सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams) header
सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams) profile picture

संस्कृत सुभाषित: मूल स्रोत, अर्थ और व्याख्या सहित। Verified Sanskrit subhashitas with source citations, Hindi/English meaning & commentary. Daily verse 🔽

India
Joined July 2026
Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)Photo by सुभाषितम् | Subhashitams (@subhashitams)
हर सुभाषित का मूल स्रोत सत्यापित है। Every subhashita here comes with its verified original source. यह रहा एक उदाहरण। This is one example👇
3
117
शरीरं सत्त्वसंज्ञं च व्याधीनामाश्रयो मतः। तथा सुखानां योगस्तु सुखानां कारणं समः॥ स्रोत: चरक संहिता सूत्रस्थान १.१.५५ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
शरीरं सत्त्वसंज्ञं च व्याधीनामाश्रयो मतः। तथा सुखानां योगस्तु सुखानां कारणं समः॥
1
31
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः। ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति॥ स्रोत: भगवद् गीता ४.३९ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः। ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति।।
1
18
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत्। कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥ स्रोत: भगवद् गीता ३.५ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत्। कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥
2
34
धर्मं धनं च धान्यं च गुरोर्वचनमौषधम्। सुगृहीतं च कर्तव्यमन्यथा तु न जीवति॥ स्रोत: चाणक्य नीति १४.१९ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
धर्मं धनं च धान्यं च गुरोर्वचनमौषधम्। सुगृहीतं च कर्तव्यमन्यथा तु न जीवति॥
2
37
अपेक्षन्ते न च स्नेहं न पात्रं न दशान्तरम्। सदा लोकहिते युक्ता रत्नदीपा इवोत्तमाः॥ स्रोत: शार्ङ्गधर पद्धति २३५ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
अपेक्षन्ते न च स्नेहं न पात्रं न दशान्तरम्। सदा लोकहिते युक्ता रत्नदीपा इवोत्तमाः।।
2
29
भद्रमिच्छन्त ऋषयः स्वर्विदस्तपो दीक्षामुपनिषेदुरग्रे। ततो राष्ट्रं बलमोजश्च जातं तदस्मै देवा उपसन्नमन्तु॥ स्रोत: अथर्ववेद शौनक संहिता १९.४१.१ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
भद्रमिच्छन्त ऋषयः स्वर्विदस्तपो दीक्षामुपनिषेदुरग्रे। ततो राष्ट्रं बलमोजश्च जातं तदस्मै देवा उपसन्नमन्तु॥
1
12
आभीरनगरीप्राणप्रियं सत्यपराक्रमम् । स्वभृत्यभयभेत्तारं गोवर्धनधरं भजे ॥ स्रोत: गोवर्धनधराष्टकम् २ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
सभी देशवासियों को गोवर्धन पूजा की बहुत-बहुत शुभकामनाएं। यह पावन पर्व आप सभी के जीवन में नई ऊर्जा और नए उत्साह का संचार करे। सभी के सुख, सौभाग्य और समृद्धि का विस्तार हो, यही मंगलकामना है। आभीरनगरीप्राणप्रियं सत्यपराक्रमम् । स्वभृत्यभयभेत्तारं गोवर्धनधरं भजे ॥
2
60
समाः सर्वेषु भूतेषु कामक्रोधविवर्जिताः। न्यायमार्गं न मुञ्चन्ति ते वै सत्पुरुषाः स्मृताः। पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
समाः सर्वेषु भूतेषु कामक्रोधविवर्जिताः। न्यायमार्गं न मुञ्चन्ति ते वै सत्पुरुषाः स्मृताः।
1
24
नमामि धन्वन्तरिमादिदेवं सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मम्। लोके जरारुग्भयमृत्युनाशं दातारमीशं विविधौषधीनाम्॥ स्रोत: धन्वन्तरीय निघण्टु मङ्गलाचरणम् १ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
