Nazmi Belge

Haberin tam metni aşağıdaki gibidir: Yumruklu Kavgalar ve Göz Ardı Edilen Uyarılar: Milyar Dolarlık Fonun Çöküşünün Perde Arkası Bloomberg | 21 Ekim 2026 Şüpheli işlemler, Tera'nın çöküşünden çok önce şirket yöneticilerini, yatırımcıları ve düzenleyici kurumları alarma geçirmişti. Türkiye'nin yatırım fonu sektöründe patlak veren kriz, Borsa İstanbul'da hisse senetlerinin sert düşüşler yaşamasına yol açtı. Dışarıdan bakıldığında, birkaç ay içinde pek tanınmayan küçük bir şirketten İstanbul'un en çok konuşulan kuruluşlarından birine dönüşen Tera Group için hayat son derece iyi gidiyordu. Geçtiğimiz kışın son günlerinde Tera'nın hisseleri, inanılması güç bir yükselişle yüzde 2.000 değer kazanmış; şirketin genç yaşta büyük başarı yakalayan kurucusu Emre Tezmen ve yakın çevresi servete ve şöhrete kavuşmuştu. Yeni milyarder Tezmen'i havaalanında çelik grisi bir Learjet 60 bekliyordu. Üniversitelerin ve şirketlerin yönetim kurullarında yer edinmiş, İspanya'nın güneşli Akdeniz kıyılarında villalar inşa etmeye yönelik bir projeyi de hayata geçirmişti. Ancak Tera'nın İstanbul'un iş merkezindeki genel müdürlüğünde alarm zilleri giderek daha yüksek sesle çalıyordu. Şirketin baş döndürücü yükselişi birçok üst düzey yöneticiyi tedirgin etmeye başlamış, bazıları endişelerini açıkça dile getirmişti. Yıllarca dikkat çekmeden faaliyet gösteren Tera, birdenbire sosyal medyanın gündemine oturmuştu. Tezmen ise şirketini iddialı bir şekilde Türkiye'nin Goldman Sachs'ı olarak tanıtıyordu. Büyüleyici getirilerin cazibesine kapılan bireysel yatırımcılardan o kadar fazla para geliyordu ki şirket, kendisini üne kavuşturan olağanüstü getirileri sürdürebilmek için giderek daha yüksek miktarlarda borçlanmak zorunda kalıyordu. Eski şirket yetkililerine göre, başlangıçta küçük ve dikkat çekmeyen işlemler artık yetkililerin görmezden gelemeyeceği kadar büyümüştü. Şirket içindeki anlaşmazlıklar öylesine şiddetlendi ki şubat ayında bir öğleden sonra Tezmen'in en güvendiği yardımcısı Emir Münir Sarpyener ile diğer üst düzey yöneticiler arasında sert bir tartışma yaşandı. Şirket içi meseleler hakkında konuşabilmek için isimlerinin açıklanmamasını isteyen, olaylara aşina kişilere göre tartışma kontrolden çıktı ve taraflar birbirlerine yumruk attı. Bazı yöneticiler ise karşı çıktıkları işlemlere onay vermek yerine istifa etmeye başladı. Birkaç sokak ötedeki borsa binasının koridorlarında da benzer bir endişe hâkimdi. Düzenleyici kurumlar sorunların büyüdüğünün farkındaydı. Borsa ve sermaye piyasası düzenleyicilerindeki yetkililere göre, Tera yöneticilerinin ortaya çıkmasından korktuğu strateji gerçekten de dikkat çekiyordu: Büyük miktarlarda kâğıt üzerinde kazanç yaratmaya dayanan ve defalarca tekrarlanabilen bir sistem. Fonlar, likiditesi düşük hisse senetlerini satın alıyor, ardından borçlanarak aynı hisselerden daha fazla alıyordu. İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan borsa müfettişleri, olağandışı piyasa hareketlerini üstlerine defalarca bildirdiklerini söylüyor. Uluslararası yatırım çevrelerinin yakından tanıdığı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik desteğin güçlenmesine katkıda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de durumdan o kadar endişeliydi ki kasım ayında yatırımcıları