UNES

چطور در تلگرام نامرئی شویم؟ سه قدم ساده برای مخفی کردن شماره تماس عضو یک گروه شلوغ تلگرامی می‌شوید و در حال خواندن پیام‌ها هستید که ناگهان با پیام‌های ناخواسته از سوی افراد غریبه روبه‌رو می‌شوید. دلیل این اتفاق ساده است: شماره موبایل شما به صورت عمومی در معرض دید همه قرار داشته است. در این مطلب نحوه مخفی کردن شماره تلگرام را یاد می‌گیریم. ▪️چرا باید شماره تلفن خود را در تلگرام مخفی کنیم؟ تلگرام ابزاری سریع و محبوب است، اما حفظ حریم شخصی در آن کاملاً به تنظیماتی بستگی دارد که شما اعمال می‌کنید. برای کاربران ایرانی، تلگرام کاربردهایی بسیار بیشتر از یک پیام‌رسان معمولی دارد و محل کار، منبع خبر، آرشیو فایل‌ها و فضای ارتباط با خانواده و همکاران نیز هست. اما این حضور پررنگ به این معنا نیست که شماره تماس ما باید برای همه قابل مشاهده باشد. ⚡️ هشدار شماره موبایل در ایران به حساب‌های بانکی، کدهای تایید هویتی و شبکه‌های اجتماعی دیگر متصل است. وقتی شماره شما در گروه‌های بزرگ تلگرامی یا برای افراد ناشناس قابل رویت باشد، راه را برای مزاحمت‌های تلفنی و پیامک‌های تبلیغاتی باز می‌کند و زمینه‌ساز کلاهبرداری‌های سایبری و فیشینگ می‌شود. ▪️آموزش قدم‌به‌قدم مخفی کردن شماره در تلگرام برای پنهان کردن شماره تماس کافی است این مراحل را به ترتیب دنبال کنید: • در تلگرام وارد بخش «تنظیمات» (Settings) شوید. • گزینه «حریم خصوصی و امنیت» (Privacy and Security) را انتخاب کنید. • بخش «شماره تلفن» (Phone Number) را لمس کنید. • در بخش اول یعنی «چه کسی می‌تواند شماره تلفن من را ببیند؟» (Who can see my phone number) با سه گزینه روبه‌رو می‌شوید: همه (Everybody): شماره شما برای تمام افراد، حتی غریبه‌ها، قابل مشاهده خواهد بود. (به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود). مخاطبین من (My Contacts): تنها کسانی شماره شما را می‌بینند که شماره آن‌ها را در گوشی خود ذخیره کرده‌اید. هیچ‌کس (Nobody): شماره شما از دید تمام افراد، حتی مخاطبان پنهان می‌ماند. (این امن‌ترین گزینه است). شماره خود را روی حالت «هیچ‌کس» قرار دهید و برای حساب خود یک «نام کاربری» (Username) بسازید. از این پس می‌توانید آی‌دی خود را به جای شماره موبایل در اختیار دوستان یا همکاران قرار دهید تا با شما در ارتباط باشند. ▪️یک نکته امنیتی بسیار مهم اگر در مرحله قبل گزینه «هیچ‌کس» را انتخاب کرده باشید، تلگرام بلافاصله یک گزینه مهم دیگر را در همان صفحه به شما نمایش می‌دهد: «چه کسی می‌تواند من را با شماره‌ام پیدا کند؟» (Who can find me by my number). توصیه می‌کنیم این بخش را روی «مخاطبین من» (My Contacts) تنظیم کنید. به این ترتیب، اگر فردی غریبه شماره‌تان را در گوشی ذخیره کند، باز هم نمی‌تواند حساب تلگرام شما را پیدا کرده و برایتان مزاحمت ایجاد کند. ▪۴ قدم تکمیلی برای امنیت حداکثری در تلگرام علاوه بر مخفی کردن شماره تلفن، رعایت این چهار نکته ساده می‌تواند امنیت شما را به سطح بالاتری ارتقا دهد: • از چت مخفی استفاده کنید: برای گفتگوهای بسیار حساس، از قابلیت «چت مخفی» (Secret Chat) استفاده کنید. در این حالت پیام‌ها به صورت سرتاسری رمزنگاری می‌شوند و حتی خود تلگرام هم به آن‌ها دسترسی ندارد. توجه داشته باشید که برخلاف تصور عمومی، چت‌های عادی تلگرام رمزنگاری سرتاسری ندارند. • موقعیت مکانی را غیرفعال کنید: ویژگی «افراد نزدیک» (People Nearby) موقعیت مکانی شما را به دیگران نشان می‌دهد. برای جلوگیری از ردیابی، این قابلیت را فعال نکنید. • عکس پروفایل را محدود کنید: در همان بخش حریم خصوصی، تنظیمات عکس پروفایل را روی «مخاطبین من» قرار دهید تا غریبه‌ها نتوانند تصاویر شخصی شما را ببینند و ذخیره کنند. • قفل‌های امنیتی را روشن کنید: در همان بخش Privacy and Security، گزینه‌های تأیید دو مرحله‌ای و Passkey را فعال کنید. با این کار حتی اگر کسی به کد تأیید پیامکی تلگرام دسترسی پیدا کند، نمی‌تواند وارد حساب‌تان شود. ▪️در آخر تلگرام ابزارهای لازم برای محافظت از حریم خصوصی را فراهم کرده، اما استفاده از آن‌ها به عهده خود شماست. مخفی کردن شماره تلگرام، قدمی کوچک اما بسیار موثر برای جلوگیری از درز اطلاعات شخصی است. آیا تا به حال به خاطر نمایش شماره تماس، تجربه‌ی مزاحمت داشته‌اید؟ تجربیات و سؤالات خود را در بخش نظرات نوشدارو با ما به اشتراک بگذارید. ▪️ پرسش‌های متداول ۱- آیا می‌توانم شماره‌ را فقط از چند فرد خاص در لیست مخاطبان پنهان کنم؟ بله، در بخش تنظیمات شماره تلفن، می‌توانید با استفاده از گزینه «استثناها» (Exceptions)، مشخص کنید که چه کسانی شماره شما را نبینند یا چه کسانی همیشه آن را ببینند. ۲- اگر شماره‌ام مخفی باشد، آیا با تغییر شماره مخاطبینم متوجه می‌شوند؟ اگر تنظیمات را روی «هیچ‌کس» قرار داده باشید، با تغییر شماره، تلگرام این موضوع را مخاطبین شما اطلاع نمی‌دهد؛ مگر اینکه خودتان بخواهید شماره جدید را با افراد خاصی به اشتراک بگذارید. ۳- آیا ربات‌های تلگرامی می‌توانند شماره تلفن مخفی‌شده من را پیدا کنند؟ ربات‌ها تنها در صورتی به شماره شما دسترسی پیدا می‌کنند که خودتان هنگام کار با آن‌ها، گزینه «اشتراک‌گذاری شماره» (Share Contact) را لمس کنید و صراحتاً اجازه دسترسی بدهید. ✍️ یونس مرادی برای یادگیری ترفندهای محافظت از حریم خصوصی در فضای دیجیتال، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web

