Tymon Pastucha

Trochę o "planie pokojowym" dla Ukrainy 1. Źródłem przecieku jest prawdopodobnie strona rosyjska. Stąd różnice w tłumaczeniu przez różne zachodnie redakcje 2. Stanem na dziś nie jest to żaden plan, ale raczej dokument ramowy, faktycznie memorandum. W wielu miejscach sprowadza się jedynie do deklaracji intencji i daleki jest od konkretnych uzgodnień. Strona amerykańska pracowała nad nim do ostatniej chwili, dlatego też w mediach pojawiło się kilka wersji 3. Pojawia się wrażenie, że na tym etapie strona amerykańska zainteresowana jest bardziej procesem niż rezultatem 4. Pojawia się pytanie dlaczego tak ogólny, faktycznie niedopracowany plan przedstawiono prezydentowi Zełenskiemu, w pośpiechu? Prawdopodobnie ze względu na trudną dla Ukrainy sytuację na froncie oraz niedawny skandal korupcyjny w Kijowie, które USA i Rosja uznały za "okno możliwości" dla większej presji na Zełenskiego. Zresztą nie bezzasadnie 5. Ukraina jest naprawdę w trudnej sytuacji. Czeka ją najtrudniejsza zima od początku wojny, dalsza pomoc finansowa ze strony partnerów stoi pod znakiem zapytania, a bez wsparcia wywiadowczego USA i kupowanej od nich przez Europę broni sytuacja militarna pogorszy się jeszcze bardziej 6. Przedłużająca się wojna to dla Ukrainy scenariusz destruktywny. Ukraina wykrwawia się. Perspektywa kolejnych lat wojny wcale nie cieszy się powszechną aprobatą. Zełenski to doskonale rozumie, nie ma aż tak dużego pola manewru, jak zwykło się twierdzić 7. Stanowisko negocjacyjne Ukrainy było w ostatnich miesiącach bardzo elastyczne. Do kwestii, które stanowią dla Ukrainy absolutne czerwone linie, podchodzono naprawdę kreatywnie. Jest gotowość do rozsądnego kompromisu, jak zwykle nie ma tej gotowości po stronie rosyjskiej 8. Przy tym Ukraina ma świadomość, że jakikolwiek kompromis byłby kompromisem tylko z nazwy, dającym krótki oddech przed kolejną odsłoną tej wojny. Dlatego tak istotnym zadaniem jest przygotowanie możliwie jak najlepszej pozycji wyjściowej na przyszłość. Stąd walka o mocno ufortyfikowany Donbas, instytucjonalizację wsparcia od partnerów zagranicznych 9. Należy realnie brać pod uwagę scenariusz wymuszonego, narzuconego Ukrainie porozumienia. Dla Kijowa to w tym momencie scenariusz bazowy (określany czasem mianem 'miękkiej kapitulacji') 10. Najlepszy w tym momencie ze wszystkich złych możliwych scenariuszy to scenariusz impasu, nie pozwalający Rosji osiągnąć jej strategicznego celu w postaci ubezwłasnowolnienia Ukrainy. Brak porozumienia to w tym scenariuszu opcja lepsza niż złe porozumienie, nadgryzające suwerenność Ukrainy. Najpierw jednak Ukraina musi przejść nadchodząca zimę, wówczas to dla niej otworzy się "okno możliwości"