Pinned Tweet
İbn Arabi’nin şehirlerin inşası hakkında ifade ettiği hakikatlerden iki sonuca ulaşılabilir. Birincisi; şehevi isteklerin sonucu kurulmuş kentler. İkincisi ise; Allah’ın apaçık ayetleri ile kurulmuş şehirler.
Devamı:
hasanhuseyinakdag.medium.com…
"Çağdaşı PeçuyIu İbrahim, İslâm tarihinde onun kadar kan döken ve korkusuz bir hükümdar bulunmadığından söz eder.
Hammer ise hanedanın en güzel adamı olduğunu yazar. Bedenen çok güçlü olduğunda hemen bütün kaynaklar müttefiktir.
Romen tarihçi Dimitri Kantemir’e göre bedeni ve ruhi yeteneklerle donatılmış olup bir askerde bulunması gereken her özelliğe sahipti. Silâhdarı Musa Paşa’yı kuşağından tutup Has Oda’yı birkaç defa dolaştırmıştır.
Kılıç kullanmadaki ustalığı ve kemankeşliği de dillere destan idi. Ok atmadaki hocaları Hüsamzade Abdurrahman Efendi, Hacı Süleyman ve Sarı Solak idi. Topkapı Sarayı’ndaki metal kapıyı, Musul’dan gönderilen kılıç, kurşun kâr etmez denilen gergedan derisi kaplı kalkanı ok ve harbe ile deldiği malumdur.
Bir kılıç darbesiyle merkebi ikiye bölme, 200 okkalık gürzü sallama gibi becerileri de vardı. Ok Meydanı’nda aldığı çok uzun menzil ile de kemankeşliğini ispatlamıştı. Cirit ile deldiği sekiz Arnavut kalkanını Budin’in Beç (Viyana) kapısına astırdığı, 12 cebeye (zırh) ok saplayıp Mısır’a gönderdiği de bilinmektedir.
Sultan IV. Murad ata çok meraklı olup, çok iyi ata binerdi ve hareket halindeyken attan ata atlayabilecek kadar çevikti. Ata binmeyi Mirahur Cündi Halil Ağa’dan öğrenmişti. Kendisine mahsus 9 attan başka, cirit için soyu sopu belli 40–400 arasında değişen ata sahipti.
Dönemin ünlü şairi Nef’î IV. Murad’a ithafen yazdığı Kaside-i Rahşiyye’sinde padişahın Celali-Yağızı, Dağlar-Delisi, Ağa-Alacası ve Tayyar gibi isimler taşıyan atlarını zikreder."
Prof. Dr. Abdülkadir Özcan
IV. Murad Şarkın Sultanı
Anadolu'da İranî Mimari Anlayış
1277'de Memlükler tarafından işgal edilen Anadolu, daha sonra İlhanlılar tarafından işgal ve tarûmar edildi. Pervane Muineddin Süleyman'ın idamında sonra Sahib Ata Fahreddin Ali imar çalışmalarına devam etmiş. Vefat etmesinden sonra İlhanlılar Anadolu'ya valileri İran'dan atamaya başlamıştır.
İranlı valilerin Anadolu'ya gelmesinden sonra bânilik faaliyetlerinde dolayısıyla imar üsluplarında değişimler yaşanmıştır.
Tasavvufi cemaatler ve hayır kurumları - vakıflar Anadolu'da yerelleşmeye yeni yeni başladığı dönem olmuştur.
I. Alaaddin Keykubad devrinden itibaren sistemli imar faaliyetleri gören başta Konya, Sivas, Erzurum ve Sinop olmak üzere Anadolu'da birçok yapı inşası başlamıştır. Devşirme malzemeler kullanılmıştır. Yani Doğu Roma'nın inşa ettiği yapılardan sökülen malzemeler veya çevre şehirlerden getirilen lahit gibi yapı unsurları kullanılmıştır.