فروش امتیاز وام؛ شگردی برای خالی کردن جیب شما در زمان گرفتاری! کلاهبرداران این روزها با وعده فروش وام بانکی، تله تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی پهن کرده‌اند. درحالی که سیستم بانکی برای پرداخت تسهیلات نیازمند میانگین حساب، خواب سپرده و ضامن‌های متعدد است، کانال‌ها و پیج‌های ناشناس با ادعای «وام فوری بدون ضامن» وارد میدان می‌شوند. شاید بین آگهی‌ها وام واقعی هم پیدا شود، اما در اکثر مواقع به بهانه‌های مختلف دست به کلاهبرداری می‌زنند و بدون اینکه تسهیلاتی در کار باشد، سرمایه شما را به سرقت می‌برند. ▪️ وام امتیازی چیست و چرا بستر سودجویی شده است؟ سیستم بانکی کشور مدت‌هاست طرح‌هایی را اجرا می‌کند که در آن، میزان تسهیلات پرداختی به میانگین موجودی یا گردش حساب شما بستگی دارد. به زبان ساده شما پول‌تان را در بانک می‌گذارید، بانک با آن کار می‌کند و در عوض پس از چند ماه و متناسب با مدت سپرده‌گذاری، امتیازی برای دریافت وام قرض‌الحسنه (کارمزد صفر تا ۴ درصد) به شما تعلق می‌گیرد. شرایط «انتقال» این امتیازها را ضوابط هر بانک و هر طرح تعیین می‌کند. در برخی طرح‌ها انتقال امتیاز فقط به بستگان یا مشتریان همان بانک ممکن است و در برخی اصلاً ممکن نیست؛ اما در همه موارد، انتقال امتیاز وام فقط از مسیر رسمی و با ثبت در خود بانک انجام می‌شود. مشکل زمانی آغاز می‌شود که انتقال امتیاز وام از کانال بانکی خارج شده و سر از پلتفرم‌های بدون نظارت درمی‌آورد. این بازار سیاه بستری برای کلاهبرداران حرفه‌ای شده تا در پوشش خرید و فروش وام، کاربران گرفتار را فریب دهند. ▪️ ۴ سناریوی رایج کلاهبرداری وام در شبکه‌های اجتماعی کلاهبرداران برای خالی کردن جیب مردم روش‌های متعددی به کار می‌بندند. اگر این شگردها را بشناسید، راحت‌تر جلوی زیان مالی را می‌گیرید. ▪️ تله بیعانه و پیش‌پرداخت کلاهبردار یک آگهی جذاب پخش می‌کند و می‌گوید صدها میلیون تومان امتیاز وام برای واگذاری دارد. بعد از اینکه اعتماد شما را جلب کرد، می‌گوید باید مبلغی را به عنوان «کارمزد انتقال»، «هزینه ثبت‌نام» یا «حق بیمه» واریز کنید. به محض واریز مبلغ کلاهبردار راه‌های ارتباطی را مسدود کرده و ناپدید می‌شود. مثلاً وقتی فردی از شما می‌خواهد ۲ میلیون تومان پیش‌پرداخت بدهید تا وام ۵۰ میلیونی برایتان جور کند، احتمالاً با یک کلاهبردار طرف هستید. ▪️ دفاتر و شرکت‌های صوری در این روش کلاهبردار با تأسیس دفاتر شیک و استخدام افرادی در نقش «مشتری راضی»، ظاهری رسمی به کار خود می‌دهد. او مبالغی را بابت عناوین دهان‌پرکن مثل «هزینه اعتبارسنجی سیستم بانکی»، «استعلام سوابق» یا «کارمزد تشکیل پرونده» از شما دریافت می‌کند و قراردادی یک‌طرفه پیش روی‌تان می‌گذارد. در نهایت اما با بهانه‌هایی مثل نقص مدارک یا رد شدن ضامن، از پرداخت وام طفره می‌روند و طبق همان قرارداد صوری، پول دریافتی را پس نمی‌دهند. فراموش نکنید که صرف وجود دفتر، مهر، سربرگ و قرارداد ثابت نمی‌کند یک مجموعه حتماً به تسهیلات بانکی دسترسی دارد یا امکان انتقال وام را فراهم می‌کند. ▪️دریافت پی‌درپی پول با بهانه‌سازی روش دیگر، دریافت مبالغ پی‌درپی با عنوان‌های مختلف است. ابتدا هزینه اعتبارسنجی، سپس هزینه استعلام، بعد کارمزد تشکیل پرونده و در مرحله بعد هزینه آزادسازی وام مطالبه می‌شود. هر بار هم توضیح تازه‌ای وجود دارد: «سامانه بانک خطا داده»، «ضامن تأیید نشده»، «امتیاز در صف انتقال است« یا «برای پرداخت نهایی، باید مبلغ کوچک دیگری واریز شود». دلیل موفقیت کلاهبردار این است که وقتی کسی در چند مرحله‌ی مختلف، چند میلیون تومان پرداخت می‌کند، گاهی برای نجات مبالغ قبلی، باز هم حاضر به پرداخت پول بیشتر می‌شود. در واقع تا هر زمان که شخص حاضر به پرداخت مبالغ بیشتر باشد، کلاهبرداری هم ادامه پیدا می‌کند. ▪️ درگاه‌های پرداخت جعلی (فیشینگ) فیشینگ هم شکل مدرن‌تر کلاهبرداری وام است. لینک پرداختی با عنوان «پرداخت هزینه بانکی» یا «تکمیل ثبت‌نام وام» برای قربانی ارسال می‌شود. صفحه‌ای هم که باز می‌شود کاملاً شبیه درگاه بانکی است، اما اطلاعات کارت، رمز پویا و مشخصات پرداخت را برای کلاهبردار می‌فرستد. افراد تحت فشار مالی و صاحبان کسب‌وکارهای خرد که به نقدینگی سریع و بی‌دردسر نیاز دارند، بیش از دیگران در معرض گرفتار شدن در تله این آگهی‌های وسوسه‌انگیز هستند. ▪️ پشت پرده‌ی بازار سیاه وام در شبکه‌های اجتماعی برخی پلتفرم‌های ثبت آگهی، انتشار آگهی خرید و فروش وام را از مدتی قبل ممنوع کرده‌اند، اما این آگهی‌ها همچنان در تلگرام، اینستاگرام، پیامک‌های تبلیغاتی و حتی تراکت‌های کاغذی دیده می‌شوند. در شبکه‌های اجتماعی به‌راحتی می‌شود با سیم‌کارت‌های «اجاره‌ای» یا «ثبت‌شده به نام دیگران» هویت جعلی ساخت و بعد از سرقت پول، حساب کاربری را حذف کرد. پلیس فتا و بانک مرکزی بارها هشدار داده‌اند که هیچ کارگزاری رسمی، شعبه بانکی یا واسطه‌ای برای ارائه تسهیلات در شبکه‌های اجتماعی وجود ندارد. وام بدون ضامن یا وام سریع هم اگر وجود داشته باشد، صرفا محدود به مبالغ خرد است و فقط از راه شعبه یا اپلیکیشن خود بانک و پس از اعتبارسنجی داده می‌شود. ادعاهایی مثل «وام یک‌روزه از طریق واسطه»، «انتقال سهمیه فقط با کارت ملی» یا «دور زدن اعتبارسنجی» با ساختار شبکه بانکی جور درنمی‌آیند. ▪️ حساب‌کتاب ساده: چرا خرید امتیاز وام منطقی نیست؟ جدا از ریسک کلاهبرداری، خرید این وام‌ها اغلب توجیه اقتصادی ندارد. در برخی آگهی‌های بازار سیاه، گاهی تا نیمی از مبلغ وام به عنوان هزینه خرید امتیاز مطالبه می‌شود. فرض کنید برای خرید امتیاز یک وام ۱۰۰ میلیون تومانی، مجبورید از همان ابتدا ۵۰ میلیون تومان به فروشنده بپردازید؛ و این جدا از اقساط و کارمزدی است که باید به بانک بازگردانید. • مبلغ وام: ۱۰۰ میلیون تومان • هزینه خرید امتیاز: ۵۰ میلیون تومان • نقدینگی خالص باقی‌مانده برای شما: ۵۰ میلیون تومان • تعهد بازپرداخت شما به بانک: ۱۰۰ میلیون تومان + کارمزد با یک حساب سرانگشتی، شما باید بیش از دو برابر مبلغ دریافتی را به بانک برگردانید. چنین هزینه‌ای، حتی اگر بازپرداخت دو ساله باشد، از نرخ‌های رسمی بانکی بالاتر است و منطقی نیست. ▪️ راهنمای عملی تصمیم‌گیری: چه باید بکنیم؟ با تمام این تفاسیر، در زمان نیاز مالی چه تصمیمی باید بگیریم؟ • از میانبرهای پرخطر شبکه‌های اجتماعی صرف‌نظر کنید. به جای جست‌وجو در کانال‌های تلگرامی بی‌هویت، به مسیرهای شفاف بانکی رجوع کنید یا از گزینه‌های سنتی اما قابل اعتمادتر مانند صندوق‌های وام خانوادگی بهره ببرید. • اگر قصد واگذاری امتیاز وام دارید، پیش از هرگونه توافق با شخص دیگر، دریافت وجه یا امضای تعهدنامه، به شعبه بانک مراجعه کنید. وضعیت انتقال امتیاز و از آن مهم‌تر، مسئولیت بازپرداخت اقساط را دقیق روشن کنید. • تا زمانی که بانک، امکان و روش رسمی انتقال را برای همان تسهیلات خاص تأیید نکرده، به هیچ‌وجه پولی رد و بدل نکنید، مدرکی تحویل ندهید و امتیازی را منتقل نکنید. • تصاویر کارت ملی، شناسنامه، کارت بانکی و سایر اطلاعات هویتی خود را برای افراد ناشناس ارسال نکنید. کلاهبرداران از این مدارک برای افتتاح حساب اجاره‌ای، پول‌شویی یا کلاهبرداری از افراد دیگر سوءاستفاده می‌کنند. ▪️اگر گرفتار شدیم، اولین اقدام چیست؟ اگر پولی واریز کرده‌اید و به کلاهبرداری مشکوک شده‌اید: ۱. بلافاصله با بانک تماس بگیرید و درباره امکان مسدودسازی تراکنش یا حساب مقصد راهنمایی بخواهید؛ ۲. با مرکز تماس پلیس فتا به شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرید یا در سامانه fata .gov.ir گزارش دهید؛ ۳. تصویر آگهی، نام کاربری، شماره تلفن، شماره کارت، رسیدهای واریز، متن قرارداد، فایل‌های صوتی و اسکرین‌شات گفت‌وگوها را مستندسازی کنید. مراقب افرادی باشید که به بهانه بازگشت وجه تماس می‌گیرند و برای زنده کردن پولتان دوباره درخواست واریز وجه می‌کنند. این تماس‌ها روشی شایع برای کلاهبرداری مجدد از مالباختگان است. ✍️ یونس مرادی برای پیشگیری از انواع کلاهبرداری‌ها، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web

گواهی ریشه داخلی چیست و چرا نباید برای دسترسی به اینترنت بانک آن را روی دستگاه خود نصب کنید؟   بحران گواهی‌های امنیتی (SSL/TLS) در ایران فقط یک اختلال فنی ساده نیست؛ ماجرا حالا به نقطه‌ای رسیده که می‌تواند شکل دسترسی ما به اینترنت را عوض کند. پیش‌تر در نوشدارو توضیح دادیم که چرا گواهی بانک‌ها و سامانه‌های دولتی یکی پس از دیگری باطل یا منقضی شدند و تغییر مداوم دامنه چه بستر خطرناکی برای حملات فیشینگ ایجاد می‌کند. حالا بانک مرکزی به شبکه بانکی ابلاغ کرده که گواهی خود را از زنجیره «مرکز ریشه ایران» بگیرند و دست‌کم یازده بانک وارد این فرایند شده‌اند. مشکل اینجاست که مرورگرها و سیستم‌عامل‌های رایج، این مرکز ریشه را نمی‌شناسند؛ پس برای اینکه هشدار امنیتی به کاربر نشان داده نشود، باید زنجیره اعتماد آن به‌نوعی به دستگاه کاربران برسد.   راه‌هایی که برای این کار مطرح شده، همان نقطه نگران‌کننده ماجراست. رئیس اداره امنیت و هوش مصنوعی بانک مرکزی گفته: «پس از یک آگاهی‌بخشی رسانه‌ای گسترده، کاربر باید گواهی ریشه را فقط یک‌بار و صرفاً از مسیر رسمی و قابل اصالت‌سنجی نصب و Trust کند.» در کنار آن، نشریه‌ی پیوست از قرار گرفتن این زنجیره در مرورگر داخلی «ذره‌بین»، توزیع آن از طریق نرم‌افزارهایی مانند آنتی‌ویروس پادویش در سیستم‌های دولتی، و مذاکره با پیام‌رسان‌های داخلی برای رساندن آن به کامپیوتر مردم خبر داده است.   ظاهر ماجرا ساده است؛ بانک‌ها می‌خواهند «نشان قفل» را به هر قیمتی برگردانند تا خطای امنیتی به کاربر نمایش داده نشود، اما پشت این راه‌حل به‌ظاهر بی‌دردسر، تهدیدی جدی برای امنیت دیجیتال و حریم خصوصی نهفته است. ▪️خطرات و پیامدهای نصب گواهی بومی سیستم‌عامل و مرورگر شما به‌شکل پیش‌فرض فهرستی از «مراجع صدور گواهی معتبر جهانی» (Root CA) دارند. این مراجع هر سال ممیزی مستقل می‌شوند، باید قواعد مشترک مرورگرها را رعایت کنند و اگر تخلف کنند از فهرست حذف می‌شوند؛ اتفاقی که تا امروز چند بار برای مراجع بزرگ رخ داده است. هر گواهی که صادر می‌کنند هم در دفاتر عمومی «شفافیت گواهی» (Certificate Transparency) ثبت می‌شود تا صدور گواهی جعلی سریع کشف شود. نکته مهم این است که این سازوکارها فقط برای مراجع فهرست پیش‌فرض کار می‌کنند؛ مرورگر کروم برای گواهی ریشه‌ای که خود کاربر نصب کرده، نه ثبت در دفاتر شفافیت را الزامی می‌کند و نه بررسی‌های سخت‌گیرانه‌تر خود را اعمال می‌کند.   وقتی به سایت بانکی متصل می‌شوید، مرورگر گواهی سایت را با این مراجع می‌سنجد و اگر همه‌چیز درست بود، صفحه را بدون هشدار باز می‌کند؛ در بعضی مرورگرها نشان قفل هم کنار آدرس دیده می‌شود.   اگر برای باز شدن سایت‌های بانکی، گواهی بومی را روی سیستم‌عامل (کامپیوتر یا موبایل) نصب کنید، در واقع به دستگاه می‌گویید: «به این نهاد داخلی صد درصد اعتماد کن.» اگر نهاد صادرکننده روی مسیر اینترنت کنترل داشته باشد، می‌تواند ترافیک عبوری را شنود و حتی دستکاری کند؛ بدون اینکه زنگ خطری در مرورگر روشن شود.   