپرس/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس 🔹 استانبول (آسوشیتدپرس) — یک مقام ارشد کورد اعلام کرد که ترکیه در چارچوب تلاش‌ها برای پایان دادن به دهه‌ها درگیری، رهبر شبه‌نظامیان کورد این کشور را به بخش نوسازی از زندان جزیره‌ای که از سال ۱۹۹۹ در آن محبوس بوده، منتقل کرده است. 🔹 بهبود شرایط زندان برای عبدالله اوجالان، رهبر حزب کارگران کوردستان (پ‌ک‌ک)، یکی از خواسته‌های اصلی کوردها در روند تلاش برای پایان دادن به درگیری ۴۲ ساله میان این گروه شبه‌نظامی و مقامات ترکیه بوده است. 🔹 اوجالان از زمان دستگیری در سال ۱۹۹۹، در ندامتگاهی در جزیره ایمرالی در دریای مرمره — که دریای سیاه را به دریای اژه متصل می‌کند — زندانی بوده است. 🔹 مدحت سنجار، مقام کورد، روز شنبه در مصاحبه‌ای با تلویزیون «مدیا خبر» جابه‌جایی اوجالان را بدون ارائه جزئیات بیشتر تایید کرد. 🔹 او صراحتاً تایید نکرد که بخش نوساز زندان از امکانات رفاهی بهتری برخوردار است، هرچند اظهاراتش حاکی از این موضوع به نظر می‌رسید. 🔹 سنجار، نماینده پارلمان از «حزب دم» (DEM) که حامی کوردهاست، همچنین خواستار تسریع روند صلح شد و گفت که این روند در دو ماه گذشته در حالت «وقفه» قرار داشته است. 🔹 او گفت که انتقال اوجالان به ساختمان جدید، «تسریع روند (صلح) را ضروری می‌سازد.» 🔹 سنجار از جمله سیاستمداران حزب دم است که از فوریه ۲۰۲۵، زمانی که این رهبر شبه‌نظامی از پ‌ک‌ک خواست تا منحل شده و خلع سلاح شود، به طور منظم با اوجالان دیدار کرده‌اند. اوجالان همچنان چهره‌ای پرنفوذ در میان کوردها محسوب می‌شود و نقشی کلیدی در پیشبرد روند صلح دارد. 🔹 سه ماه بعد، پ‌ک‌ک اعلام کرد که سلاح‌های خود را زمین می‌گذارد و به خصومت‌ها پایان می‌دهد. این اقدام باعث شد پارلمان ترکیه در ماه اوت قانونی را تصویب کند که به هزاران تن از نیروهای پ‌ک‌ک عفو مشروط اعطا می‌کرد؛ قانونی که متعاقباً با امضای رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، لازم‌الاجرا شد.

🔻 یک فروند جت تجاری خصوصی از نوع Learjet 60 روز یکشنبه، اول نوامبر ۲۰۲۶، در منطقه پالم‌بیچ ایالت فلوریدا سقوط کرد و به گلوله‌ای عظیم از آتش تبدیل شد. هر ۹ سرنشین هواپیما جان خود را از دست دادند؛ موضوعی که وزیر حمل‌ونقل آمریکا نیز تأیید کرده است. 🔹 ویدئویی که دوربین خودروهای عبوری ضبط کرده، لحظه سقوط هواپیما را نشان می‌دهد؛ جت پس از شیرجه‌ای شدید به زمین برخورد کرده و در نزدیکی یک جاده منفجر می‌شود. برخورد هواپیما حفره بزرگی در سطح زمین ایجاد کرد و شعله‌های آتش و دود سیاه منطقه را فرا گرفت. هواپیما تنها چند متر با خانه‌های اطراف فاصله داشت و به‌نظر می‌رسید از برخورد مستقیم با برخی منازل به‌سختی عبور کرده است. 🔹 این هواپیما از فرودگاه آستین در ایالت تگزاس برخاسته و مقصد آن باهاما بود. گزارش‌های اولیه حاکی از آن است که خلبان پیش از سقوط از تجمع یخ روی بدنه و بال‌ها و همچنین تلاطم شدید هوا خبر داده و درخواست افزایش ارتفاع کرده بود. هواپیما سپس وارد شیرجه‌ای بسیار شدید شد و خلبان پیام اضطراری صادر کرد.

