"Çilingirci" sözcüğü en erken hangi çağa gider?
(Çilingir değil, ÇİLİNGİRCİ)
24%15. yy
27%16. yy
27%17. yy
22%18. yy
37 votes • 5 hours 4
388
Bil öd vakt ü saattir, kün güneştir
Yaruk aydınlık u ot hem ateştir
Sü askerdir, çerig ordu demektir
Yagı düşman, süŋü mızrak u gönder
Bitig mektup u defter hem kitaptır
İdi sahip, uğan Kâdir'dir, Haktır
Bögü bilge, bilig ilim ü irfan
Kılınç huydur, törü yasa vü erkân
Ajun dünyâ vü uçmak cennet olmuş
Tamu dûzah, tın ise cân u rûhmuş
Yaşıl yeşildir ü kızıl da aldır
Üküş çoktur, azu yâhut u yâdır
Körük sûret, meŋiz beniz demektir
Adak ayaktır u elig de eldir
Keleçü söz demek, sav dahi sözdür
Köz elbette bugün bildiğin gözdür
Şeyhoğlunun Kabusname çevirisinden:
📍 Ve bil ki süci iḉmek gey ulu yazuḳdur. Çün yazuḳ işlersin; bāri eyüsin işle.
"Bil ki sücü (şarap) içmek büyük yazıktır (günah); yazık işliyorsun en azından iyisini işle." 🤣
"Camii" mi, "camisi" mi sorusu sorulur. 1875 dolayında "camisi" yazılmış.
Ortaköy de hoşça düşmüş
Camisi جامعسی gayet yakışmış
Yunan harfleriyle Türkçe bir eser.
"Senin İçün Bir Helaskâr", 1873 yılında İstanbul'da basılmış, Karamanlı Türkçesiyle (Yunan harfli Türkçe) yazılmış dinî bir kitap.
Helaskâr
Var Mı
Benim İçün
Yaz mevsiminin ibtidasında, bir gün bir hastanın yanına çağrılıb, odasına girdiyimde, hasta gözlerini bana dikti. Yatağının yanına varıb oturdugumda kendisi de başını yastıktan bir az yukarı kaldırıb, kalbime unutulmaz bir tesir bırakan azim ıstırap ile, «Efendim, sana reca ederim kerem edib bana çabuk söyle, benim içün bir helaskâr var mı? İşte ben ölüyorum; böyük bir günahkâr oldugumdan korkarım ki benim içün helâs yok tır. Allah bana afv eder mi? Ah! Benim içün bir helaskâr var mı? Bunu bilmeye gayet arzu ederim» dedi. Onun ıstırabını bir az teskin ettikten songra, Ruh el Kudsün yardımına sığınarak, «Allah
TDKnın Biyoloji Terimleri Sözlüğündeki "ateş dikeni" maddesi/sözcüğü doğrudan Yunanca πῦρ (pûr, "od") + ἄκανθα (ákantha, "diken") sözcüğünden veya eşdeğerlerinden çeviridir. (İng. pyrachanth, Lat. Pyracantha coccinea, Alm. Pyrachanthe, Fr. pyrachanthe.)
Bu çeviri karşılık büyük bir yanlıştır, çünkü bitkinin Türkçedeki adı "ateş dikeni" değil, "tavşanelmasıdır."
Bunları Turhan Baytop yazmış:
Derleme Sözlüğündeki kayıtlara göre "dişi yaban domuzu" anlamındaki beniş (beñiş, beyiş, behiş) sözü şu yörelerde görülebilir. Bunların arasında ve dışında da görülebilir.
Beniş (beñiş, beyiş, behiş) sözü öyle görülüyor ki sonunda Moğolca ᠮᠡᠭᠡᠵᠢᠨ (megejin) sözcüğünden alıntıdır.
Ayrıca Kazakça мегежін (megejin), Türkmence mekejin, Kumukça мегежин (megejin), Kırgızca мегежин (megejin) sözleri de bundandır.
TDKya göre ayıkulağı Primulaceae familyasından iken Şuurinin anlattığı çiçek şakayıkın anlamdaşı olarak Paeoniaceae familyasından olmalı.
Şuurinin aktarışıyla Arapça ʕūd aṣ-ṣalīb ve fāwāniyā sözleriyle ayıkulağı arasında bağlantı kurarız.
Asım Efendinin Bürhan çevirisinin fāwāniyā maddesinde "haliya şakayık dedikleri nebattır. ... Türkide gelincik çiçeği, ayı gülü ve ayı kulağı dahı derler." aktarışıyla şakayık ile de bağlantı kurarız. Nitekim Kırımtatarcada şakayık bu anlamdaymış.
Bitki ve hayvan adları içinden kolay çıkılmayacak karmaşıklık içinde ama TDKnın ayıkulağını neden eşek otu ve çuha çiçeği ile bir familyaya koyduğu anlaşılmadı.
1
2
342
Lamii Çelebiden Hüseyin Rahmiye:
📍 ağzının tadını vermek
Türkçede varlığı görülüp yenice sözlüklere yazılmayan bu deyim "ağzının payını vermek, haddini bildirmek" anlamındadır.
Bereket, Tarama Sözlüğü var.
TDK varışlı maddesini sözlükten silmiş. Yalnız ekleme değil silme de olurmuş ama silinen maddeler açıklanmamakta.
Arapçada Ecrin, İkra, Asaf, Miraç diye kişi adı mı var? Yok.
Elif, Yusuf İbranice mi? Yok.
Eylül Süryanice mi? Yok.
Gülünç tablo.
Türkiye'de bebeklere verilen isimlerde artık Arapçanın yerini Türkçe alıyor. En popüler 30 ismi alan bebeklerin kökenleri:
2018 / 2025
Arapça: %55,7 / %29,5
Türkçe: %17,4 / %35,4
İbranice: %11,6 / %6,2
Yunanca: %4,5 / %6,7
Farsça: %2,7 / %4,9
Kökeni belirsiz: %6,0 / %12,9
Buradan tüm iller için 8 yıllık ilk 30 ismi inceleyebilirsiniz:
burakkocer.com/calismalar/in…
5
26
2,559
Bunların son kökeni bu diller değildir demiyorum; doğru ayrım sona köke gitmeden şudur: 1) kişi adı olarak mı alınmış, 2) ilk verici dil hangisidir.
İbrahim, Yusuf, Yunus, Meryem adları doğrudan İbraniceden mi alınmıştır? Yok, dediğim budur. Oraya İbranice yazmak gülünçtür.
2
2
407





