P. Belessing'in iddiasına göre Selçuklu sultanları Keykubad, Keykavus ve Keyhüsrev, Şehnâme'ye atıfta bulunup, Farsça kitâbeler kullanıp, saray kültüründe İraniliği vurgulamıştır. (Böylesi bir iddia tartışma zemini oluşturur.)
Alaaddin Keykubad'ın baştan sona imar ettiği ve güçlü bir kaleyle tahkim ettiği Konya'nın hem Anadolu'nun geçmişine hem de İran'da ki Fars saray kültürüne bağlandığını da ifade etmiştir.
İran'da ilk ciddi Şii devlet 1501'de Şah İsmail ile Safevî Devleti ismiyle kurulmuştur. İran'ı Sünni ve Şii diye ayırmak gerekir. Kaldı ki, Şiilerle ilk büyük mücadeleye girişen de Büyük Selçuklu İmparatorluğu olmuştu. Nizamülmülk ile Nizamiye Medreseleri kurulup, Sünni anlayış merkezde olmak üzere dersler verilmişti.
İbn Megli (1301 - 1376); 14. yüzyılda Memlük Devleti'nde yaşamış Kıpçak asıllı Türk kumandan ve askeri strateji bilginidir.
Memlük emîrlerinin çocuklarından oluşan evlâdü'n-nâs sınıfında askeri eğitim aldı. Sultanın torunu olduğu da söylenir.
Orta Çağ İslâm ve Memlük askeri tarihinin yanı sıra Doğu Roma denizcilik ve savaş taktiklerinin İslâm dünyasına aktarılması açısından da önemli bir eserdir.
"Harp Sanatı ve Sırları" ismiyle tercüme edilen bu eser, askeri tarihi yakından tanımak için elzem eserlerden biridir.
Defterdar Sarı Mehmed Paşa (1655 - 1717), babasının bakkal olması sebebiyle Bakkalzâde veya Bakkaloğlu lakaplarıyla da anılmıştır.
Osmanlı maliye teşkilatında yetişerek, II. Mustafa'nın saltanatının sonlarında ve III. Ahmed devrinin başlangıcında, ilk defa başdefterdarlığa getirilmiştir. Toplam yedi defa başdefterdarlık görevinde bulunmuştur.
1715 Mora Seferi'ne ve 1716 Osmanlı-Avusturya Savaşı'na katılmıştır. 1717 yılında Selanik muhafızlığına tayin edilmiş, siyasi çekişmeler ve çeşitli suçlamalar sonucunda Kavala Kalesi'ne hapsedilerek Mart 1717 başlarında III. Ahmed'in emriyle başı kesilmek suretiyle idam edilmiştir.
Cesedi Kavala'daki Ulucami avlusuna defnedilmiştir. Osmanlı maliye ve siyaset düşüncesine önemli eserler bırakmış bir devlet adamı ve tarihçisidir.
İlk defterdarlığı, 1703'teki Edirne Vak'ası'na kadar sürdü. II. Mustafa'yı tahttan indirip III. Ahmed'i tahta çıkaran âsiler, yerine Muhsinzâde Abdullah Efendi'yi getirdiler. İsyan sırasında Edirne'de bulunan Mehmed Paşa ise saklanmak zorunda kaldı. Ancak Abdullah Efendi, cülûs bahşişi için gerekli parayı temin edemeyince Mehmed Paşa yeniden defterdarlığa getirildi. İstenilen parayı bulmayı da başarmıştı.
