StargalWas

Toplum olarak yaslı insanlara karşı iki uç arasında savruluyoruz gibi. Ya onları kutsuyoruz, sözlerini sorgulanamaz kılıyoruz. Ya da “akıl sağlığını kaybetti” diyerek damgalıyoruz. Bu ikisinin arasında, yaslı kişiyi bir insan olarak taşıyabileceğimiz, hem acısına saygı duyup hem de fikirlerini tartışabileceğimiz bir alan pek kalmıyor. Gerçi öyle bir tartışma alanı Türkiye’de hiçbir konuda yok. Bu da ayrı bir acı gerçeklik. O alanı kurabilmek mümkün mü? Neden olmasın? Bunun için şöyle bir ayrımı düşünebiliriz; önce şunu kabul etmek gerekiyor; bir yasın biçimi kimsenin denetimine açık olamaz. Ancak o yasın içinden kamuya yöneltilen fikirler tartışmaya açıktır. Ve yine ancak, bu ikisini, birbirine karıştırmayacak kadar becerimiz ve ferasetimiz yok yazık ki, dolayısıyla hem yaslı kişi öyle olmadığını düşünse de, yapayalnız kalıyor hem de hakikatten uzaklaşıyoruz. Bu fikirleri yaslı bir insana ulaştıranların sorumluluğu var ve bu fikirleri dile getiren yaslı kişinin sorumluluğundan çok daha büyük. Acının içindeki biri her eli tutar. O eli uzatanların ne taşıdığına bakmak ise, etrafındakilerin görevidir. Kamusal bir yasla karşılaştığımızda bu yüzden önce şunu sormakla yükümlüyüz; yaslı kişinin yasını gösterme biçimini mi denetliyoruz, yoksa ona neler taşıttığımızı mı görmezden geliyoruz? Yas tutana alan açmak, onu korumak demek. Öfkesine, ısrarına ve adalet talebine saygı duymak demek. Ama korumak aynı zamanda çevresindekilerin kamusal sorumluluklarını sağduyu ile taşımalarını gerektiriyor. Bazen en sahici destek, yaslı kişiye "bu senin acına hizmet etmiyor" diyebilmekle başlıyor... Bu konulara dair okunabilecek iyi bir kaynaktır; Judith Butler, Kırılgan Hayat: Yasın ve Şiddetin Gücü.