saran

คหสต เราเป็นโปรแกรมเมอร์ที่ทำงาน Open Source เป็นอาชีพ ที่พอวาดรูปได้นิดหน่อย (นิดหน่อยจริงๆ) 1. วัฒนธรรมของฝั่งโปรแกรมเมอร์มีเรื่อง engineering mindset และยอมรับเรื่องการแบ่งปันหรือการหยิบยืมสูงมาก ฝั่ง software ยอมรับเรื่องการเอา code มาแชร์กันมากๆ ตั้งแต่ใครไม่รู้อะไรก็ไปถามใน stackoverflow แล้วก็มีคนมาตอบ มีคนเป็นแสนๆ คนสร้าง software ที่เปิดเผย source code แล้วให้เอาไปใช้สร้างต่อ License ของ Open Source ที่คนใช้กันเยอะก็แบบ MIT ที่พี่จะเอา code ไปดัดแปลงหรือทำอะไรก็ทำเลย แต่ก็ไม่ใช่ทุก license ที่จะเอาไปทำอะไรก็ได้ แต่โดยรวมแล้วเป็นวัฒนธรรมการอนุญาตให้คนอื่นเอาผลงานเราไปต่อยอดต่อได้ ไม่มีโปรแกรมไหนเลยที่จะทำงานได้จากการที่เราเป็นเจ้าของ code จริงๆ แบบ 100% สมมติเขียนเว็บ เราก็ใช้ library ของใครซักคนอยู่ดี แต่ให้ไม่ใช่ เราก็ใช้ภาษาที่ใครสักคนเขียน ต่อให้มีภาษาของตัวเอง เราก็ยืนอยู่บน CPU ที่คนอื่นสร้าง มันเลยเป็น culture ที่เน้นก็รวมภูมิปัญญามาแบ่งปันกันสูงมาก ของที่เราใช้ทุกวันนี้ก็ต่างก็มาจากงานวิจัยที่ตีพิมพ์เพื่อเป็นภูมิปัญญาให้มนุษยชาติ ไม่ใช่ให้คนใดคนหนึ่ง 2. โค้ดเป็นส่วนหนึ่งแต่ไม่ใช่ผลลัพธ์ ที่คนจ้างโปรแกรมเมอร์จริงๆ ไม่ได้จ้างเพราะว่าเขียนโค้ดเก่ง แต่เป็นเพราะวิธีคิดและวิธีการแก้ปัญหาซะมากกว่า ต่อให้โค้ดโดนก๊อปไป สุดท้ายถ้าจะเอาทำต่อคนที่ไม่มีความสามารถพอที่จะเข้าใจว่าโค้ดตรงนี้ผ่านกระบวนการคิดมาก็จะคงมาตราฐานไว้ไม่ได้ มันก็เลยทำให้คุณค่าของโปรแกรมเมอร์ที่มีประสบการณ์ไม่ได้หายไปไหนแค่เพราะมีเครื่องมือที่สามารถเขียนโค้ดแทนได้ 3. เราเชื่อว่า Art is human expression ฝั่งศิลปะจะมีแนวคิดที่ต่างออกไปคือ ศิลปะเป็นการแสดงออกของมนุษย์ (คหสต) Art is human expression การที่อยู่ๆ มีเครื่องจักรที่ไหนไม่รู้มาผลิตของเลียนแบบที่ไม่ได้มาจากมนุษย์เลยทำให้ถูกเหมารวมไปด้วยกลายเป็นเรื่องที่รับไม่ได้มากๆ แม้แต่การที่คนเลียนแบบท่าโพสหรือการลอกลายเส้นก็เป็นเรื่องที่ไม่น่ายอมรับได้ของฝั่งศิลป์ทั้งนั้น ซึ่งแตกต่างจาก culture ของฝั่ง engineer มาก สมมติว่า โปรแกรมเมอร์บอกว่า ตัวเองเป็นคนสร้าง software นี้ คนจะตัดสินที่ว่า software ใช้ได้ไหมมากกว่าที่โปรแกรมเมอร์เป็นคนทำทุกๆ อย่างเองหรือเปล่า แต่ถ้าเป็นนักวาด คนก็จะคาดหวังว่าเจ้าของผลงานเป็นคนถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก และตัดสินใจทางศิลปะในผลงานนั้นด้วยตัวเอง เป็นการแสดงออกเชิงศิลป์ของปัจเจกบุคคล ยิ่งพออยู่ๆ มีเครื่องจักรที่ไหนไม่รู้เอาผลลัพธ์ที่เราอุตส่าห์ทำมาไปผลิตงานเทียมขายได้ก็ยอมรับไม่ได้หนัก 4. โปรแกรมเมอร์มอง AI เป็นเครื่องมือช่วยเขียนโค้ด ไม่ใช่ทดแทน 100% ย้อนกลับไปข้อ 2. โปรแกรมเมอร์เป็น engineer driven เน้นเรื่องการจะแก้ไขปัญหาแต่ไม่ยึดติดกับวิธีแก้ขนาดนั้น ขอแค่แก้ปัญหาได้ก็โอเค วิธีไหนที่มีประสิทธิภาพมากกว่าก็จะใช้วิธีนั้น