"Nesâyihü'l-Vüzerâ ve'l-Ümerâ" (Devlet Adamlarına Öğütler" eseri bir siyasetnâme niteliğindedir. Sultan'a yol göstermesi bakımından devrinin "Koçi Bey'i", devlet adamlarına ne yapması gerektiğini göstermesi bakımından ise devrinin "Nizamülmülk"ü olarak da değerlendirilebilir. Kitabın dokuz bölümden oluşup, şu konuları işler:
1) Yüksek değerli Sadrazam'ın davranışları;
2. Makam sahiplerinin malları ve rüşvetin zararları;
3. Hazine Defterdarı ve Divan memuriyetleri;
4. Bektaşi ocağının niteliği;
5. Reayanın malları, zulmün ve garip1erin sitemlerinİn zararları;
6. Düşman ve sınır malları ve ser askerliğin niteliği;
7. Cimrilik ve cömertlik, hırs ve aç gözlülük, kin ve kıskançlık, alçak
gönüllülük ve gurur, güzel huy ve kötü huy, iki yüzlülük;
8. Sadık dostu çekiştirme ve arabozuculuğun zararları;
9. Zeamet ve tımar hallerinin niteliği.
Hasan H. AKDAĞ retweeted
KURUN BARAKADAN EVİNİZİ
mimarserkanakin.com/post/kur…
Geleneksel düşünce, teknik ve üretimle yaşam gerekli ve yeterlidir. Geleneksel malzeme ve yöntem ile inşa edilen Türk Evinde yaşam bize tüm zorlukları ve krizleri aşmak için yol gösterici olacaktır. Bunun için niyetlerimizi, yönümüzü ve evlerimizi yeryüzünde yaptığımız ilk ve en güzel eve-mabede (Kâbe) döndürmek zorundayız. Böylece kaybettiğimiz fıkhı ve mekânı yeniden kazanarak dünyamızı ve ahiretimizi ihya edebiliriz.
Mimar Sinan için inşa ettiği camiler yalnızca içeriden seyredilen bir mimari eser değil, aynı zamanda yukarıdan bakıldığında da bütünlüğü ve ihtişamı kavranabilen bir mimari terkiptir.
Sinan'ın mimari tasavvurunda kubbenin çevresinde yükselen küçük kubbeler, ana kubbeyi tamamlayan tali unsurlar olmanın ötesinde, büyük bir mimari kompozisyonun ayrılmaz parçalarıdır. Süleymaniye'nin çatı ve kubbe düzeninin ziyaretçiler tarafından yukarıdan seyredilebilmesine imkân tanıyan düzenlemeler de bu bakımdan önemlidir.
Osmanlı camilerini yukarıdan seyretmek, mimarın eseri hangi düşünceyle tasarladığını anlamak bakımından son derece mühimdir. Çünkü bu yapılar yalnızca cepheden veya harimden ibaret değildir.
Mimar, kubbeden aşağıya doğru inen, merkezden çevreye yayılan ve her unsurun kendi yerini bulduğu bütüncül bir mekân anlayışı ortaya koymuştur.
Sinan'ın Tezkiretü'l-Bünyân adlı otobiyografisinde küçük kubbeleri, geniş merkezî kubbenin çevresinde deniz yüzeyinde beliren kabarcıklara benzetmesi, bu mimari tahayyülün anlaşılması bakımından oldukça önemlidir.
Merkezdeki büyük kubbe güneş gibi parıldarken çevresindeki küçük kubbeler, bu merkezî ihtişamı tamamlayan bir bütünlük meydana getirir.
Mimari eser, birbirinden bağımsız parçaların yan yana getirilmesi değil, her parçanın bütüne anlam kazandırdığı bir nizamın meydana getirilmesidir. Süleymaniye'de ana kubbe ile yarım kubbeler, küçük kubbeler, minareler ve taşıyıcı unsurlar arasında kurulan ilişki, bu nizamın misallerinden biridir. Hiçbir unsur kendi başına bir ihtişam iddiasında bulunmaz. Her biri bütünün ahengine iştirak eder.
Kanaatimce Osmanlı mimarisinin asıl büyüklüğü de burada aranmalıdır. Sinan, taşı yalnızca üst üste koymamış, ona bir nispet, bir hiyerarşi, bir istikamet ve bir mana kazandırmıştır. İçeriden bakıldığında insanı kuşatan kubbe, yukarıdan bakıldığında ise merkezî bir nizamın etrafında çoğalan mimari unsurlara dönüşür.