🔻 قەیرانی کۆڕەک تیلیکۆم دەتەقێتەوە؛ دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندن تۆڕەکەی لە 14 پارێزگا کوژاندەوە   قەندیل پرێس   🔹 قەیرانی نێوان دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندنی عێراق  و کۆمپانیای کۆڕەک تیلیکۆم پێینایه‌ قۆناغێكی نوی و یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ ؛ دوای تەواوبوونی مۆڵەتە کۆتاییەکە، دەستەکە بە فەرمی دەستی بە پچڕاندنی هێڵەکان و کوژاندنەوەی بنکە و ئامێرە سەرەکییەکانی کۆمپانیاکە کرد و پەخشی هێڵەکانی لە 14 پارێزگای عێراق ڕاگرت، هاوکات کۆڕەکیش بڕیارەکان بە نادادپەروەر و دەرچوون لە سەروەری یاسا ناودێر دەکات.   🔹 جێبەجێکردنی بڕیارەکە و داخستنی بگۆڕە سەرەکییەکان بەپێی ڕاگەیێندراوێکی فەرمیی دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندنی عێراق کە ڕۆژی یەکشەممە (1ی تشرینی دووەمی 2026) بڵاوکرایەوە، پرۆسەکە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی عێراق دەستپێکردووە. لەم چوارچێوەیەدا، تیمە تایبەتمەندەکان چوار بگۆڕی سەرەکیی کۆمپانیاکەیان داخستووە (یەکێکیان لە بابل، یەکێك لە بەسرە، و دووانیان لە بەغدا) جگە لە داخستنی ئۆفیسی سەرەکیی کۆمپانیاکە لە شاری کەرکووک، لە کاتێکدا هەوڵەکان بۆ تەواوکردنی ڕێکارەکان لە پارێزگای نەینەواش بەردەوامن. دەستەکە جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم هەنگاوە دوای کۆتاییهاتنی ئەو مۆڵەتە فراوانکراوە دێت کە لە 6ی تشرینی یەکەمی 2026، بە داوای لێژنەی گواستنەوە و گەیاندن لە پەرلەمانی عێراق تاوەکو 1ی تشرینی دووەم دیاریکرابوو، بە مەبەستی ڕەچاوکردنی بەرژەوەندیی هاووڵاتییان و پاراستنی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکانیان. سەرڕای ئەمەش، دەستەکە دڵنیایی داوە کە کوژاندنەوەی تۆڕەکە بە مانای لەناوبردنی سیمکارت یان فڕێدانی هێڵەکان لەلایەن هاووڵاتییانەوە نایەت و مافی بەکارهێنەران پارێزراو دەبێت.و پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان لەم بڕیارە بەدەر بوون و خزمەتگوزارییەکانی کۆڕەک تیایاندا بێ کێشە بەردەوامن.   🔹 وەڵامی توندی کۆڕەک تیلیکۆم: بڕیارەکان لەسەرووی دادگاوە نیین لە بەرامبەردا، کۆمپانیای کۆڕەک تیلیکۆم لە ڕاگەیێندراوێکی توونددا وەڵامی ئەم هەنگاوانەی دایەوە و سەرۆکی دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندنی بە سووربوون لەسەر پێشێلکردنی یاسا تۆمەتبار کرد. کۆڕەک ئاماژەی بەوە کرد کە ئەوان بە شێوەیەکی یاسایی داکۆکیان لە مافەکانیان کردووە و ڕووبەڕووی بڕیارێکی ناڕەوا بوونەتەوە بۆ هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستی یەکلاکردنەوە (تەسویە)، لە کاتێکدا ئەو گرێبەستە لە بنەڕەتدا بە ڕەزامەندیی سەرۆکوەزیرانی عێراق چوارچێوە بۆ کرابوو. کۆمپانیاکە ڕایگەیاند کە پێشتر توانیویەتی بڕیارێکی