مهم‌ترین خطرات نصب گواهی ریشه بومی عبارت‌اند از: • حمله «مرد میانی» (Man-in-the-Middle): نهاد دارنده کلید خصوصی می‌تواند برای هر سایتی در دنیا (از گوگل و اینستاگرام گرفته تا ایمیل‌های شخصی و حساب‌های خارجی) یک گواهی جعلی صادر کند. در این وضعیت مرورگر هیچ هشداری نمی‌دهد و همه‌چیز عادی به نظر می‌رسد، اما ترافیک شما ابتدا در سرور میانی شنود شده و سپس به مقصد فرستاده می‌شود. • افشای رمزهای عبور: اگر چنین شنودی انجام شود، رمزهای عبور، ایمیل‌ها و پیام‌هایی که در صفحات وب می‌نویسید و کدهای تأییدی که وارد می‌کنید در اختیار نهاد واسط قرار می‌گیرد. در اندروید، اپلیکیشن‌ها به‌شکل پیش‌فرض به گواهی نصب‌شده توسط کاربر اعتماد نمی‌کنند، اما در کامپیوتر بسیاری از برنامه‌ها از همان فهرست سیستم‌عامل استفاده می‌کنند و مرورگر در هر حال در معرض خطر است. • دستکاری محتوا: واسطی که کلید ریشه را در اختیار دارد، می‌تواند پاسخ‌های دریافتی از سایت‌ها را پیش از رسیدن به مرورگر شما تغییر دهد، کدهای مخرب تزریق کند یا شما را به صفحات پرداخت و ورود جعلی هدایت کند. • غیرفعال شدن هشدارهای امنیتی: در حالت عادی اگر کسی ترافیک شما را شنود کند، مرورگر با یک صفحه هشدار جلوی ادامه کار را می‌گیرد؛ اما چون شما خودتان گواهی را نصب کرده‌اید، مرورگر آن را معتبر می‌داند و هیچ هشداری نمی‌دهد. • خطر هک و افشای کلید: مراجع معتبر جهانی ساختارهای امنیتی بسیار پیچیده‌ای برای محافظت از کلیدهای خود دارند. اگر مرجع صدور گواهی داخلی به هر دلیلی دچار نشت اطلاعات یا هک شود، مهاجمان و هکرها نیز می‌توانند برای هر سایتی گواهی جعلی بسازند ▪️چرا مرورگر داخلی هم راه‌حل امنی نیست؟ راهکار دومی که مطرح شده، استفاده از مرورگر داخلی است. به گزارش پیوست، زنجیره گواهی مرکز ریشه در مرورگر «ذره‌بین» از پیش تعریف شده و سایت‌هایی که از این زنجیره گواهی گرفته‌اند در آن بدون خطا باز می‌شوند. ذره‌بین نه مرورگری مخصوص بانکداری است و نه محصولی تازه برای این بحران؛ یک مرورگر عمومی مبتنی بر کرومیوم است که عمدتاً به‌عنوان اپلیکیشن اندروید عرضه شده و استفاده از آن یعنی کنار گذاشتن مرورگر اصلی‌تان. جدا از این، چنین راهکاری مشکلات اساسی دیگری هم دارد: • عدم بررسی مستقل: مرورگرهایی مثل کروم و فایرفاکس بر پایه کد متن‌باز ساخته شده‌اند و پژوهشگران امنیتی مستقل در سراسر دنیا مدام آن‌ها را بررسی می‌کنند. مرورگر داخلی «جعبه سیاهی» است که کارشناسان مستقل امنیت آن را تأیید نکرده‌اند و درباره داده‌هایی که از کاربر جمع می‌کند شفافیت کافی وجود ندارد • آسیب‌پذیری در برابر حملات: مرورگرهای معتبر آسیب‌پذیری‌های روز صفر را معمولاً ظرف چند روز وصله می‌کنند. مرورگرهای داخلی معمولاً نسخه تغییریافته کرومیوم هستند و وصله‌های امنیتی را با تأخیر دریافت می‌کنند. یعنی ممکن است آسیب‌پذیری‌هایی که مدت‌هاست شناخته و وصله شده‌اند، در آن‌ها هنوز باز باشند • انزوای دیجیتال: استفاده از مرورگر داخلی به معنای ورود به یک فضای ایزوله است که در آن امکان کنترل، ردگیری و دستکاری ترافیک کاربران بسیار آسان‌تر می‌شود ▪️ چه باید کرد؟ راهنمای عملی برای کاربران در این شرایط حفظ امنیت اطلاعات بر عهده خود شماست. برای در امان ماندن از خطرات قواعد زیر را با دقت رعایت کنید: • هرگز فایل گواهی نصب نکنید: فایل‌هایی با پسوند crt، cer، pem یا p12 را روی گوشی یا کامپیوتر نصب نکنید؛ روی آیفون این کار به شکل «نصب پروفایل» انجام می‌شود و همان خطر را دارد. حتی اگر سایت بانک پیام داد که ورود به اینترنت‌بانک منوط به نصب این فایل است، نپذیرید • دستگاه‌ها را تفکیک کنید: اگر به واسطه شغل‌تان یا الزامات سازمانی مجبور به استفاده از این گواهی‌ها هستید، حتماً از یک دستگاه مجزا یا حداقل «ماشین مجازی» فقط برای همان کار استفاده کنید و هرگز کارهای شخصی را روی آن سیستم انجام ندهید • هشدار مرورگر را جدی بگیرید: اگر مرورگر با پیام «Your connection is not private» (ارتباط شما خصوصی نیست) در کروم و اج، یا «Warning: Potential Security Risk Ahead» (هشدار: احتمال خطر امنیتی) در فایرفاکس جلوی شما را گرفت، به هیچ‌وجه برای سایت استثنا قائل نشوید و گزینه ادامه دادن را نزنید • از همراه‌بانک استفاده کنید: اگر سایت بانک بدون خطا باز نمی‌شود، اپلیکیشن رسمی بانک (دانلودشده از منبع معتبر) یا مراجعه حضوری گزینه‌های امن‌تری هستند. بانک‌ها می‌توانند زنجیره گواهی داخلی را درون اپلیکیشن خود قرار دهند و در این حالت لازم نیست کاربر چیزی روی دستگاهش نصب کند ▪️ کلام آخر امنیت دیجیتال یک زنجیره متصل به استانداردهای بین‌المللی است. دور زدن قواعد جهانی به اسم «بومی‌سازی»، تنها باعث افزایش خطای انسانی و از بین رفتن حریم خصوصی می‌شود. نصب گواهی‌های ناشناخته یا مرورگرهای متفرقه به بهانه تحریم شما را در برابر شنود، فیشینگ و سوءاستفاده‌های سایبری کاملاً بی‌دفاع خواهد کرد؛ بنابراین حتی اگر لازم شد حضوری به بانک بروید، اما کلید امنیت سیستم را به دست دیگران نسپارید. ✍️ یونس مرادی برای اطلاع از تنظیمات و استانداردهای حفظ حریم خصوصی، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web