Sinan'ın inşa ettiği camileri yalnızca içeriden seyretmek, onun mimari hakikatinin bir cephesini görmek demektir. Eseri yukarıdan seyretmek ise Sinan'ın taşta kurduğu nizamı, merkez-çevre ilişkisini ve kubbeler arasındaki ahengi başka bir idrak düzleminde kavramaktır.
1638'de Bağdat'ın fethinden sonra dönüş yoluna düşen Sultan IV. Murad Han ve ordusu Diyarbekir'de dinlenmek için otağ kurdu.
Sultan Murad'ın tahtı tam manasıyla eline geçirdiği günden beri düşündüğü Safevi topraklarına girerek, İsfâhan'a kadar fethetme isteğini, hastalığı yüzünden tehir etmek zorunda kaldı. Diyarbakır'a varmadan evvel Musul'da beklettiği Safevi elçisi Maksud Han ve Osmanlı elçisi Hamza Paşazâde ile İran Şahı Şah Safî'ye çok ağır bir dille mektup yazdı.
Sultan Murad, Şah Safi'ye kendisine kesilen faturayı kabul etmesinin ve kesilen haracın derhâl İstanbul’a gönderilmesinin şart olduğunu emredip, aksi takdirde sınırda konuşlanıp, gelecek bahar, Safevi topraklarının hepsini kendi mülküne katacağını söyleyip, elçinin eline mektubu verip, İran'a yollamıştır.
Mektubunu ise şu sözlerle bitirir:
"Er ise meydana gel! Serverlik davasında olanlara perde - nişinlik nâ - sezâdır. Attan korkana, ata binip kılıç kuşanmak hatadır. Ecelde mukarrer olan zuhura gelir. Elem çekmeyip karşı gelesin."
Günümüz Irak'ın sınırları içerisinde bulunan Tikrit'e vardığında ise Babür İmparatorluğu elçisini huzuruna kabul edip, Babür İmparatoru Şah Cihan'a (I. Şah Cihan) mektup göndermiştir.
Sultan Murad Han, Şah I. Cihan'a gönderdiği mektubunda Bağdat'ı ve civarındaki yerleri fethettiğini, Şii Safevîlerinin yok edilinceye kadar savaşacağını, böylece Hint ve Özbek hacılarının emin bir şekilde hac ibadetlerini yapabileceklerini de yazdı.
Babür İmparatoru I. Şah Cihan'ı Safevîlerle savaşa davet etti. Bu aslında Osmanlı - Babür arasında kurulacak Sünni ittifak ile Şii Safevîlerin kesin olarak Doğu'dan ve Batı'dan tarihten silinmesi demekti.
Aynı dönemde Babür İmparatorluğu ile Safeviler arasında Kandehar üzerinde bir savaş vardı. Bundan mütevellit Osmanlı sultanından yardım isteyen I. Cihan'a 100 bin altından fazla yardım ve bazı değerli eşyalar gönderildi.
Bu ittifak kurulabilseydi, tarihin akışı değişebilirdi...
Hasan H. AKDAĞ retweeted
Genç Tv'de söyleşim yayınlandı. Mülakatı yapan Abdullah Güner Bey'e teşekkür ederim. İyi seyirler. youtu.be/jcngF5-rC1g?si=82gu…
Ayasofya Dergisi'nin (@ayasofyadergisi) son sayısında "Mimarlıkta Tevhid Meselesi: Parçalanmış İnsan, Parçalanmış Mekân" başlıklı yazımla yer aldım.
Mimaride tevhidin ne olduğunu izah etmeye çalıştım:
Batı düşüncesinin kendi içinde yaşadığı metafizik buhran karşısında, hakikati kendi medeniyetinin sınırlarında aramakla yetinmeyip İslâm'ın hikmet ve irfan iklimine yönelen mütefekkirler oldu.