uyarmak amacıyla bir konuşma yaptı. Şimşek, "Piyasa oyun alanı değildir" uyarısında bulundu. Ancak bu mesajın nihayet karşılık bulması ve balonun patlaması için 10 ay daha geçmesi ve görünüşe göre kurgulanmış finansal işlemlerden milyarlarca dolarlık ilave kazanç sağlanması gerekecekti. Bugün Tera'nın hisseleri neredeyse tüm değerini kaybetmiş durumda. Yüz binlerce yatırımcı parasını geri almaya çalışırken Tezmen ve onlarca çalışma arkadaşı cezaevinde bulunuyor. Özel jetlerine, Bentley ve McLaren marka lüks otomobillerine de el konulmuş durumda. Bütün bunlar, sürekli gündeme gelen bir soruyu beraberinde getiriyor: Bu kadar çok kişi göz göre göre büyüyen bir saadet zincirini andıran yapıyı fark etmişken, neden bu sistemin bu kadar büyümesine ve bu kadar uzun süre devam etmesine izin verildi? Üstelik balon patladığında yalnızca finans piyasalarında büyük bir çöküşe değil, Erdoğan açısından siyasi bir krize de yol açtı. İstanbul merkezli OMG Capital Advisors'ın CEO'su Murat Gülkan, "Bu fonlarla ilgili endişelerini dile getirmeye cesaret eden pek çok kişi susturuldu veya tehdit edildi" dedi. Gülkan, "Bu durum, sorunun çok daha derin olduğunu ve düzenleyici denetimde daha temel bir başarısızlığa işaret ettiğini gösteriyor" ifadelerini kullandı. Tezmen bugün dolandırıcılık ve suç örgütü kurma suçlamalarıyla karşı karşıya. Kendisi herhangi bir usulsüzlük yaptığını reddediyor. Yakın çevresindeki diğer bazı kişiler ise piyasa manipülasyonuyla suçlanıyor ve yargılanmayı bekliyor. Bu haber, Tera'nın sahip olduğu şirketlerde çalışanlar, yatırımcılar ve kamu yetkililerinden oluşan 25'ten fazla kişiyle yapılan görüşmelere dayanıyor. Görüşülen kişilerin çoğu, gizli ve şirket içi konular hakkında serbestçe konuşabilmek için kimliklerinin açıklanmamasını istedi. Türkiye'nin sermaye piyasalarındaki en üst düzey düzenleyici kurumu, piyasa manipülasyonuna karşı daha sert kurallar getirilmesindeki gecikmenin, fon sektörünün diğer alanlarına zarar vermeden değişiklik yapmanın zorluğundan kaynaklandığını belirtti. Kurumun açıklamasına göre süreç boyunca borsa, takas ve saklama kuruluşları, merkezi kayıt kuruluşu, sektör temsilcileri ve yatırımcılarla istişarelerde bulunuldu. Sermaye Piyasası Kurulunda görev yapan ve kurum içindeki değerlendirmeleri anlatmak için isminin açıklanmamasını isteyen üst düzey bir yetkili ise bazı yetkililerin Tera'ya zarar verebilecek düzenlemeleri hayata geçirmekte isteksiz davrandığını söyledi. Sermaye piyasası düzenleyicisi ve Borsa İstanbul, yorum taleplerine yanıt vermedi. Tera'nın ve iki iştirakinin genel telefon hatlarına yapılan aramalar da yanıtsız kaldı. Tezmen'in avukatı da görüş talebine dönüş yapmadı. Tera'nın Yükselişi ve Tartışmalı Yatırım Stratejileri 2025 yazında Tera büyük ölçüde kamuoyunun dikkatinden uzak faaliyet gösteriyordu. 