💡 سندروم «مغزهای برون‌سپاری شده»؛ آیا فکر کردن را زیادی به هوش مصنوعی سپرده‌ایم؟ چند بار پیش آمده که وسط یک بحث داغ، نام فیلمی را فراموش کنید و به جای کمی فشار آوردن به حافظه، بلافاصله دست به دامن گوشی شوید؟ ما به مرور عادت کرده‌ایم حتی برای ساده‌ترین تصمیم‌ها، از انتخاب شام تا مسیریابی در خیابان‌های آشنا روی ماشین‌ها حساب کنیم. انگار مغزمان را در یک فضای ابری ذخیره کرده‌ایم و کلیدش را داده‌ایم دست الگوریتم‌ها؛ غافل از اینکه این راحتی به قیمت خاموش شدن موتور تفکر و از دست دادن استقلال فکری تمام می‌شود. ▪️ لذت ندانستن و حدس زدن پیش از آن که نام «چت‌جی‌پی‌تی»، «جمنای» و «کلاود» سر زبان‌ها بیفتد، ما بخشی از تفکرمان را به موتورهای جست‌وجو سپرده بودیم؛ اما جست‌وجو کردن در گوگل هنوز به کمی تلاش نیاز داشت. باید سوال را در ذهنمان می‌شکستیم، منابع را سبک و سنگین می‌کردیم و در نهایت به یک جواب منطقی می‌رسیدیم؛ اما ابزارهای جدید همین مراحل ساده را هم حذف کرده‌اند. آن‌ها حتی برای پیچیده‌ترین سوالات، در چند دقیقه یک جواب شسته‌رفته تحویل می‌دهند. برای مثال وقتی دانشجو سؤال را کامل به چت‌بات می‌دهد و یک مقاله مرتب با مقدمه، بدنه، نتیجه‌گیری و چند منبع ظاهراً قابل‌قبول تحویل می‌گیرد، محصول نهایی شاید بد هم نباشد. حتی ممکن است نمره خوبی بگیرد؛ اما یک چیز در این بین فراموش شده: توانایی فکر کردن. در روان‌شناسی شناختی، یادگیری فقط ذخیره‌کردن جواب درست نیست. مغز وقتی بهتر یاد می‌گیرد که مجبور شود اطلاعات را بازیابی، مقایسه، دسته‌بندی و به زبان خودش بازسازی کند؛ فرایندی که به آن «دشواری مطلوب» می‌گویند. ▪️ خطر اصلی: نابودی مهارت سوال پرسیدن خیلی‌ها فکر می‌کنند مهارت طلایی عصر جدید پرامپت‌نویسی است؛ یعنی بلد باشیم چطور به ماشین دستور بدهیم تا خروجی بهتری بگیریم. این مهارت کاربردی است، اما یک پله قبل از آن مهارت مهم‌تری وجود دارد: این که اصلاً بدانیم چه سؤالی باید بپرسیم. خطرناک‌ترین ویژگی هوش مصنوعی این است که برای سؤالات بد و سطحی، جواب‌های مرتب تولید می‌کند. مثلاً اگر بپرسید «بهترین سرمایه‌گذاری چیست؟»، احتمالاً یک لیست شسته‌رفته با چند هشدار و دسته‌بندی تحویل می‌گیرید؛ اما سؤالات اصلی که باید خودتان بپرسید این‌هاست: • افق زمانی من چقدر است؟ • چقدر تحمل ریسک و از دست دادن سرمایه را دارم؟ • اگر اشتباه کنم، چقدر ضرر می‌کنم؟ یک مدل زبانی می‌تواند در فرمول‌بندی این پرسش‌ها به شما کمک کند، اما هرگز نمی‌تواند جای شما به آن‌ها پاسخ دهد؛ چون جواب این سؤالات در سوابق زندگی، وضعیت مالی و میزان تحمل اضطراب شما پنهان شده، نه در پاراگراف‌های یک چت‌بات. ▪️ چه چیزی را به ماشین بسپاریم؟ ابزارهای هوش‌مصنوعی اکنون کارهایی را انجام می‌دهند که پیش‌تر از یک انسان چند دقیقه، چند ساعت یا چند روز وقت می‌گرفت. این ابزارها وقت شما را صرفه‌جویی می‌کنند و فکر کردن شما را هم؛ اما مرز میان داشتن دستیاری که در کارها کمک می‌کند و از دست دادن کل استقلال فکری، باریک است. شاید سؤال درست این باشد: تصمیم‌های نهایی درباره چیزهایی که در زندگی‌تان واقعاً مهم‌اند را کی می‌گیرد؟ در واقع، رها شدن از «کارهای گِل» و سپردن آن‌ها به الگوریتم‌ها، فرصتی است تا انسانی‌ترین بخش وجودمان، یعنی خلاقیت و نوآوری را پرورش دهیم؛ اما چالش اصلی اینجاست که هیچ مرز شفافی بین «خودکارسازی کارهای بی‌ارزش» و «واگذاری استقلال فکری» وجود ندارد. ▪️در آخر استقلال و اراده ما تا حد زیادی به این بستگی دارد که چقدر در شکل‌گیری خواسته‌ها و نیازهایمان نقش داریم. وقتی تصمیم‌گیری درباره این که چه بپوشیم، چه بخوریم، چه بشنویم و چطور فکر کنیم را به یک الگوریتم می‌سپاریم، باید از خودمان بپرسیم: دقیقاً در حال خودکارسازی چه چیزی هستیم؟ وظایف انسانی، یا تفکر انسانی؟ اگر پاسخ گزینه دوم است، باید بدانیم که احتمالا در حال تبدیل شدن به تماشاچیان منفعل زندگی خودمان هستیم. ✍️ یونس مرادی برای ارتقای سواد دیجیتال، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید. @NooshDaroo_web ۱/۱

راهنمای کامل نگهداری امن از عبارت بازیابی؛ چگونه از دارایی دیجیتال خود محافظت کنیم؟ وقتی یک کیف پول رمزارزی «غیر امانی» می‌سازید، برنامه فهرستی از ۱۲ یا ۲۴ کلمه را به‌عنوان «عبارت بازیابی» (Seed Phrase) به شما نشان می‌دهد و می‌خواهد آن را یادداشت کنید. اکثر کاربران این مرحله را سریع پشت سر می‌گذارند؛ اما همین چند دقیقه مهم‌ترین تصمیم امنیتی در استفاده از کیف پول است. عبارت بازیابی، رمز عبور نیست؛ خودِ کیف پول شماست. هر کس به این کلمات دسترسی داشته باشد، می‌تواند از هر نقطه‌ای از جهان دارایی شما را جابه‌جا کند و هیچ کس قادر به بازگرداندن آن نخواهد بود. در جدیدترین مقاله‌ی نوشدارو، به شما می‌گوییم عبارت بازیابی را باید کجا و چطور ذخیره کنید تا همیشه در امان باشد. همچنین نگاهی به اشتباهات مرگبار کاربران می‌اندازیم تا از آن‌ها دور بمانید. 👇 لینک مطلب کامل در توییت دوم ✍️ یونس مرادی برای یادگیری تکنیک‌های محافظت از کیف پول ارز دیجیتال، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web ۱/۲