Bunların başında, Abdülvâhid Yahyâ ismiyle Müslüman olan René Guénon gelir. Guénon'un açtığı düşünce yolunda Frithjof Schuon (İsa Nûreddin), Michel Vâlsan (Mustafa Abdülaziz), Titus Burckhardt ve Maurice Gloton gibi isimler gelenek, metafizik ve tasavvuf meselelerine dair fikirler geliştirdiler.
Michel Chodkiewicz, İbnü'l-Arabî'nin irfanını; Jean-Louis Michon, İslâm sanatının ve mimarisinin geleneksel esaslarını; Eva de Vitray-Meyerovitch, Mevlânâ'nın düşünce dünyasını; Éric Geoffroy, tasavvufun çağdaş dünyadaki yerini araştırmıştır. Roger Garaudy ise Marksizm'den Hristiyanlığa, oradan İslâm'a uzanan fikrî serüveni içerisinde Batı medeniyetini ve insanlığın istikamet meselesini sorgulamıştır.
Bu isimlerin her biri aynı düşünce çizgisinde bulunmasa da müşterek bir arayışın farklı cephelerinde yer alırlar: Modern dünyanın parçaladığı insanı, hakikat, hikmet ve aşkınlık fikri etrafında yeniden anlamlandırmak.
Safevî Kaynaklarında Sultan IV. Murad Han'a Bakış (Yalan ve İftiralar)
Safevî tarihçilerinin Sultan IV. Murad'a bakışı, özellikle 1630'daki Revan-Bağdat hattındaki mücadeleler ve 1638'de Bağdat'ın kaybedilmesi üzerinden şekillenir.
Safevî kaynaklarında IV. Murad'ı yalnızca askerî bir rakip olarak değil, mezhebî ve siyasî bakımdan karşı cephede duran Osmanlı hükümdarı olarak da değerlendiren ifadeler bulunur.
Daha dikkat çekici olan ise bazı Farsça tarih metinlerinde - kroniklerinde Sultan Murad'ın şahsiyetine yönelik son derece ağır, hatta aşağılayıcı ifadelerin yer almasıdır. Tâbi bu ifadeler psikolojik ezikliğin tezahürüdür.
Mîrhând (Muhammed bin Hâvendşah) tarafından kaleme alınan fakat daha sonraki yıllarda ilave metinlerde eklenen "Ravzatü's-Safâ" da, "Ömrü boyunca sarhoştu; sarhoşluk ve içki hâlinden hiç kurtulmaz, sarhoş bir vaziyette çarşılarda dolaşırdı. Bütün Rumların (Osmanlıların) açıkça sürekli içki içmelerini emretmişti."
Alkolü ve tütünü sert tedbirlerle yasaklayan Sultan Murad'a, halkına içki içmesini emretti, demekle tarihçilik olmaz. Ucuz Fars - Pers yalanları bu ifadeler.
Ravzatü's-Safâ'ya yalanları kaydetmekten geri durmayan, Şii mezheplerinin gereğini yapıp, hakikati saklayan, Safevî tarihçileri iftiralarına devam eder: "Sultân Murâd-ı nâmurâd-ı bed-i'tikâd."
Yani Sultan Murad için "Sultan Murad; hem bahtsızdı hem de itikadı bozuktu" demişler.
Aynı kronikte IV. Murad'ın Bağdat'ı ele geçirmesinden sonra Kâzımeyn'deki İmam Musa el-Kâzım ve İmam Muhammed et-Takî'nin türbelerinin yağmalandığı anlatılır. İftiralar serisi şöyle devam eder:
"Talihsiz ve kötü itikatlı Sultan Murad'ın, Haşimî Peygamber evlatlarının makamına karşı son derece büyük bir cüret ve edepsizlik göstermesi... Bu davranış onun helâkine ve yok oluşuna sebep oldu."
Sapık mezheplerinin garabetinden kör olmuş gözleri, hangi güzelliği ve hangi hakikati görebilir?
Bu vesileyle Ulu Hünkârımız, azametlú ve haşmetlû Padişahımız, Cihan'ın Sultan'ı IV. Murad Han'a Allah rahmet eylesin.
