Portal wiara.pl

W kontekście tragicznych wydarzeń z Krakowa dyskusja została politycznie przekierowana na to, czy sprawca był skrajnie prawicowy, czy lewicowy. Za mało tymczasem mówi się o motywacjach, które mogą być powiązane ze zjawiskiem rozpoznawanym jako Nihilistic Violent Extremism (NVE), czyli o ekstremizmie opartym na nihilistycznej przemocy, lub też ekstremizmie nihilistycznym. NVE to zjawisko, które analizowane jest od relatywnie krótkiego czasu, bo większość artykułów naukowych na ten temat powstała po 2022 r. Pochylają się nad nim również służby i administracja wielu krajów. NVE to spektrum zachowań, które łączy ich szkodliwość - mogą być zarówno ukierunkowane autoagresywnie (jak samookaleczanie się, zażywanie substancji psychoaktywnych, lub dążenie do odebrania sobie życia), jak i być wycelowane w innych ludzi - tu mamy do czynienia z napaściami, zamachami, morderstwami, przemocą w różnych jej przejawach wobec ludzi i zwierząt, ale i cyberprzestępczością. Kiedy NVE przybiera postać aktów terroru, staje się przedmiotem zainteresowania służb. Trudno jednak dostrzec to zjawisko i radykalizację w tym kierunku, bo ona wymyka się naszemu myśleniu o znanych ekstremizmach. Nie musi być ani lewicowa, ani prawicowa. Jest przede wszystkim nihilistyczna. Dochodzi do niej online, w społecznościach, które znane są kolektywnie jako Edgesphere - sfera, w której normalizowane są zachowania przekraczające normy społeczne, transgresyjne osobowości i subkultury, które opierają się na celowym negowaniu standardów społecznych realnego świata, w którym funkcjonujemy na co dzień. Kluczową motywacją osób należących do takich społeczności jest budowanie poczucia własnej wartości i statusu, które zależą od diapazonu podejmowanych przez nie działań mających na celu wykraczanie poza społeczne normy. Ideologia ani polityka nie odgrywaaj tu kluczowej roli, jej miejsce zajmują brutalność i okrucieństwo. Nie oznacza to jednak, że osoby należące do Edgesphere nie podejmują kontaktu z ideologiami. Przede wszystkim jednak kierują się mizantropią, cechuje je anomia i brak osadzenia w rzeczywistości, w której funkcjonują.