सभी देशवासियों को धनतेरस की अनंत शुभकामनाएं। भगवान धन्वन्तरि की दिव्य कृपा से सभी का जीवन सुख, शांति और उत्तम स्वास्थ्य से सदैव आलोकित रहे। हर परिवार में उमंग और आनंद का अखंड दीप प्रज्वलित रहे, यही मंगलकामना है। नमामि धन्वन्तरिमादिदेवं सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मम्। लोके जरारुग्भयमृत्युनाशं दातारमीशं विविधौषधीनाम्॥
1
60
सत्येन रक्ष्यते धर्मो विद्याभ्यासेन रक्ष्यते। मृजया रक्ष्यते रूपं कुलं वृत्तेन रक्ष्यते॥ स्रोत: महाभारत उद्योग पर्व ५.३४.३७ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
सत्येन रक्ष्यते धर्मो विद्याभ्यासेन रक्ष्यते। मृजया रक्ष्यते रूपं कुलं वृत्तेन रक्ष्यते॥
1
34
प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते। आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम्॥ स्रोत: केनोपनिषद् २.४ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते। आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम्॥
1
22
यस्य वाङ्मनसी स्यातां सम्यक् प्रणिहिते सदा। तपस्त्यागश्च सत्यं च स वै सर्वमवाप्नुयात्॥ स्रोत: महाभारत शान्ति पर्व १२.१६९.३२ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
यस्य वाङ्मनसी स्यातां सम्यक् प्रणिहिते सदा। तपस्त्यागश्च सत्यं च स वै सर्वमवाप्नुयात्॥
1
40
सुव्याहृतानि धीराणां फलतः परिचिन्त्य यः। अध्यवस्यति कार्येषु चिरं यशसि तिष्ठति॥ स्रोत: महाभारत उद्योग पर्व ५.३९.३१ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
सुव्याहृतानि धीराणां फलतः परिचिन्त्य यः। अध्यवस्यति कार्येषु चिरं यशसि तिष्ठति॥
2
28
शास्त्रं कर्म तथा प्रज्ञा शीलं क्रिययान्वितम्। लक्ष्यलक्षणयुक्तार्थशास्त्रनिष्ठो नरो भवेत्॥ स्रोत: समराङ्गणसूत्रधार स्थपतिलक्षण ४४.२ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
शास्त्रं कर्म तथा प्रज्ञा शीलं क्रिययान्वितम्। लक्ष्यलक्षणयुक्तार्थशास्त्रनिष्ठो नरो भवेत्॥
1
20
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत। श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥ स्रोत: भगवद् गीता १७.३ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत। श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥
7
पालयन् प्रकृतिं राजा सुखी भवति नान्यथा। प्रकृतिश्च हिता यस्य स राजा सर्वकामधुक्॥ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
पालयन् प्रकृतिं राजा सुखी भवति नान्यथा। प्रकृतिश्च हिता यस्य स राजा सर्वकामधुक्॥
1
56
न संशयमनारुह्य नरो भद्राणि पश्यति। संशयं पुनरारुह्य यदि जीवति पश्यति॥ स्रोत: महाभारत शान्ति पर्व १२.१३८.३४ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
न संशयमनारुह्य नरो भद्राणि पश्यति। संशयं पुनरारुह्य यदि जीवति पश्यति॥
1
67
तामभ्यगच्छद्रुदितप्रवादात्कविः कुशेध्माहरणाय यातः। निषादविद्धाण्डजदर्शनोत्थः श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः॥ स्रोत: रघुवंशम् सीतापरित्यागः १४.७० पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
तामभ्यगच्छद्रुदितप्रवादात्कविः कुशेध्माहरणाय यातः। निषादविद्धाण्डजदर्शनोत्थः श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः॥
2
16
यावदस्यास्वतन्त्रत्वं तावदीश्वरतो भयम्। य एतत्समुपासीरंस्ते मुह्यन्ति शुचार्पिताः॥ स्रोत: श्रीमद्भागवत पुराण ११.१०.३३ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
यावदस्यास्वतन्त्रत्वं तावदीश्वरतो भयम्। य एतत्समुपासीरंस्ते मुह्यन्ति शुचार्पिताः॥
2
24
खद्योतो द्योतते तावद् यावन्नोदयते शशी। उदिते तु सहस्रांशौ न खद्योतो न चन्द्रमाः॥ स्रोत: शार्ङ्गधर पद्धति ७३८ पूर्ण अर्थ और व्याख्या: subhashitams.com/subhashita/… दैनिक सुभाषितों के लिए @subhashitams को फॉलो करें।
खद्योतो द्योतते तावद् यावन्नोदयते शशी। उदिते तु सहस्रांशौ न खद्योतो न चन्द्रमाः।।
1
27