مَٓا اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰىۙ
"Biz Kur'ân'ı sana mutsuz olasın diye indirmedik."
Tâhâ Suresi, 2. ayet
13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın ilk yarısına, yani Hafsîler dönemi Tunus'una işaretleyebileceğimiz İbn Râmi (12?? - 1334); inşaatın içinden gelen bir usta olarak, kendi mesleğini fıkhın ve şehir hayatının meseleleriyle birlikte yazıya geçirmiştir.
İbnü’r-Râmî'yi ilginç kılan husus ise O, yalnızca kitaplar arasında yetişmiş bir hukukçu değildir. Kendi ifadesiyle ücret karşılığı çalışan bir inşaat ustasıdır.
Ahkâmül Bünyan (Yapı Hukuku) kitabında araziden, komşuluk ilişkilerine, beslenen hayvanlardan, yol genişliğine, pencere ölçülerinden, komşu mahremiyetine, akan sulardan, bahçe sulamasına kadar yüzlerce meseleyi izah etmiş, ayet ve hadislerle ortaya ölçü koymuştur. (Bu eserin Türkçe tercümesi yok. Fakat kendi anlayışıma göre, sözlüklerin yardımıyla da tercüme ettim. Bir mütercim tarafından ise mükemmel şekilde tercümesine başlandı.)
İbn Râmî inşaatı bilen usta, Mâlikî fıkhının meselelerine vâkıf bir müellif, yapı anlaşmazlıklarında görüşüne başvurulan bilirkişi, şehir hayatının hukuki ve teknik sorunlarını kayda geçiren bir gözlemcidir.
Osmanlı İmparatorluğu'nun büyük şeyhülislâmlarından Ebüssuûd Efendi ile benzerliklerini ise genel bir taslak üzerinde gösterip daha sonra teferruatlı şekilde izah edeceğim. Şu an bende oluşan soru şu: "Ebüssuûd Efendi, İbn Râmî'yi biliyor muydu ve eserinden haberi var mıydı?"
Saddam Hüseyin, 1997 yılında, iki yıl boyunca kendisinden alınan birkaç litre kanla bir Kur'an nüshasının yazılmasını emretti.
Bu "Kanlı Kur'an", Iraklı ünlü hattat Abbas Şakir Cudi el-Bağdadi tarafından Saddam'ın kanıyla karıştırılmış mürekkep kullanılarak 604 sayfada kaligrafi ile yazılarak hazırlandı.
2003'te Saddam'ın devrilmesine kadar bu Kur'an'dan Umm al-Qura Camii'nde, Bağdat'ta saklanıyordu.
Guardian gazetesi, 2010 yılında bir haberde, bu Kur'an'ın, ya da en azından bu Kur'an'ın bir kısmının, hâlâ bu caminin bodrum katında sıkı güvenlik önlemleri altında saklandığını yazdı.
İkonografiye bilhassa ehemmiyet vermiş bir liderdi.
Sultan II. Bâyezid'in şeyhi, Pirî Mehmed Paşa'nın babası, Şeyhulislâm Zenbilli Ali Efendi'nin amcası, Cemaleddin Aksarayi'nin torunu olan Cemal-i Halveti Hazretleri, "Hubbatü'l Mehabbe" eserinde Peygamber Efendimiz'in şu hadis-i şerefini 7 açıdan şerh eder:
"Allah bir kulunu sevdiğinde hiçbir günah ona zarar veremez."
Birincisi; Allah’ın kulunu sevmesinden maksat, kulunun kendi sırrına muttali - vakıf olmasını murat etmesidir. Alemin vücuda gelmesinin sebebi olan "Muhammed-i Ruh"a vasıl olmasını istemesidir. Bunun yolu da ilimdir. Çünkü kadim tezahür edince hadîs, ebedi olamaz. Bâki olamayınca da, o cevhere vakıf olamaz. İşin sırrında muhabbet vardır.
