شاید گودو

در شوروی جُکی داشتند که می‌گفت: _چرا بازداشتت کردند؟ +چون تنبل بودم. _منظورت چیه؟ +هیچی، برای دوستم یه جُک گفتم و اونم خندید. بعد با خودم گفتم فردا میرم وبه پلیس لوش میدم، بخوابم فعلا. ولی اونا صبح زود اومدن و بازداشتم کردن، دوستم زودتر رفته بود. سرویس امنیتی حزب کمونیست چکا CHEKA (بعدها KGB) از بدو تاسیسش برای مخبران و جاسوسان از روشی استفاده می‌کرد که عموما جواب خود را پس می‌داد: «یارانه‌ها و مزایایی در قالب پول و کالا بدون شک جاسوس یا خبرچین را به ما وصل خواهد کرد و او از ترس برملا شدن فعالیت‌هایش، تا ابد برده‌ی ما خواهد شد.» در شورویِ تحت حاکمیت حزب کمونیست آنقدر تعداد زیادی از افراد مشتاقانه جاسوسی یکدیگر را به نفع حکومت می‌کردند که کشور عملا در یک پارانویای جمعی گرفتار شده بود. آرایشگر جاسوسی مشتری را می‌کرد، معلم جاسوسی مدیر را، مسافر جاسوسی راننده را، زن جاسوسی شوهر را و کودکان جاسوسی هر دویشان را. درواقع انگیزه مهم نبود، انگیزه می‌توانست هرچیزی باشد. ویتالی شنتالینسکی می‌گفت: «اصلا می‌شود خبرچینی و راپورت‌نویسی را در شوروی یک ژانر ادبی حساب کرد، آن‌قدر که این مخبران در کارشان نهایت استعداد و دقتشان را به خرج می‌دادند.» در چنین وضعیتی به قول نادیا ماندلشتایم هرچقدر که پای مردم بیشتری به جنایت‌های رژیم کشیده می‌شد، تعداد افرادی که خواهان عمر هزارساله برای آن بودند هم افزوده می‌شد. فرد اساسا از شرایط ارتزاق می‌کرد، روش زندگی‌اش همین بود، خود را به این نوع از بردگی وفق داده بود.