CEMOIL (@cemalcharters) header
CEMOIL (@cemalcharters) profile picture

New Charters Fx | +7Y • Crude & Commodities Derivatives. FX Hedge • Quant equities Researchers.

Joined May 2025
Neden Türkiydeki Fonlara güvenilmez ? Tera Örneği: "Koruma" Mekanizmasının Çöküşü ✍🏼 Tera ve Pusula krizi, fon dünyasının vitrininde parlayan "yüksek getiri" vaadinin arkasındaki yapısal çürümüşlüğü gözler önüne serdi. 450 binden fazla yatırımcı, 18 milyar doları aşan bir büyüklük ve "Ponzi benzeri" bir yapı… Peki bu felakete giden yolda "koruma" olarak sunulan mekanizmalar ne yaptı? Hiçbir şey. Hatta riski derinleştirdi. Fonların "Koruma" Mekanizmaları Saçmadır "Nitelikli yatırımcı" etiketi, sizi korumaz; riskin tam merkezine yerleştirir. Bu etiket, yatırımcıya "sen zaten bilgili ve risk alabilirsin" mesajı verir. Ama Tera örneğinde gördük ki, tasfiye sürecinde ara ödemelere 1 milyon TL tavan getirildi. Yani, "nitelikli" olduğu için büyük tutarlarla giren yatırımcı, parasının önemli bir kısmına yıllarca erişemedi. Nitelikli olmak, korunmak değil, kilitlenmek anlamına geldi. "Devre kesici" likiditeyi korumaz; likiditeyi dondurur. BIST 100'de kayıplar %6'yı aşınca devre kesici tetiklendi ve işlemler durdu. Fonlar ellerindeki hisseleri satamadı, yatırımcılara ödeme yapamaz hale geldi. Yani "koruma" mekanizması, kriz anında çıkış kapısını tamamen kapattı. Likit görünen fon, bir anda likiditesi en düşük varlığa dönüştü. Şeffaflık eksikliği, getirinin "şişirilmiş" olduğunu gizler. Fonların içeriği, stratejisi ve gerçek riskleri yeterince açık değil. Geçmiş performans garantı değil; yatırımcı neye yatırım yaptığını tam bilmiyor. "Yüksek getiri" vaadi, çoğu zaman yüksek riskin gizlenmiş hali. Maliyet ve vergi erozyonu, net getiriyi eritir. Fon yönetim ücretleri (yıllık %1-3) getiriyi kemirir. Üstüne stopaj (%10-15) binince, net getiri doğrudan borçlanma araçlarının altına düşer. Neden Doğrudan Borçlanma Araçları Daha Mantıklı? Fonlar bu yapısal sorunlarla boğuşurken, doğrudan borçlanma araçları şeffaf, öngörülebilir ve erişilebilir alternatifler sunar: Devlet Borçlanma Araçları (Hazine Tahvili, Hazine Sukuku): • Stopaj avantajı: 31 Aralık 2026'ya kadar %0 stopaj. Yani brüt getiri = net getiri. • Getiri: Hazine sukuku yıllık bileşik ~%33-41 net; 2 yıllık gösterge tahvil ~%39,87 net. • Şeffaflık: Devlet güvencesi, net getiri, bilinen vade. Fonun içinde ne olduğu belirsizliği yok. • Likidite: İkincil piyasada alım-satım mümkün; devre kesiciye takılmazsınız. Şirket Borçlanma Araçları (Özel Sektör Sukuk, Tahvil): • Getiri: Özel sektör sukukları brüt %50-57 bandında; %10 stopaj sonrası net ~%51. • Şeffaflık: İhraççı firma bellidir, vade bellidir, kupon/kira oranı bellidir. Fonun arkasına saklanmış bir yapı yok. • Doğrudan sahiplik: Fon yönetim ücreti yok; maliyet erozyonu minimum. • Risk: Kredi riski var ama bu risk bilinen ve fiyatlanmış bir risk. Fonun "şişirilmiş getiri" belirsizliğinden daha şeffaf.
3
1
23
2,594