İkincisi; Allah’ın ezeli ve ebedî nurundan gelen, mağfirete bağlanmasıdır. Yani "estağfurullah el azîm" kelam-ı azimi hayatının her anında zikretmesidir. Burada ise hakikat ön plândadır.
Üçüncüsü; Cenab-ı Allah’ın isim ve sıfatlarıtla tecelli etmesidir. Yani "la ilahe illallah" zikrine her daim devam etmesidir. Kul anlamasa bile, bu isim ve sıfatların tecellisi - gölgesi kendi üzerinde tecelli eder.
Dördüncüsü; Muhabbet nurunun kalbinde yeşermesidir. Ayet-i kerimede "Allah onları sever, onlar da Allah’ı sever" ölçüsünce kalbinde ilahi bir aşk neşvü nema bulur. Namazlarında, sadakalarında, orucunda ve diğer ibadetlerinde söze gelmeyen bir lezzet almaya başlar.
Beşincisi; "Kulunu –tıpkı bekā âlemine vasıl olan bazılarının hâli olduğu gibi– lika (kendisine kavuşma) şerefiyle şereflendirdikten sonra yeniden kesrete göndermemesidir."
Bekâ: Fenâ mertebesinden sonra kulun Hak ile bekā bulması, yani kendi nefsânî varlığından sıyrılarak ilâhî hakikate yönelmesi.
Likâ: Allah'a kavuşma, O'na yakınlık ve mânevî mülâkat.
Kesret: Çokluk âlemi. Yani insanın gündelik hayatı, dünya işleri, beşerî ilişkiler ve yaratılmışların çeşitliliği içinde yaşaması.
Allah bazı kullarını öyle bir mânevî makama ulaştırır ki onları yeniden kesret âlemine, yani sıradan beşerî hayatın meşguliyetlerine döndürmez. Bu kişiler Allah'ın cezbesine kapılmış, kendi iradî tasarruflarından uzaklaşmış kimselerdir.
Burada tasavvufî cezbe hâlini fıkhî mükellefiyet meselesiyle birleştiriyor.
Altıncısı; Kulunun amellerinden bir ameli sevmesidir. Kulunun her zaman tevbe hâlinde olması ve Rabb'inin gazabından, rahmetine sığınmasını ister. Çünkü O, övülmeye ve hamd etmeye layîk tek kişidir. Bu yüzdende ahaddir. Tektir.
Yedincisi; Kulunu ikilik necasetinden arındırmasıdır - temizlemesidir. Burada söz konusu olan ise tevbe hâlinin devam etmesi ve "Allah güzeldir, güzeli sever" hikmetince ilimde ve ibadette amel etmesidir.
İbn Rüşd ve İbn Arabî Hazretleri'nin Buluşması
İbn Arabî (1165 - 1240), Fütuhât-ı Mekkiyye’nin ilk cildinde Kurtuba'da şehrin kadılığını yapan İbn Rüşd (1126 -1198) ile görüştüğünü anlatır.
İbn Arabî’nin ruhani hâllerini ve makamlarını işiten İbn Rüşd, Arabî’nin babası vasıtasıyla görüşürler. İbn Arabî o zamanlar daha genç ve halk arasındaki ifadesiyle daha bıyığı terlememiş. İbn Rüşd'ün huzuruna çıktığında, İbn Rüşd hemen ayağa kalkmış ve sevgi - muhabbetle kucaklamış.
Aralarında hiçbir konuşma geçmeden İbn Rüşd "evet" demiş. Bunun üzerine İbn Arabî’de "evet" diye cevaplamış. Daha sonra gelişen olayları İbn Arabî şöyle anlatır:
"Söylediğini anladığım için sevinci arttı. Sonra, sevincinin sebebinin farkına vardım ve ona "hayır" dedim. Bunun üzerine üzüldü, rengi değişti ve sahip olduğu şeye karşı şüphe duydu. Bana şöyle dedi:
- Keşif ve ilahî feyizde, işin nasıl olduğunu gördün? Acaba teorik düşüncenin bize verdiği gibi midir?