53 yaşındaki eski finans analisti Tezmen, aracı kurum ve portföy yönetim şirketini savunma, gayrimenkul ve tarım sektörlerinde de faaliyet gösteren bir Türk holdingine dönüştürmüştü. Tezmen'in en önemli girişimi ise daha sonra krizin merkez üssü hâline gelecek olan, son derece yoğunlaştırılmış yatırım pozisyonlarına dayanan TLY adlı fondı. Strateji, uygun halka arzların bulunmasıyla başlıyordu. Şirketin faaliyetlerini bilen kişilere göre Tezmen ve ekibi, şirket sahiplerine basit bir öneriyle yaklaşıyordu: Az sayıda hisseyi halka arz edin ve fiyatın yükselişini izleyin. Bu kişilerin anlattığına göre, hisseler borsada işlem görmeye başladıktan sonra Tera'nın kendi fonları şirketlerde büyük paylar satın alıyor ve borçlanma yoluyla alımları artırarak hisse fiyatlarını daha da yukarı taşıyordu. Bu döngüsel stratejiler zamanla Tera'nın dışına da yayıldı. Pusula Portföy gibi daha agresif taklitçiler de benzer yöntemleri uygulamaya başladı. İlgili kişilere göre bazı durumlarda fonlar, yatırımların birbirini beslediği bir döngü oluşturmak amacıyla başka fonlardan pay satın almaya odaklanıyordu. Bir başka yöntem ise şirket tahvillerinden elde edilen paranın sistem içinde tekrar tekrar kullanılmasıydı. Bu kişilerin anlattığına göre yatırım bankacıları önce bir şirket buluyor ve tahvil ihracı düzenlemesine yardımcı oluyordu. Tahvillerin başlıca alıcıları ise bunları şişirilmiş değerlemeler üzerinden satın alan, aynı grubun bünyesindeki fonlar oluyordu. Şirket, elde ettiği yeni finansmanla söz konusu fona yatırım yapıyor, böylece para fiilen başlangıç noktasına geri dönüyor ve aynı döngünün tekrar edilmesi mümkün hâle geliyordu. Londra merkezli North of South Capital LLP'nin ortaklarından Kamil Dimmich, "Bütün bu yapı, getirilerin temelini oluşturan akıl dışı değerlemelerle, son derece açık bir şekilde manipüle edilmiş bir balondan ibaretti" dedi. Eleştiriler, Gözaltılar ve Tehditler Tera en başından itibaren eleştirilerin hedefindeydi. En sert eleştirmenlerden biri, mali suçları araştıran kurumda daha önce görev yapmış olan Ramazan Başak'tı. Başak, şirketin halka arza hazırlandığı 2022 yılında bile düzenleyici kurumlardan işlemi engellemelerini istemişti. Geçen yıl boyunca da Tera'yı piyasa fiyatlarını yapay biçimde şişirmekle suçladı. Başak, Tera'nın ve destekçilerinin kendilerine karşı çıkanları susturmaya çalıştığını söyledi. 2025 yılında bir defasında torununun önünde olmak üzere polis tarafından iki kez gözaltına alındı. Tera'nın piyasa manipülasyonu yaptığını düşündüğü işlemler hakkında kamuoyuna yönelik şikâyetlerde bulunmasının ardından yanıltıcı bilgi yaymakla suçlandı. Başak, bir röportajda şunları söyledi: "Bu düzen, hem kamu hem de özel sektördeki aktörlerin çok güçlü desteği olmadan bu kadar uzun süre sürdürülemezdi. Düzenleyici kurumlar ve yetkililer uyarılar üzerine daha erken harekete geçseydi durum bugünkü boyutuna ulaşmazdı." Başka kişiler de kamuoyu önünde eleştiride bulunduktan sonra açıklamalarını geri çekmeleri için baskı gördüklerini anlattı. X platformunda Tera'yı eleştiren bir portföy yöneticisi, kendisini arayan bir kişinin uzak durmasını ve konuşmayı bırakmasını söyleyerek tehdit ettiğini belirtti. Bir başka yatırımcı ise internet üzerinden yoğun miktarda hakaret ve saldırı içerikli mesaj aldığını söyledi. Her iki kişi de tehditlerin kimden geldiğini bilmediklerini belirtti ve daha sonra paylaşımlarını sildi. İki portföy yöneticisi ise 2025 ve 2026 yıllarında endişelerini özel olarak dile getirmek amacıyla Sermaye Piyasası Kurulu yetkilileriyle görüştüklerini anlattı. Düzenleyici kurumların Tera'ya daha yakın davrandığından endişe eden bu kişiler, itirazlarını yazılı olarak sunmayı reddettiklerini söyledi. Çöküşten önceki aylarda İstanbul'da