بەپەلەی دادوەری بەدەستبهێنێت کە بڕیارەکەی سەرۆکی دەستە هەڵدەوەشێنێتەوە و گرێبەستی یەکلاکردنەوەکە بە کارا دەهێڵێتەوە، لێ بە وتەی کۆڕەک: “سەرمان سووڕماوە لەوەی کە سەرۆکی دەستەکە ملکەچی بڕیاری دادگە نەبووە و پاساوی نوێی بۆ ڕێکارە سەرکوتکەرەکانی دۆزیوەتەوە.” هەروەها کۆڕەک بەڵگەیەکی نوێی خستەڕوو و ئاماژەی بەوە کرد کە ئەو نووسراوەی ئەمڕۆ 1ی تشرینی دووەم بۆ پاساوهێنانەوەی ڕێکارەکانیان ئاراستەکراوە، مێژووی 29ی تشرینی یەکەمی 2026ی پێوەیە، ئەمەش بە “بەڵگەیەک بۆ بوونی هەڵوێستێکی پێشوەختەی دژ بە کۆمپانیاکە” ناودێر کرد. لە کۆتایی ڕاگەیێندراوەکەیدا، کۆڕەک پرسیارێکی ئاراستەی ڕای گشتی کرد و گوتی: “ئایا لایەنی ئەقڵانی دەتوانێت پەسەندی بکات کە بڕیارەکانی بەڕێوەبەرێکی گشتی لە سەرووی بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەریی عێراقەوە بن؟!” و ڕاشیگەیاند کە مافی خۆیان دەپارێزن بۆ داواکردنی قەرەبووی سەرجەم ئەو زیانانەی لە ئەنجامی ئەم هەنگاوە تاکلایەنانانە بە کۆمپانیاکە کەوتوون.

🔻 بۆ یەکەم جارپارتی کەسایەتییەکی ئێزدی دەکاتە بەرپرسی لقی شنگال/ ئایا پارتی دەتوانێت متمانەی شنگال بەدەستبهێنێتەوە؟   قەندیل پرێس- ڕاپۆرتی شیكاری   🔹 لە هەنگاوێکی چاوەڕواننەکراو و لە هەستیارترین قۆناغی سیاسی و ئەمنیی ناوچەکەدا، مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان و به‌ بریاری مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی ئه‌و حزبه‌ بڕیاریدا بە دەستنیشانکردنی محما خەلیل وەک بەرپرسی لقی ١٧ی شنگال و زومار، لە شوێنی نازم هەركی کە بۆ ماوەی زیاتر لە دوو سال ئەو پۆستەی بەڕێوەبردووە. ئەم بڕیارە وەک وەرچەرخانێکی گرنگ لە مێژووی حزبیی پارتیدا دەبینرێت، چونکە بۆ یەکەمجارە کە کەسایەتییەکی کوردی ئێزدی بەرپرسیاریەتی لقی شنگال وەردەگرێت، ئەوەش لە کاتێکدایە کە پرسی شنگال و داهاتووی پێگەی ئێزدییەکان لە ناوەندە سیاسی و حزبییەکاندا گەیشتووەتە بنبەستێکی قووڵ و پێویستی بە گۆڕانکاریی ڕیشەیی هەبووە.   🔹 ئایا بڕیاری پارتی لەم کاتەدا ترسی لەدەستدانی جەماوەری ئێزدی بوو؟ لە دوای کارەساتی شنگال و ڕووداوەکانی هاوینی ٢٠١٤، پەیوەندیی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و به‌شێكی زۆری کۆمەڵگەی ئێزدی تووشی درزێکی قووڵ و بێمتمانییەکی لەبننەهاتووی مێژوویی بوو. زۆرینەی خەڵکی شنگال و ناوچە ئێزدیەکان تا ئێستاش پارتی بەوە تۆمەتبار دەکەن کە لەو کاتە هەستیارەدا پشتی تێکردوون و پارێزگاریی لێ نەکردوون، ئەمەش وای کرد کە پارتی لە ڕووی جەماوەری، سیاسی و ئیدارییەوە لەو دەڤەرە ستراتیژییەدا تووشی پاشەکشەیەکی بێوێنە ببێت و مەیدانی بۆ هێزە رکابەرەکان چۆڵ بکات. ئێستا و لەم قۆناغە هەستیارەدا، پارتی ئەم بڕیارە دەدات چونکە بەته‌واوی هەستی بە مەترسیی لەدەستدانی یەکجاری و هەمیشەیی پێگەی خۆی لە شنگال کردووە. لە کاتێکدا کە هێزەکانی نزیک لە پەکەکە، وەک یەبەشە و ئەنجوومەنە خۆسەرەکان، شانبەشانی گوشار و جووڵەکانی حکومەتی عێراق، توانیویانە بۆشاییەکان پڕ بکەنەوە و بەشێکی زۆری شەقام و کۆمەڵگەی ئێزدی بۆ لای خۆیان ڕابکێشەن، پارتی دەیویست بە ناچار دەست بۆ کارتێکی دیکە بەرێت بۆ ئەوەی ڕێگری لە داڕمانی تەواوەتیی پێگەی خۆی بگرێت لەم دەڤەرە پڕ لە کێبڕکێیەدا.   