Şöyle cevap verdim:
- Evet ve hayır! Evet ve hayır arasında ruhlar maddelerinden, boyunlar bedenlerinden uçar.
Bunun üzerine rengi sarardı ve kendisini sıkıntı bastı, bağdaş kurup oturdu ve işaret ettiğim şeyi anladı."
İbn Rüşd; fikir ve teorik düşünceye mensup filozof - hekim. Karşısında hâlden hâle, makamdan makama geçen ve kendisine verilen üstün "ilahi feyz" sahibi İbn Arabî’yi görünce şöyle demiştir:
"Bu bizim kabul ettiğimiz fakat mensununu görmediğimiz bir hâldir. Kapılarını kilitlerini açan o hâl mensuplarından birisinin bulunduğu bir zamanda bulunduğum için Allah'a hamd ederim. Bana onu görme ayrıcalığı bahşeden Allah'a hamdolsun."
Bu seferde İbn Arabî, İbn Rüşd ile görüşmek ister. Bu görüşme olur ama bizim bildiğimiz alem de değil; "Misal alemi"nde gerçekleşir. Rûberû görüşmeleri sadece bir defa olmuş.
Merâkeş'te vefat eden İbn Rüşd'ün cenazesine de katılmıştır.
İbn Arabî Hazretleri, Peygamber Efendimiz'e verilen fakat diğer Peygamberlere verilmeyen hasletlerden birisi de "cevamiu'l kelim" olduğunu eder. Yani az kelimeyle çok şey ifade edebilmesi. Hakikat ve mana toplayıcısı olması.
Bir külliye gibi içinde birçok unsurun bulunması. Cami, muvakkıthane, şifahane, medrese, kütüphane... Buradan külliye anlayışı ile bağlantı kurabiliriz. Turgut Cansever'in Fusustan çıkardığı iki hikmete, Fütûhâttan çıkaracağımız bu hikmeti, üçüncü olarak ekleyebiliriz.
Teferruatlı çalışılması lazım.
Hem etimolojik olarak hem de yapı üzerinde izâhla bütüncül bir mimari anlayış geliştirilebilir. Bütün fikrin gerekliliğini doğuran bir hadise olarakta görülebilir.
Sultan IV. Murad Han 1638 yılında Bağdat seferine çıktığında payitahttan Bağdat'a kadar yol boyunca, adı yolsuzluğa ve zulme karışan ne kadar bey, ağa ve kadı varda idam ede ede otağını kuracağı yere kadar gitti.
Musul'a varıldığında Hristiyan gençleri devşirme yapmakla görevlendirilen Turnacıbaşı Derviş Ağa'nın zulmü, padişahın kulağına kadar gelmişti. Derhâl huzura çağrılan Ağa'ya, Sultan Murad Han; "Bre mel'un! Nedir bu senin zulmünden gelen şikayet! Al bre kâhya!" emrini verip, idam ettirdi.
Musul'da ikâmet ederken, Hint Timurluları hükümdarı Hurrem Şah'ın elçisi, huzura kabul edildi. Hindistan’dan getirdiği hediyelerin içerisinde 250 bin kuruş değerindeki "tüfek delmez kalkanını" Sultan Murad'a takdim etti.
Sultan Murad Han böylesine haşmetli bir kalkanı hedef tahtasına koydurup vüzeranın, çerilerin ve elçinin önünde bir okla deldiğini Kâtip Çelebi nakleder. Sultan'ın kuvveti karşısında elçi ve heyetinin dehşete kapıldığı da söylenir.
Dünya hükümdarlar tarihinde Sultan Murad Han gibi kuvvetli ve ihtişamlı bir sultan olmasa gerek...










































