Freek van Beetz

Wauw… Iedere keer als je denkt dat het niet fascistischer kan, bewijst de Universiteit Maastricht het tegendeel. De lezing van de Joods-Israëlische universitair docent dr. Eliyahu Sapir werd niet afgelast na overleg met de lokale driehoek, zoals OCW-minister Rianne Letschert de Tweede Kamer doodleuk voorhield. Er was namelijk geen driehoeksoverleg. Er was dus óók geen gezamenlijk veiligheidsadvies om de lezing te schrappen. De universiteit nam dat besluit helemaal zelf. Een en ander blijkt uit het feitenrelaas van burgemeester Wim Hillenaar. Volgens hem probeerden gemeente en politie juist uit alle macht om de bijeenkomst te laten doorgaan. Er werd gezocht naar alternatieve locaties, zelfs naar gemeentelijke gebouwen. De UM trok zelf de stekker uit het initiatief. En Letschert? Die blijkt ‘verkeerd te zijn geïnformeerd’ door haar oude universiteit. Tot februari was Mevrouw Dialoog66 nog bestuursvoorzitter van de UM. Nu bracht ze haar onjuiste informatie naar de Kamer. Haar woordvoerder bezweert nu dat ze de Kamer níét verkeerd heeft ingelicht, maar alleen informatie doorgaf die niet juist was. Voor zulke D66-acrobatiek verdient de UM een eigen leerstoel. Het is bovendien wel heel frappant dat juist Letschert, die deze universiteit jarenlang bestuurde, kennelijk zulke gebrekkige informatie krijgt. En dat die onjuiste informatie precies de verantwoordelijkheid van het bevriende universiteitsbestuur vertroebelde. Maar het wordt nog kwalijker: De UM erkende zelf zwart op wit dat pro-Palestijnse groepen hadden aangekondigd de lezing te willen verhinderen. Ook werden persoonlijke gegevens over Sapir online verspreid op een manier die de universiteit zelf onacceptabel noemde. Maar toen mede-organisator StandWithUs opriep om de Joodse studenten te steunen door deze lezing bij te wonen, propte het bestuur beide oproepen op perfide wijze in dezelfde veiligheidscategorie. Een obscene poging tot symmetrisatie die we ook continu zien wanneer Hamas en de IDF op één rode lijn worden gezet. Alsof een Joodse wetenschapper de mond willen snoeren hetzelfde is als hem horen spreken. Zo krijgt de agressor feitelijk het vetorecht. En dit is geen incident. De lezing van Rawan Osman werd eerder verstoord, Shabbos Kestenbaum moest vanwege veiligheidszorgen elders spreken en nu werd dus Sapirs lezing geschrapt. Steeds dezelfde uitkomst: Joodse en Israëlische stemmen worden geconfronteerd met verstoring, verplaatsing en/of afgelasting. Agressors kregen als dank alle steun op de campus. De Universiteit Maastricht is een plek geworden waar militant anti-Israëlisch activisme kennelijk zoveel druk kan uitoefenen dat de academische vrijheid van Joden het onderspit delft. Het bestuur kan eindeloos spreken over dialoog, inclusie en veiligheid, maar zodra intimidatie werkt, verdwijnt de ruimte voor ieder ander geluid. Dit is bestuurlijke capitulatie. DIT is fascisme. De geschiedenis van de jaren dertig liet zien hoe gevaarlijk het wordt wanneer academische instellingen buigen voor bewegingen die anderen het zwijgen willen opleggen. Toch is dat precies de reflex die we nu opnieuw in Maastricht zien. Sapir is nota bene docent van deze universiteit. De Wet op het hoger onderwijs verplicht instellingen de academische vrijheid te eerbiedigen. Ik hoop dat Sapir en de organiserende studenten laten onderzoeken of ze de universiteit juridisch ter verantwoording kunnen roepen. De afweging van dit bestuur verdient onafhankelijke toetsing. Maastricht heeft bepaald geen tekort aan mooie woorden over academische vrijheid. Het heeft een bestuur dat moet uitleggen waarom die vrijheid bij Joodse studenten telkens wijkt zodra antisemitische krachten druk zetten.