จริงๆ ยิ่งหน้าที่การงานสูง ตัวเองก็ยิ่งได้เขียนโค้ดน้อยลงเพราะบริษัทจะมองว่าความคิดและเวลาของเรามีค่ามากกว่าที่จะต้องลงไปจัดการปัญหายิบย่อยเอง ให้เป็นคนมองภาพใหญ่ ออกแบบวิธีแก้ปัญหา แล้วให้ engineer ใต้สังกัดไปจัดการแก้เองจะมีประสิทธิภาพมากกว่า พอเอา AI มา มันเลยไม่ต่างจากการสั่งให้ engineer ใต้สังกัดไปจัดการงานโค้ดขนาดนั้นแถมใช้เวลาน้อยกว่าและมีประสิทธิภาพมากกว่าโดยส่วนมากด้วย สุดท้ายต่อให้คนหรือ AI เขียน โปรแกรมเมอร์ก็ต้องมานั่งรีวิวเองแล้วส่ง feedback กลับไปขอให้แก้ใหม่อยู่ดี แต่อันไหนที่ไม่ work หรืออันที่สำคัญมากๆ ก็เขียนเองอ่านเองอยู่ดี ไม่ได้มาทดแทนหน้าที่ขนาดนั้นสำหรับตำแหน่งงานสูงๆ 5. โปรแกรมเมอร์ก็ไม่ได้โอเคกับการก๊อป software ไปแบบหน้าด้านๆ ก็คงเห็นที่แบบมีคนก๊อปเกมคนนู้นคนนี้หรือแม้แต่ที่ druken goddess reflux ก็ตัด demo ออกไปเลยกลัวคนก๊อปทั้งเกมตัดหน้าไปขายก่อน แต่ถ้าเป็นแค่ส่วนบางส่วนที่เหมือนกัน เช่น algorithm ที่มีคนตีพิมพ์ไว้เมื่อ 30 ปีที่แล้ว หรือโค้ดธรรมดาๆ ทั่วๆ ไปที่มีโอกาสซ้ำกันได้อยู่แล้วเป็นแค่ส่วนหนึ่งก็ไม่ได้มีปัญหาอะไรมาก software ที่ทำมาแข่งกันมีวิธีการแก้ปัญหาที่เหมือนกันบ้าง อาจมีโค้ดที่ซ้ำกันบ้างก็ไม่มีปัญหาขนาดนั้น แต่ถ้าพี่เล่นเอาไปทั้งก้อนเลยก็ ค เถอะครับ ส่วนเรื่อง training data ปัญหาคือเราไม่สามารถรู้ได้แบบ 100% เลยว่าบริษัท AI เอา training data มาจากไหน แต่ด้วย culture open source และ forum ตอบคำถามต่างๆ ถึงจะไม่ได้ถูกต้อง 100% แต่ด้วย culture ของ engineer มันเน้นการรวมภูมิปัญญาอยู่แล้ว ถึงมันจะน่าหงุดงิดที่ของเราอาจถูกเอาไปทำ commericialize product แต่ culture มันพอทำให้ยอมรับได้อยู่ประมาณนึง แน่นอนว่าโค้ดมีลิขสิทธิ์ของตัวมันเอง แต่ปัญหาคือเราจะตีเส้นแบ่งตรงไหนระหว่างการใช้แนวคิดหรือวิธีแก้ปัญหาเดียวกัน กับการคัดลอกผลงานที่มีลิขสิทธิ์ เพราะลิขสิทธิ์ไม่ได้พิจารณาแค่ว่าโค้ดเหมือนกันกี่เปอร์เซ็นต์ แต่ต้องพิจารณาด้วยว่าส่วนที่เหมือนกันนั้นเป็นการแสดงออกที่ได้รับความคุ้มครองหรือไม่ ถ้าหนังสือสองเล่มอาจมีรูปประโยคบางส่วนเหมือนกัน แต่ก็มีก่อนเล่าเรื่องที่ต่างกันชัดเจน แล้วเราจะตัดสินจากความเหมือนของข้อความบางส่วนว่าละเมิดลิขสิทธิ์ไม่ได้ แต่ยังไงการอนุญาตให้ใช้ผลงาน การนำผลงานไปฝึก AI และการละเมิดลิขสิทธิ์ของผลลัพธ์ ก็เป็นคนละประเด็นกัน เพียงแต่ culture และก็พอที่จะยอมรับได้มันต่างกันมาก สุดท้าย เราว่าความแตกต่างไม่ได้อยู่ที่ว่าโปรแกรมเมอร์ให้คุณค่ากับผลงานตัวเองน้อยกว่าศิลปิน หรือศิลปินไม่ยอมรับเทคโนโลยี แต่เพราะว่าทั้งสองวงการมี culture และวิธีการให้คุณค่ากับผลงานต่างกันแบบสุดๆ สำหรับโปรแกรมเมอร์ กระบวรการคิดเป็นวิธีการไปสู่ผลลัพธ์ แต่สำหรับศิลปิน กระบวนการสร้างก็เป็นส่วนหนึ่งของผลลัพธ์นั้นด้วย ยังไงก็เป็นคหสตคับ สนใจก็คุยหรือแย้งกันได้