🔹 چالاکوانانی ئێزدی؛  ئه‌مه‌ دوا فیشەکی پارتیه‌ چاودێرانی سیاسی و بەتایبەت چالاکوانانی کۆمەڵگەی ئێزدی، ئەم گۆڕانکارییە و دەستنیشانکردنی محما خەلیل بە "دوا فیشەک" و کۆتا کارتی پارتی ناودەبرێن بۆ گەڕانەوە و خۆڕێکخستنەوە لە شنگالدا. بە باوەڕی ئەم چاودێرانە، پارتی هەموو کارتەکانی تری تاقی کردووەتەوە و شکستی هێناوە، بۆیە پەنای بردووەتە بەر دانانی کەسایەتییەکی ئێزدی لە پۆستی حزبیی باڵادا تاوەکو لە ڕێگەیەوە پەیامێکی دەروونی بنێرێت. بەڵام ئەگەر ئەم هەنگاوە نەتوانێت لەسەر زەمینەی واقع گۆڕانکاریی ڕیشەیی دروست بکات و کێشە بنەڕەتییەکانی خەڵکی شنگال چارەسەر بکات، ئەوا پارتی بۆ هەمیشە دەبێت ماڵئاوایی لە نفوزی جەماوەریی خۆی لە شنگال بکات، بەتایبەت کە پەکەکە و بەغدا ئێستا ڕەگ و ڕیشەی خۆیان لە ناوچەکەدا قایمتر کردووە.   🔹 بۆچی چالاکوانانی ئێزدی ڕەخنە لە سیاسەتەکانی پارتی ده‌گرن؟ لە بەرامبەر ئەم هەنگاوەی پارتیدا، دەنگی ناڕەزایەتی و رەخنەی توند لەناو شەقامی ئێزدیدا بەرز دەبێتەوە.  ئیبراهیم بەرەکات، چالاکوانی ئێزدی، لە لێدوانێکدا بۆ "قەندیل پریس" ڕەخنەی توند لە سیاسەتەکانی پارتی دەگرێت بەڕابردوو و ئێستاوە و دەڵێت: "ئەو بڕیارانەی پارتی زۆر درەنگ کەوتوون و تەنها بۆ چاوبەستنەوە و هەوڵێکی شکستخواردوون بۆ ڕکابەرایەتیکردن. ڕاستە محما خلیل کەسایەتییەکی ئێزدییە، بەڵام کێشەکە قەت لە کەسەکەدا نەبووە، بەڵکو کێشەکە لەو سیستمە حزبییەدایە کە لە ٢٠١٤ـدا شنگال و خەڵکەکەی بە تەنها بەجێهێشت. ئەمڕۆ کۆمەڵگەی ئێزدی بە قووڵی و لە بنەڕەتەوە متمانەی بە پارتی نەماوە و هیچ هیوایەکی لەسەر هەڵناچن. ئیبراهیم بەرەکات زیاتر لە لێدوانەکەیدا بۆ قەندیل پریس دەخاتە ڕوو و دەڵێت: ئێستا لە هەموو شنگال و ناوچەکانی ئێزدیخاندا، پارتی هیچ بنکەیەکی جەماوەریی بەهێزی نەماوە و تەنها میری ئێزدییەکان و ئەنجومەنی روحانی  لە دەستدا ماوە و پێیانەوە گرێدراوە، کە ئەوانیش بەداخەوە لە ئێستادا لەناو بەشێکی زۆری کۆمەڵگەی ئێزدیدا هیچ جۆرە جێگە و پێگەیەکی ئیعتیبار و باوەڕپێکراوییان نەماوە و لەلای خەڵک وەک دامەزراوەیەکی فەرمی یان حزبیی بێکاریگەیر سەیریان دەکرێت. بۆیە دانانی هیچ بەرپرسێکی حزبی، تەنانەت ئەگەر کەسێکی ئێزدییش بێت، هەرگیز ناتوانێت ئەو هەڵوەشاوەییە بنەڕەتییەی نێوان پارتی و ئێزدییەکان پینە و پەرۆ بکاتەوە، چونکە برینی ٢٠١٤ زۆر لەوە قووڵتر و فراوانترە کە بە گۆڕینی بەرپرسی لق و بڕیاری لەو شێوەیە چارەسەر بێت.