Tera hakkındaki söylentiler giderek artmasına rağmen çok az kişi şirketin ve güçlü sahibinin karşısına çıkmaya cesaret ediyordu. MSCI'dan Türkiye'ye Uyarı Ancak yaz aylarına gelindiğinde Tera üzerindeki incelemeler uluslararası boyut kazanmıştı. Türkiye hisse senedi piyasasındaki olağandışı işlemler küresel ölçekte dikkat çekmeye başlamış ve MSCI Inc., Türkiye'nin gelişmekte olan piyasalar kategorisindeki statüsünü yeniden değerlendirebileceği uyarısında bulunmuştu. Endeks sağlayıcısı haziran ayında yayımladığı açıklamada, "Yatırımcılar, olası koordineli işlem davranışlarının tekrar eden örneklerine dikkat çekti" ifadelerini kullandı. Tera'nın etrafındaki sessizlik duvarı nihayet çatlamıştı. Temmuz ayına gelindiğinde şirketin hisse fiyatı serbest düşüşe geçmişti. Yatırımcılar giderek endişeleniyor ve paralarını çekmeye başlıyordu. Üç aylık dönemde hisseler yaklaşık yüzde 60 değer kaybetti. Daha önce de büyük satış dalgaları yaşanmıştı ancak bu kez durum farklıydı. Endişeler artarken Tezmen, yatırımcılardan kendisine biraz daha zaman tanımalarını istedi. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kişiye göre Tezmen, yatırımcılar fonda kalmaya devam ederse zararlarını karşılayabileceğini söyledi. Ayrıca TLY fonunu istikrara kavuşturmak ve para çıkışlarını yavaşlatmak amacıyla büyük ve köklü şirketlerin hisselerini agresif biçimde satın almaya başladı. Bu strateji birkaç günlüğüne işe yarıyor gibi göründü. Ancak Tera'nın stratejilerini taklit eden daha küçük fon şirketlerinden Pusula'da kayıplar artık taşınamayacak boyutlara ulaşmıştı. Ağustos ayına gelindiğinde Pusula'daki yatırımcılar paralarını kurtarmak için çıkışa hücum ediyor ve şirket çöküyordu. Krizin Borsa İstanbul'a Yayılması Kriz giderek piyasanın geneline yayıldı ve Borsa İstanbul'da yüzlerce hisse senedinin değer kaybetmesine neden oldu. Konu hakkında bilgi sahibi kişilere göre, eylül ayının başındaki bir hafta sonunda Tera yetkilileri yeni düzenlemeleri ve iflasın eşiğindeki Pusula'yı satın almaya yönelik kurtarma anlaşmasını görüşmek amacıyla Mehmet Şimşek'le bir toplantı ayarlamaya çalıştı. Bloomberg News'ün yorum talebine yanıt veren Hazine ve Maliye Bakanlığı ise Şimşek'in görev süresi boyunca piyasa katılımcılarıyla herhangi bir özel toplantı yapmadığını belirtti ve daha fazla yorum yapmaktan kaçındı. Birkaç gün sonra Tera, Pusula'yı satın alacağını duyurdu. Pusula'da bu haber rahatlama yarattı. Yönetim, çalışanları bir toplantıda bir araya getirerek daha güçlü bir ortak sayesinde şirketin faaliyetlerini sürdüreceğine dair güvence verdi. Eski bir Pusula çalışanına göre herkes rahatlamıştı. Çünkü o zamana kadar Tera'nın dokunduğu her şey altına dönüşüyordu. Ancak artık çok geçti. Kayıplar giderek büyüdü. Kısa süre sonra Pusula'nın yönetim kurulu başkanının yurt dışına çıktığına dair bir haber yayıldı. Satın alma anlaşması sona erdi. Birkaç gün içinde her iki şirkete ait fonlar da yükümlülüklerini yerine getiremez hâle geldi. Tera, karşılayamadığı fon geri alım taleplerinin 300 milyar lirayı (6 milyar dolar) aştığını açıkladı. Tezmen, X üzerinden yaptığı açıklamada grubun organize bir spekülatif saldırının hedefi olduğunu savunarak sert tepki gösterdi. Daha sonra savcılara verdiği ifadede, hiçbir finans kuruluşunun bu ölçekte para