Wschodni Blog - Paweł Raczkowski

Wpis ukraińskich władz nt. Tołstoja to manipulacja. Czytamy: "Tołstoj był bezwarunkowym pacyfistą i obrońcą uciskanych. Pacyfizm Tołstoja miał swoje granice. Choć w Wojnie i pokoju pisał o wyrafinowanej arystokracji, ignorował miliony chłopów pańszczyźnianych żyjących w niewoli. Na jego mapach narody zamieszkujące obszar między Niemcami a Rosją nie istniały — były to po prostu „terytoria”. Tołstoj przyglądał się również rosyjskim żołnierzom palącym czeczeńskie wsie, zachowując imperialną obojętność. Dymek z wypowiedzią Tołstoja: „Jestem przeciwny wojnie… chyba że prowadzą ją Rosjanie”. A jakie są fakty? Po 1, Tołstoj rzeczywiście walczył na rosyjskich wojnach - na Kaukazie i w wojnie krymskiej. Po 2, swoje doświadczenia opisał w szkicach kaukaskich i opowiadaniach sewastopolskich, tworząc nowoczesną rosyjską prozę wojenną. Po 3, już wtedy były u Tołstoja widoczne przebłyski pacyfizmu. W szkicach kaukaskich zastanawiał się, dlaczego ludziom jest tak ciasno na świecie, że muszą się zabijać. W opowiadaniach sewastopolskich sugerował, że bardziej moralne byłoby, gdyby w czasie wojny jeden żołnierz walczył z drugim, bo w takiej sytuacji zginęłoby o wiele mniej ludzi. Po 4, "Wojny i pokoju" nie da się sprowadzić jedynie do pochwały imperium. Po 5, nawet jeśli uznać, że Kaukaz, Sewastopol i "Wojna i pokój" były przykładami prowojennej propagandy (teza wielce ryzykowna, ale powiedzmy), to przeciez Tołstoj stał się konsekwentnym pacyfistą na stare lata - wtedy odciął się od swojego dotychczasowego dorobku (w tym od szkiców, opowiadań i epopei "WiP"), zaczął głosić doktrynę niesprzeciwiania się złu przemocą, potępiać państwo, sądy i Cerkiew (która go zresztą ekskomunikowała), potępiać karę śmierci, wreszcie - potępił władze Rosji za imperialną wojnę z Japonią. Reasumując - teza "Tołstoj potępiał wojnę, chyba że prowadzili ją Rosjanie" jest nieuprawniona. Z pewnymi zastrzeżeniami, ale jednak LNT można uznać za przykład "dobrego Rosjanina"