🔻 لەسەر ئینتگراسیۆن بە سێ ڕۆچنە! ✍ شاڕوخ حەسەن‌زادە 🔹 یەک: تێڕوانین و جیهانبینی سیاسیی سەرکەوتوو بۆ کۆمەڵگەی کوردستان دەبێ لەسەر بنەمای مۆدێلێکی هاوسەنگ و زانستی دابڕێژرێت کە تێیدا سێ‌کوچکەی مافی نەتەوایەتی، دادپەروەریی کۆمەڵایەتی و پرسی دێموکراسی بە شێوازێکی هاوتەریب و لێک دانەبڕاو چارەسەر بکرێن. بە جۆرێک کە چەمکە سیاسی و ئابوورییەکان لە قالبی دروشمی هاوردەکراو و دۆگمات ڕزگار بکرێن و بە تەواوی دەگەڵ پێکهاتەی فەرهەنگی، ئۆلی و واقیعی کۆمەڵایەتیی خەڵکی کوردستان بگونجێندرێن هەتا بۆ جەماوەر شیاوی تێگەیشتن و هەزمکردن بێت. هەر چەمکێکی سیاسی کە بۆ کۆمەڵگەی کوردستان پێشنیار دەکرێت، پێویستە ڕێک وەک ئەو ئەزموونە مێژووییەی نەمر د.قاسملوو لە هێنان و گونجاندنی سۆسیالیزمی دێموکراتیکدا کردی، دەگەڵ پێوەرە ڕەسەنەکانی فەرهەنگ، نەریت و داخوازییە نەتەوایەتییەکاندا یەک بگرێتەوە. ئەم فۆرموولە سیاسییە، پێویستە لە لایەکەوە سنووربەندی دەگەڵ ئەو چەپڕەوییە ڕادیکاڵ و دۆگماتەدا بکات کە بە ناوی دادپەروەرییەوە حاشا لە پرسی نەتەوایەتی دەکات و، لە لایەکی دیکەشەوە، سنووربەندی دەگەڵ ئەو ناسیونالیزمە بەرچاوتەنگە بکات کە کێشە ناوخۆییەکان و مافی چینە هەژار و بێ‌بەشەکان لەبیر دەکات. ئەم شێوازە کوردییە، بە پێچەوانەی ناسیونالیزمی ڕادیکاڵ کە کێشە ناوخۆییەکان و مافی چینی هەژار و ژنان لەبەرچاو ناگرێ و، بە پێچەوانەی چەپیی وشکی ئینتەرناسیونالیستی کە مافی دەوڵەت-نەتەوە بە داگیرکار دەدا بەڵام بۆ نەتەوەکەی خۆی بە ڕەوا نازانێ، ڕێگەیەکی سێهەم و هاوسەنگ پێشکەش دەکات کە مرۆڤ و دادپەروەری دەکاتە چەقی سەرەکی بەبێ ئەوەی ناسنامەی نەتەوەیی بکاتە قوربانی، بەمەش فەزایەک بۆ جیابیری، پێداچوونەوە و ڕەخنەگرتنی ئازاد لە نێو سیستەمی سیاسی و حیزبیدا دەستەبەر دەکات. لە ڕوانگەیەکی زانستی و مێژووییەوە، ئەزموونی وڵاتانی جیهان سەلماندوویەتی کە ڕەوتە تاک ڕەهەندەکان مەحکووم بە شکستن؛ وەک چۆن یەکێتیی سۆڤیەت بەهۆی پشتگوێخستنی مافی نەتەوەکان و نەبوونی دێموکراسی لە ناوەوە هەرەسی هێنا و ڕژێمی ئاپارتایدی ئەفریقای باشووریش بەهۆی ناسیونالیزمی نادادپەروەرانە و پێشێلکردنی مافی کۆمەڵایەتی زۆرینەی خەڵک تووشی داڕمان بوو... درێژە لە لینکەکانی خوارەوە: WWW.QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 ئیسرائیل بە ئاسمانی عێراق و سووریادا مانۆڕی لێدانی ئێران ئەنجام دەدات؛ بڕیاری کۆتایی لای ترەمپە 🔹 ​میدیاکانی ئیسرائیل ئاشکرایان کرد، سوپای وڵاتەکەیان بە هەماهەنگی لەگەڵ ئەمریکا سەرجەم ئامادەکارییە سەربازییەکانی بۆ ئەگەری هێرشکردنە سەر ئێران تەواو کردووە و چەندین مانۆڕی ئاسمانیی بەسەر عێراق و سووریادا ئەنجام داوە، بەڵام بڕیاری کۆتایی هەڵگیرسانەوەی جەنگ لە دەستی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکادایە. 