çekme taleplerine dayanamayacağını söyledi. Paniğin düzenleyici kurumun yeni kurallarından kaynaklandığını öne sürdü ve Tera bağlantılı şirketlerin hisselerindeki olağanüstü yükselişin yapay olduğu iddiasını reddetti. Pusula Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yariz ise daha sonra ülkeden kaçtığı yönündeki iddiaları yalanladı. Yariz, X'te yaptığı paylaşımda savcılığa kendi isteğiyle gittiğini belirtti. Hakkında piyasa manipülasyonu ve dolandırıcılık suçlamaları yöneltilen Yariz, yargılama öncesinde tutuklu bulunuyor. Pusula'nın genel telefon hattına yapılan aramalar yanıtsız kaldı. Kriz Erdoğan'ın Önüne Geldi Krizle ilgili gelişmeler Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ulaştığında piyasadaki sorun artık siyasi bir krize de dönüşmüştü. Konu hakkında bilgi sahibi bir kişiye göre Erdoğan, eylül ayında ekonomi yönetimini acil bir toplantıya çağırdı ve sorunların kontrolden çıkmasına izin verdikleri gerekçesiyle bakanlara bağırarak tepki gösterdi. Yetkililer krizin etkilerini sınırlamak amacıyla hızla harekete geçti. Küçük yatırımcıların zararlarının karşılanması ve haksız kazançların geri alınması için bir fon oluşturulması dâhil bir dizi önlem açıklandı. Yaklaşık 20 milyar dolarlık varlığa sahip 100'den fazla fonun tasfiyesini denetlemek üzere kurulacak bir kurulun başına cumhurbaşkanı yardımcısı getirildi. Mehmet Şimşek ise kamuoyunu sakinleştirmek amacıyla televizyon yayınlarına çıkarak sistemik bir risk bulunmadığı güvencesini verdi. Erdoğan da bir konuşmasında piyasaları "açgözlü parazitlerden" temizleme sözü verdi. Bu önlemler Türkiye hisse senedi piyasasında istikrarın yeniden sağlanmasına yardımcı olsa da yerli fon yöneticileri piyasaya yeniden girmekte temkinli davranıyor. MSCI ise uyarılarından geri adım atacağına dair herhangi bir işaret vermedi. Dünyanın en büyük kurumsal yatırımcılarının yakından takip ettiği endeks sağlayıcısı, geçen hafta yaptığı açıklamada koordineli işlemlere karşı "inandırıcı ve sürdürülebilir" bir yaptırım uygulanmaması hâlinde Türkiye'nin gelişmekte olan piyasalar statüsünün kaldırılmasını değerlendireceğini belirtti. Erdoğan bu hafta sermaye piyasalarının en üst düzey düzenleyici kurumunun başkanını görevden aldı. Londra merkezli Macro Hive'ın kıdemli gelişmekte olan piyasalar stratejisti Simon Quijano-Evans, "Bütün bu mesele güvene zarar verdi" dedi. Quijano-Evans, "Bu boyutlarda bir fon krizinin herkesin gözü önünde yaşanmasına izin verilmiş olması, gereksiz yere yeni soru işaretleri doğuruyor" değerlendirmesinde bulundu. "Kim Neyi Biliyordu, Kim Kazanç Sağladı?" Tera'nın en sert eleştirmenlerinden Başak'a göre yaşananlar, Türkiye'deki daha geniş siyasi ve toplumsal ortamın bir yansıması. Başak, insanların kamu politikalarındaki sorunları fark ettiklerinde bunları dile getirmekten çoğu zaman korktuğunu söylüyor. "Arkadaşlarım artık bana sık sık dikkatli olmamı söylüyor" dedi. Ancak Başak geri adım atmış değil. Aksine, eleştirilerini daha da yüksek sesle dile getiriyor. Yerel medyada sık sık açıklamalar yaparak düzenleyici kurumların görevlerini yerine getirmediğini savunuyor. Ayrıca büyük çöküşten önce yaşanan olağanüstü yükselişte kimin neyi bildiğinin ve kimlerin kazanç sağladığının açıklanması için ısrarla çağrıda bulunmaya devam ediyor.