۶ راهکار ساده برای این که باتری گوشی یک روز کامل دوام بیاورد سازندگان موبایل همیشه وعده می‌دهند که گوشی‌هایشان یک روز کامل پابه‌پای ما دوام می‌آورند؛ اما در عمل تنظیمات پیش‌فرض به جان باتری می‌افتند. نمایشگرهای بزرگ و درخشان، اینترنتِ همیشه متصل و اپلیکیشن‌های بیدار در پس‌زمینه، شارژ دستگاه را با سرعتی باورنکردنی می‌بلعند. در ادامه چند تغییر ساده را معرفی می‌کنیم که بدون افت تجربه کاربری، شارژدهی باتری را چشمگیر بهبود می‌بخشند. ۱. حالت ذخیره باتری را روشن کنید برای فعال کردن این حالت لازم نیست تا مرحله اضطرار منتظر بمانید. حالت ذخیره باتری فعالیت پس‌زمینه، جلوه‌های تصویری، روشنایی صفحه و همگام‌سازی‌های غیرضروری را محدود می‌کند. در سامسونگ از مسیر Settings > Battery گزینه Power saving را روشن کنید و در شیائومی از بخش باتری، Battery Saver یا نسخه سخت‌گیرانه‌تر آن یعنی Extreme Battery Saver را فعال کنید. ۲. روشنایی صفحه را دست‌کم نگیرید صفحه‌نمایش بزرگ و درخشان بزرگ‌ترین قاتل باتری است. روشنایی خودکار (Auto-brightness) در عمل صفحه را روشن‌تر از حد نیاز نگه می‌دارد؛ آن را غیرفعال کنید و خودتان روشنایی را دستی روی سطحی راحت تنظیم کنید (معمولاً کمتر از ۵۰ درصد کافی است). ۳. نمایشگر همیشه‌روشن را مدیریت کنید قابلیت Always-on Display جذاب است، اما در طول روز مثل قطره‌قطره باتری را خالی می‌کند. در سامسونگ از بخش Lock screen خاموشش کنید یا Tap to show را فعال کنید؛ در شیائومی آن را غیرفعال کرده و به جایش Double tap to wake را روشن کنید. ۴. زمان خاموش شدن صفحه را کوتاه کنید رها کردن گوشیِ روشن روی میز، هم باتری مصرف می‌کند و هم از نظر امنیتی درست نیست. گزینه Screen timeout را روی ۱۵ یا ۳۰ ثانیه بگذارید. اگر متن‌های طولانی می‌خوانید، ۱ دقیقه مناسب‌تر است؛ ۱۵ ثانیه برای بعضی‌ها آزاردهنده می‌شود، چون هنوز جمله را تمام نکرده‌اند صفحه خاموش می‌شود و آدم حس می‌کند گوشی با او لج کرده است. ۵. برنامه‌های پس‌زمینه را مهار کنید بسیاری از اپلیکیشن‌ها حتی بعد از بسته شدن، در پس‌زمینه داده ردوبدل می‌کنند و باتری را می‌بلعند. البته همه فعالیت‌های پس‌زمینه بد نیستند؛ پیام‌رسان‌ها باید اعلان دریافت کنند. روش منطقی این است که ریش و قیچی را به دست خود گوشی بسپارید: در تنظیمات، بخش Apps، مصرف باتری هر برنامه را روی Optimized بگذارید. در سامسونگ می‌توانید از Background usage limits گزینه Put unused apps to sleep را فعال کنید یا برنامه‌های پرمصرف را به لیست Sleeping و Deep sleeping اضافه کنید؛ فقط پیام‌رسان اصلی و موبایل‌بانک را در خواب عمیق نگذارید. در شیائومی هم از Battery check-up برنامه‌های پرمصرف را محدود کنید. ۶. مراقب اپلیکیشن‌های بدقلق باشید گاهی یک اپلیکیشن با برنامه‌نویسی ضعیف اجازه نمی‌دهد گوشی استراحت کند. گوگل‌پلی حالا درباره‌ی این برنامه‌ها هشدار می‌دهد. اگر بعد از نصب یک برنامه، شارژ با سرعت نور خالی شد، به لیست برنامه‌های پرمصرف سر بزنید و برنامه‌ی مقصر را پاک یا محدود کنید. ▪️ در آخر؛ چند عادت ساده از گوشی کمتر به عنوان هات‌اسپات استفاده کنید، در نمایشگرهای OLED شب‌ها حالت تاریک را فعال کنید، بلوتوث و GPS را در مواقع بی‌نیازی خاموش کنید، اعلان برنامه‌های غیرضروری را ببندید، نگذارید باتری همیشه تا صفر خالی شود و حین شارژ بازی سنگین انجام ندهید. با همین موارد ساده اما مهم، شارژدهی گوشی به شکل محسوسی بهتر می‌شود. شما چه تجربه‌ای در این زمینه دارید؟ اگر راهکار خاصی می‌شناسید، حتماً با خوانندگان نوشدارو در میان بگذارید. ✍️ یونس مرادی برای یادگیری راهکارهای ساده و کاربردی دنیای دیجیتال، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web

اگر کسی شماره موبایل‌تان را داشته باشد، چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟ شماره موبایل کلید ورود به حساس‌ترین بخش‌های زندگی دیجیتال ماست؛ از شبکه‌های اجتماعی تا رمز پویای بانکی. اگر این شماره به دست کلاهبردار، مزاحم یا تعقیب‌گر برسد، می‌تواند آن را به حساب‌ها و اطلاعات نشت‌کرده شما وصل کند. ▪️ شماره من از کجا به دست کلاهبرداران می‌رسد؟ • نشت اطلاعات: مثل نشت اطلاعات کاربران در پلتفرم‌های ثبت سفارش، داده‌های شرکت‌های بیمه و میلیون‌ها پرونده قضایی. • شبکه‌های اجتماعی و آگهی‌ها: شماره‌ای که در بیو یا آگهی فروش منتشر می‌کنید، به‌سادگی جمع‌آوری می‌شود. • خودِ شما: با پرکردن فرم جعلی، مسابقه ساختگی یا صفحه پشتیبانی تقلبی. ▪️ با شماره شما چه کارهایی می‌توانند انجام دهند؟ شماره موبایل معمولاً پایان جست‌وجو نیست؛ نقطه شروع آن است. فرد بدخواه می‌تواند: • فرایند بازیابی حساب را آغاز کند تا کد واقعی برایتان ارسال شود؛ بعد با مهندسی اجتماعی همان کد را از شما بگیرد. • رمز قدیمیِ لورفته در کنار شماره‌تان را روی حساب‌های دیگر امتحان کند. • برای مزاحمت یا تعقیب، محل کار و برنامه‌های تکرارشونده شما را حدس بزند یا به نامتان حساب جعلی بسازد. ▪️ چطور این زنجیره را قطع کنیم؟ • یک شماره خصوصی برای بانک و ایمیل اصلی، و یک شماره دوم برای خرید، آگهی و فرم‌ها داشته باشید. • شماره را در پروفایل عمومی شبکه‌های اجتماعی نمایش ندهید و امکان پیداشدن حساب با شماره را محدود کنید. • ورود دومرحله‌ای را فعال کنید و به‌جای کد پیامکی از برنامه احراز هویت یا passkey استفاده کنید. ⚡️ نکته‌ی خیلی مهم: اگر کسی با شما تماس گرفت و نام، کد ملی یا سفارش قبلی شما را می‌دانست، باز هم هیچ رمز یا کدی را به او ندهید. تماس را قطع کنید و خودتان از شماره رسمی با بانک تماس بگیرید. هر پیام یا تماسی را فوری باور نکنید و پیش از کلیک روی لینک ناشناس یا دادن کد به غریبه‌ها، چند ثانیه فکر کنید. 🔗از طریق لینک توییت دوم، نسخه‌ی کامل‌تر این مطلب را در سایت نوشدارو بخوانید ✍️ یونس مرادی #سواد_دیجیتال برای آشنایی با تهدیدهای امنیتی و راه‌های محافظت از حساب‌هایتان، نوشدارو را در X دنبال کنید. @NooshDaroo_web ۱/۲

