Bart Rogacewicz

JAK GNIJE DOTYCHCZASOWY MODEL GOSPODARCZY POLSKI Budowanie gospodarki opartej głównie na tanim wytwarzaniu lub niedrogim outsourcingu usług niesie za sobą w długim terminie znaczące ograniczenia rozwojowe. Właśnie taką gospodarką jest Polska, która zajmuje 4 miejsce od końca w Unii Europejskiej pod względem innowacyjności. Będąc niegdyś tanią europejską montownią, przestajemy być tanimi producentami. Niedługo również oberwie model outsourcingu usług dla zachodnich korporacji, coraz większą rolę na mapie świata w tym zakresie odgrywają państwa azjatyckie. Proszę również zobaczyć, jakie spustoszenie w sektorze rolnym spowodowało wprowadzenie na rynek taniego zboża z Ukrainy. Samo wpuszczenie Ukrainy do Unii Europejskiej oznacza małą zagładę dla naszego sektora rolno-spożywczego. Mieliśmy dotychczas namiastkę, ciekawe jak rozwinie się sytuacja w przeciągu najbliższego roku przy utrzymaniu zniesionych ceł na główne produkty spożywcze. Dotychczasowe konkurowanie ceną wypaczyło większość innych czynników rozwojowych polskich firm, a teraz będą cierpieć. Owszem, trudno przez 30 lat kapitalizmu o wytworzenie globalnych marek, ale my tego nie zrobiliśmy. Przebijają się pojedyncze firmy (głównie spożywcze), ale to jest nadal za mało. Kończy się również gospodarka taniego pracownika, która pozwalała na konkurencyjność bez wdrażania znaczącej innowacyjności. Trudno jest też to zrobić, jeżeli miało się ograniczony dostęp do kapitału. Dalsze sztuczne pompowanie płacy minimalnej doprowadzi w długim terminie do zrównania z ziemią polskich mikro i małych firm. Jeżeli rzeczywiście sprawdzą się informacje o wdrożeniu przez Polskę „europejskiej płacy minimalnej”, która będzie wynosiła 4254.40 zł brutto miesięcznie – to mamy zaoranie sektora MŚP, który ciągnie ten wózek pod górę lub nadal wysoką inflację – inaczej się nie da. Spłaszcza to wynagrodzenia na rynku, plując w twarz tym – którzy poświecili swój czas na dodatkowe szkolenia, kursy itp. Jako społeczeństwo nie rozumiemy też, jaką niesie to za sobą spiralę cenowo-płacową. W 2021 roku minimalne wynagrodzenie brutto wynosiło 2800 zł miesięcznie (ok. 3370 całkowitego kosztu pracodawcy), w tamtym okresie jeżeli ktoś zarabiał w najprostszej pracy 4200 zł brutto miesięcznie, to było niezłe (a nawet dobre!) wynagrodzenie. Trudno jest, aby jeżeli ktoś w tamtym czasie miał 4200 zł (ok. 5050 całkowitego kosztu pracodawcy), to jego pensja rosła współmiernie do wzrostu minimalnej krajowej w ostatnich 2 latach. Prowadzi to do niesprawiedliwości społecznej i windowania kosztów dla firm w oparciu o presję płacową – przecież nikt nie chce zarabiać minimalnej! Innym też trzeba podnieść. Jak wiecie, jestem mocno związany z sektorem przemysłowym i widzę od środka, jak rokrocznie zacierają się różnice w cenie towarów pomiędzy Polską, a innymi krajami Unii Europejskiej. Teraz mamy postawioną taką szalę, którą może przeważyć jedno małe piórko. Kolejnym problemem stały się koszty energii, które pożerają potencjalne zyski i kapitał na inwestycje w innowacyjność. Chociażby w Niemczech firmy produkcyjne mają preferencyjne stawki za kilowatogodzinę. Nawet dwu albo trzykrotnie niższe niż w Polsce. Na rynku day-ahead ceny prądu w Polsce są nadal najwyższe w całej Unii Europejskiej. Nie da się tak konkurować. Ostatnie lata przyniosły sztuczne stymulowanie popytu wewnętrznego za pomocą subsydiarnej polityki gospodarczej. Nie ma możliwości, aby w długim terminie na tak wątłej podstawie zbudować trwałą gospodarkę – to musi się w końcu źle skończyć. Nie jest powiedziane kiedy. Często błędnie zakładamy, że zjawiska gospodarcze dzieją się nagle. Taki bal może potrwać jeszcze kilka lat, ale przebudzenie może być bolesne. Na ten moment nie ma żadnej innej perspektywy na budowanie gospodarki. Zaczynamy tracić swoją tożsamość, nie wiedząc – kim my w zasadzie chcemy być.