🔹 ​قەندیل پرێس: بەگوێرەی زانیارییەکانی ڕۆژنامەی "یەدیعۆت ئەحرۆنۆت" و کەناڵەکانی ١٢ و ١٣ی ئیسرائیل، تەلئەڤیڤ و واشنتن لە هەماهەنگیی مەیدانیی چڕدان بۆ دیاریکردنی ئامانجەکانی هەر ئۆپەراسیۆنێکی نوێ کە لە ڕووی قەبارە و جۆرەوە لە هێرشەکانی پێشوو جیاواز دەبێت. دیارترین پێشهاتە سەربازی و سیاسییەکان بریتین لە: 🔹 ​مانۆڕی ئاسمانی و پردی سەربازی: دەیان فڕۆکەی جەنگی و سووتەمەنی هەڵگری ئیسرائیل چەندین گەشتی مەشق و تاقیکردنەوەی ڕێڕەوی هێرشیان بە ئاسمانی سووریا و عێراقدا تا نزیک سنوورەکانی ئێران ئەنجام داوە. هاوکات لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا ١٠ فڕۆکەی بارهەڵگری سەربازیی ئەمریکا بۆ گواستنەوەی کەلوپەلی سەربازی گەیشتوونەتە بنکە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل. 🔹 ​بژاردەکانی بەردەم ترەمپ و فشاری نەتەنیاهۆ: ئەدمیراڵ براد کوپەر، فەرماندەی سێنتکۆم، بە ئامادەبوونی پیت هێگسێت، وەزیری بەرگری و دان کەین، سەرۆکی ئەرکانی هاوبەش، چەند بژاردەیەکی سەربازیی بۆ لێدانی ئێران خستووەتە بەردەم ترەمپ. بنیامین نەتەنیاهۆ فشار دەکات دوای هەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس هێرشەکان دەست پێ بکەنەوە، لە کاتێکدا وڵاتانی نێوەندگیر هەوڵی گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی سیاسی لە نێوان واشنتن و تاران دەدەن. 🔹 ​ناکۆکیی ناوخۆیی و ستراتیژی: لە ناوخۆی ئیسرائیل، گادی ئایزنکۆت، سەرۆکی پارتی "یەشار" دژی هەر جووڵەیەکی سەربازییە پێش پێکهێنانی حکومەتی نوێ، مەگەر مەترسییەکی دەستبەجێ هەبێت. لەسەر ئاستی ستراتیژیش، واشنتن هەڕەشەی سەربازی زیاتر وەک کارتی فشار بۆ سەپاندنی ڕێککەوتنێکی قورستر بەکاردەهێنێت، بەڵام تەلئەڤیڤ پێی وایە بەبێ لەناوبردنی توانای ئەتۆمی و مووشەکیی ئێران، هیچ ڕێککەوتنێک کۆتایی بە مەترسییەکان ناهێنێت. 🔹 ​مەترسیی فراوانبوونی جەنگ: ناوەندە سەربازییەکان هۆشداری دەدەن لە هاتنەناوەوەی حیزبوڵڵای لوبنان بۆ ناو هەر شەڕێکی نوێ، کە دەبێتە هۆی درێژەکێشانی جەنگەکە و دروستکردنی بارگرانیی توند لەسەر سیستەمی بەرگریی ئاسمانی و کۆگای مووشەکەکانی ئیسرائیل.