DerdesT

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, İstanbul Barosu 128. Olağan Genel Kurulu’ndaki konuşması nedeniyle Av. Prof. Dr. Osman Korkut Kanadoğlu hakkında başlattığı resen soruşturma, Sayın Kanadoğlu’nun kürsüden söylediklerini çürütmemiş, tam tersine birebir doğrulamıştır. Otoriter ve totaliter rejimlerde baskı, ilk ve en belirgin biçimde ifade özgürlüğü üzerinde kendini gösterir. Bugün yaşanan tam olarak budur. Meseleye hukuken bakalım: 1️⃣ Barolar, Anayasa m.135 uyarınca kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Avukatlık Kanunu m.76 barolara “hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak” görevini, m.95/2-21 ise baro yönetim kuruluna bu kavramlara “işlerlik kazandırmak” görevini açıkça yükler. Bir başkan adayının, seçilmesi hâlinde kanunen üstleneceği görevi genel kurul kürsüsünden ilan etmesi suç değil, kanunun gereğidir. 2️⃣ Avukatlık Kanunu m.1’e göre avukatlık bir kamu hizmetidir; avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder. Savunmanın, yargının diğer unsurlarının Anayasaya ve kanuna uyup uymadığını izlemesi, yürütmenin denetlenmesi kadar olağan bir kamu görevidir. Denge ve denetleme mekanizması tam olarak budur. 3️⃣ Sözlerin muhatabı bellidir: “Anayasa Mahkemesi kararlarına uymayan yargıçlar” ve “keyfî tutuklama kararı veren sulh ceza hâkimleri.” Anayasa m.153/6’ya göre AYM kararları yargı organlarını da bağlar; m.138/1’e göre hâkimler Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun hüküm vermekle yükümlüdür. AYM kararlarına uyulmaması bir varsayım da değildir; Kadri Enis Berberoğlu ve Can Atalay dosyalarında bunu hep birlikte yaşadık. Hâkimi Anayasaya uymaya çağırmak, m.138’in yasakladığı “telkin” değil, m.138’in ta kendisidir. 4️⃣ “Not ediyoruz, izliyoruz, raporluyoruz” sözleri hukuka uygun bir izleme ve raporlama faaliyetini anlatır. “İki elimiz yakalarında olacak” ise Türkçede hesap sormayı, hakkını aramayı, peşini bırakmamayı anlatan yerleşik bir deyimdir. HSK’ya şikâyet, HMK m.46 uyarınca tazminat davası, suç duyurusu, AYM ve AİHM başvurusu gibi hukuki yollara gidileceğini bildirmek tehdit değildir; ceza hukukunda yerleşik kabule göre, hukuka uygun bir hakkın kullanılacağını haber vermek tehdit suçunu oluşturmaz. 5️⃣ Anayasa m.26 ve AİHS m.10 ifade özgürlüğünü güvenceye alır; m.90/5 gereği temel haklara ilişkin uluslararası sözleşmeler kanunlardan önce gelir. AİHM Büyük Dairesi Morice/Fransa (2015) kararında avukatların yargının işleyişine ilişkin kamusal tartışmaya katılma hakkını açıkça tanımıştır. BM Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler’in 23. ilkesi de avukatların hukuk, yargının işleyişi ve insan hakları konusundaki kamusal tartışmalara katılma hakkını güvence altına alır. 6️⃣ Sözler, baronun bir organı olan genel kurulda söylenmiştir. Kanun koyucu, avukatların baro organlarındaki görevlerinden doğan fiillerini Avukatlık Kanunu m.58 ile özel bir soruşturma güvencesine bağlamıştır. Baro kürsüsünden söylenen sözün, sokakta işlenmiş adi bir suç gibi “resen” soruşturma konusu yapılması bu güvenceyi de aşındırmaktadır. 7️⃣ Bu sözleri sokaktaki bir yurttaş söyleseydi dahi, “ağır eleştiri” sınırına bile varmayan, yargının işleyişine yönelik meşru bir eleştiri olurdu. Aynı sözlerin dünyanın en büyük barolarından birinin başkan adayı ve bir anayasa hukuku profesörü tarafından söylenmesi, onları daha anlamlı ve korunmaya daha layık kılar. Bu soruşturmanın asıl hedefi tek bir kişi değil; tüm avukatlara “susun” diyen caydırıcı etkidir. Türkiye bir muz cumhuriyeti değildir. Anayasanın 2. maddesinde tanımlandığı üzere demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Bu soruşturma kabul edilemez; derhâl kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmelidir. Savunma susmaz, susturulamaz! #İstanbulbarosu #SavunmaSusturulamaz