تله‌ی شیرین اینستاگرام؛ چطور با استیکر Add Yours حریم خصوصی خود را حراج می‌کنیم؟ روی کاناپه چای می‌نوشید و اینستاگرام را بالا و پایین می‌کنید. چند نفر از فالوورهایتان استیکر یک‌شکلی را استوری کرده‌اند: «آخرین عکس خودت»، «عکس ویوی اتاقت» یا «اسم اولین معلمت» را استوری کن. در ظاهر این فقط یک بازی دسته‌جمعی است، اما همین استیکرهای به‌ظاهر بی‌خطر می‌توانند حریم خصوصی شما را نشانه بگیرند. ▪️ چرخه‌ی بی‌پایان یک کنجکاوی ساده استیکر Add Yours برای راه انداختن زنجیره‌ای از استوری‌ها ساخته شده است؛ مثلاً یک نفر می‌گوید:«منظره‌ای که همین الان می‌بینی رو استوری کن!»‌ دیگران هم با انتخاب همان استیکر، عکس یا ویدیوی خودشان را به آن اضافه می‌کنند. در این استوری‌ها، معمولاً تصاویر و اطلاعاتی را به نمایش می‌گذاریم که شاید در دنیای واقعی به غریبه‌ها نگوییم؛ چون فکر می‌کنیم:«اگر بقیه گذاشته‌اند، پس مشکلی ندارد!» اما این یک زنجیره‌ی عمومی و بی‌پایان است که باعث می‌شود اطلاعات شما از گوشی غریبه‌ها سر در بیاورد. ▪️ امنیت این استیکرها چقدر است؟ بستگی به نوع حساب دارد: • در حساب عمومی: هر غریبه‌ای که وارد زنجیره شود، می‌تواند پیج شما را ببیند. • در حساب خصوصی: پاسخ فقط به دنبال‌کننده‌ها نمایش داده می‌شود. (اما همچنان می‌توانند از استوری شما اسکرین‌شات بگیرند و منتشرش کنند.) • فهرست کلوز فرند: در این حالت، پاسخ فقط به کسانی نمایش داده می‌شود که در لیست دوستان صمیمی (Close Friends) باشند. ⚡️ نکته‌ی خیلی مهم: اگر شما شروع‌کننده‌ی زنجیره باشید، نام کاربری شما به عنوان «سازنده» (Started by) بالای آن ثبت می‌شود. پس اگر استیکر وایرال شود، باید منتظر بازدیدکننده‌های غریبه، دایرکت‌های ناخواسته و پیامدهای دیگرش هم باشید. ▪️ خطر این استوری‌ها کجاست؟ استیکرهای Add Yours یکی از بهترین بسترها برای جمع‌آوری اطلاعات توسط کلاهبردارها هستند. می‌پرسید چه اطلاعاتی؟ نمونه‌های زیر را ببینید: • افشای سوالات امنیتی: چالش‌های نوستالژیک (مثل نام اولین مدرسه) گاهی پاسخ سوالات امنیتی برای بازیابی ایمیل و حساب‌های کاربری هستند • فیشینگ هدفمند: کلاهبردار با دانستن اطلاعات شخصی شما پیام‌های فیشینگ کاملاً شخصی‌سازی‌شده برایتان می‌فرستد که به راحتی از سدهای امنیتی ذهن عبور می‌کنند • سرقت و تهدید فیزیکی: استیکرهایی که مکان‌های رفت‌وآمد، پاتوق‌ها یا مکان فعلی شما را می‌پرسند، به سارقان یا غریبه‌ها نشان می‌دهند دقیقاً چه زمانی خانه نیستید یعنی کلاهبردار بدون نیاز به هک گوشی یا حساب شما، اطلاعاتی که خودتان به او داده‌اید کنار هم می‌چیند و به هدفش می‌رسد. ▪️ هشدار مهم درباره نشت اطلاعات تصویری یک عکس ساده ممکن است پلاک ماشین، تابلوی خیابان، کارت بانکی، قبض، صفحه مانیتور، وسایل گران‌قیمت یا جزئیات خانه را لو بدهد! ▪️ چطور از قابلیت Add Yours به‌شکل امن استفاده کنیم؟ • اگر قرار است عکس یا اطلاعات خصوصی منتشر کنید، استوری را روی حالت کلوز فرند بگذارید. • حواستان باشد تصویر حاوی اطلاعات حساس مثل اطلاعات بانکی یا آدرس نباشد. • از خیر چالش‌هایی که از شما اطلاعات خصوصی (مثل آخرین چت‌ها) می‌خواهند بگذرید. در نهایت، قبل از شرکت در این چالش‌ها و زدن دکمه‌ی انتشار، یک سوال ساده از خودتان بپرسید: اگر یک هکر یا کلاهبردار این تصویر را ببیند، چه چیزهایی درباره‌ی من می‌فهمد؟ ✍️ یونس مرادی برای یادگیری بهترین روش‌های محافظت از حریم خصوصی در شبکه‌های اجتماعی، نوشدارو را در X دنبال کنید. @NooshDaroo_web ۱/۲

رکورد رمزنگاری «RSA» پس از ۶ سال شکسته شد پنجشنبه‌ی گذشته پژوهشگری به نام «اریک لو» (Eric Lu) یک عدد ۱۳۰ رقمی را در شبکه‌ی اجتماعی «ایکس» منتشر کرد و کنارش نوشت: «مقسوم‌علیه آر‌اس‌ای-۲۶۰». همین یک پست، دنیای امنیت دیجیتال را شگفت‌زده کرد. این عدد به ظاهر بی‌اهمیت، جواب یکی از معماهای قدیمی دنیای رمزنگاری بود و رکورد بزرگ‌ترین عددی را که تا امروز از این خانواده شکسته شده، جابه‌جا کرد. اما خیالتان راحت: این اتفاق به معنای به خطر افتادن امنیت ما در اینترنت نیست. ▪️ ماجرای اعداد آر‌اس‌ای چیست؟ «رمزنگاری آر‌اس‌ای» از سال ۱۹۷۷ پایه‌ی بسیاری از ارتباطات امن اینترنت است؛ از پیام‌رسان‌ها گرفته تا تراکنش‌های بانکی. ایده‌ی پشت آن ساده است: ضرب کردن دو عدد اولِ خیلی بزرگ در هم آسان است، اما اگر فقط حاصل‌ضرب را داشته باشید، پیدا کردن آن دو عدد فوق‌العاده سخت است. تصور کنید قفلی دارید که برای بستنش کافی است حاصل‌ضرب را بدانید، اما برای باز کردنش باید آن دو عدد اول را بدانید. حاصل‌ضرب همان «کلید عمومی» است که همه می‌توانند با آن اطلاعات را قفل کنند؛ دو عدد اول هم کلید مخفی‌اند که فقط گیرنده دارد. پس هر کس بتواند یک عدد آر‌اس‌ای را به دو عدد اولش تجزیه کند، در عمل قفل را باز کرده است. در سال ۱۹۹۱ شرکت «آر‌اس‌ای سکوریتی» (RSA Security) فهرستی از این اعداد را به عنوان یک چالش منتشر کرد و برای تجزیه‌ی هر کدام جایزه‌ی نقدی گذاشت. مسابقه سال‌ها پیش تمام شده، اما این چالش هنوز برای پژوهشگران جذاب است. ▪️ رکوردشکنی پس از ۶ سال آخرین رکورد به سال ۲۰۲۰ و عدد RSA-250 برمی‌گردد. آن زمان گروهی از پژوهشگران با ده‌ها هزار کامپیوتر و چند ماه محاسبه به نتیجه رسیدند. روش آن‌ها «غربال کردن» (Sieving) بود؛ یعنی اعداد بی‌فایده را کنار می‌گذاشتند تا فقط گزینه‌های محتمل برای آزمایش بمانند. این بار «اریک لو»، که در استارتاپ هوش مصنوعی «کاگنیشن» (Cognition) کار می‌کند، به تنهایی RSA-260 را شکسته است. او از کامپیوتر کمک گرفته، اما ظاهراً از هوش مصنوعی استفاده نکرده؛ هرچند گزارش‌های ضدونقیضی درباره‌ی نقش «دوین» (Devin)، هوش مصنوعیِ در حال توسعه‌ی کاگنیشن، منتشر شد. «امانوئل تومه»، یکی از اعضای گروهی که RSA-250 را تجزیه کرد، می‌گوید این کار از نظر محاسباتی تقریباً سه برابر سخت‌تر از رکورد قبلی بوده است. به گفته‌ی همکار لو در کاگنیشن، محاسبات او احتمالاً ۷ ماه طول کشیده است. لو در این کار تازه‌کار نیست؛ در سال ۲۰۱۹ هم توانسته بود برای یکی از «اعداد مرسن» یک مقسوم‌علیه پیدا کند. آن عدد بیش از ۲۵ میلیون رقم داشت، اما مقسوم‌علیهی که پیدا کرد بسیار کوچک‌تر بود. لو تا امروز جزئیات زیادی از روش خود منتشر نکرده؛ فقط پستی مشکوک درباره‌ی انجام این کار با «کاغذ و قلم» گذاشته که بعید است واقعی باشد، چون تجزیه‌ی عددی به این بزرگی بدون کامپیوتر عملاً ممکن نیست. حدس کارشناسان این است که او اعداد اول را به صورت تصادفی انتخاب کرده و RSA-260 را یکی‌یکی بر آن‌ها تقسیم کرده تا بالاخره یکی بدون باقی‌مانده تقسیم شود. نه لو و نه کاگنیشن به درخواست نشریه‌ی «ساینتیفیک امریکن» برای اظهارنظر پاسخ نداده‌اند. ▪️ آیا باید نگران امنیت حساب‌های خود باشیم؟ ⚠️ هشدار: نه. کار اریک لو یک دستاورد ریاضی بزرگ است، اما خطری فوری برای امنیت روزمره‌ی ما ندارد؛ چون اعداد چالش آر‌اس‌ای در مقایسه با استانداردهای امروزی بسیار کوچک هستند. رمزنگاری‌هایی که امروز از ایمیل، پیام‌ها و اطلاعات بانکی ما محافظت می‌کنند، از کلیدهایی با طول دست‌کم ۲۰۰۰ بیت استفاده می‌کنند؛ بیش از دو برابر طول RSA-260. نکته اینجاست که با بزرگ‌تر شدن کلید، سختی شکستن آن به صورت «نمایی» بالا می‌رود؛ یعنی هر چند رقمی که اضافه شود، کار چندین برابر سخت‌تر می‌شود. بنابراین بعید است کامپیوترهای معمولی در آینده‌ی نزدیک بتوانند رمزنگاری آر‌اس‌ای را بشکنند. این خبر بیش از آنکه تهدید امنیتی باشد، یک کنجکاوی علمی است و تا وقتی در روش‌های غیرکوانتومی جهشی رخ ندهد، جای نگرانی نیست. تهدید جدی‌تر، «محاسبات کوانتومی» است. کامپیوترهای کوانتومی امروزی هنوز آن‌قدر قوی نیستند که این رمزنگاری‌ها را بشکنند، اما در آینده می‌توانند سرعت تجزیه را بسیار بیشتر از توان امروز کنند. ✍️ یونس مرادی برای یادگیری تازه‌ترین‌ها درباره‌ی مبانی امنیت و رمزنگاری، نوشدارو را در ایکس دنبال کنید: @NooshDaroo_web

همتا: سامانه‌ای که دزد را فراموش کرد و گمرک را چسبید! زمانی که طرح رجیستری به‌طور جدی در ایران کلید خورد، مسئولان وقت وزارت ارتباطات برای همراه کردن افکار عمومی با این طرح، روی یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های شهروندان یعنی «مقابله با سرقت گوشی موبایل» دست گذاشتند. در آن زمان، سامانه هوشمند مدیریت تجهیزات ارتباطی یا همان «همتا» به‌عنوان ناجی کاربرانی معرفی شد که نگران امنیت دستگاه‌های گران‌قیمت خود بودند. امروز که سال‌ها از اجرای این طرح می‌گذرد، با نگاهی به پشت سر می‌بینیم که مسیر طی‌شده تفاوت معناداری با وعده‌های اولیه دارد. ▪️ وعده‌هایی که فراموش شدند در سال ۱۳۹۶ و زمانی که طرح رجیستری تازه داشت پا می‌گرفت، مسئولان «وزارت ارتباطات» مانور تبلیغاتی گسترده‌ای روی قابلیت‌های امنیتی سامانه‌ی همتا دادند. «محمدجواد آذری جهرمی»، وزیر وقت ارتباطات در اواخر سال ۱۳۹۶ اعلام کرده بود که این طرح برای مردم منافع مستقیمی دارد و از سرقت گوشی‌های تلفن همراه تا حدود زیادی جلوگیری می‌کند. استدلال فنی این وعده را «حسین فلاح جوشقانی»، رئیس وقت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی مطرح کرد. او در یک برنامه‌ی تلویزیونی توضیح داد که در سامانه‌ی همتا گوشی‌های تلفن همراه به‌صورت زوج شماره‌ی سیم‌کارت و شماره‌ی سریال دستگاه (IMEI) ثبت می‌شوند و با این معماری می‌توان دستگاه سرقت‌شده را در شبکه‌ی مخابراتی ردیابی و مسدود کرد؛ هرچند تصریح کرد که این امکان در آن زمان هنوز فراهم نیست و «در حال کار روی آن هستیم». اظهارنظر مسئولان امیدوارکننده بودند اما در حد وعده باقی ماندند و هرگز عملی نشدند. امروز اگر تلفن همراه شما سرقت شود، سامانه‌ی همتا هیچ ابزار مستقیمی برای مسدودسازی در اختیارتان قرار نمی‌دهد! معماری این سامانه به‌جای تمرکز بر امنیت کاربر نهایی، به سمت کنترل بازار سوق پیدا کرد. مالکان گوشی‌های سرقتی برای پیگیری دستگاه خود همچنان باید به نهادهای قانونی یا پلتفرم‌های واسطه مراجعه کرده و با پرداخت هزینه، منتظر نتیجه بمانند؛ روندی که برخی مواقع به دلیل تغییر شناسه IMEI توسط سارقان، به بن‌بست می‌رسد. ▪️ همتا امروز دقیقاً چه کار می‌کند؟ با کنار رفتن وعده‌های اولیه، سامانه‌ی همتا به مرور ماهیت دیگری از خود نشان داد: پلتفرمی برای مدیریت واردات و تضمین دریافت عوارض گمرکی. در حال حاضر، همتا به یک درگاه تثبیت رجیستری تبدیل شده که اطمینان حاصل می‌کند هیچ دستگاهی بدون پرداخت حقوق دولتی و عوارض گمرکی در شبکه مخابراتی کشور فعال نشود. برای کاربر نهایی، قابلیت‌های همتا از آن وعده‌های اولیه، تنها به دو کارکرد اداری تقلیل یافته است: «فعال‌سازی و انتقال مالکیت» هنگام خرید و فروش دستگاه و «استعلام اصالت» برای بررسی وضعیت گوشی. افزودن دستگاه مسافری و مدیریت سیم‌کارت‌های متصل به دستگاه دیگر هم جزو خدمات سامانه هستند؛ اما تجربه‌ی عمومی کاربر به همان دو مورد اول محدود می‌شود. ▪️ استعلام اصالت؛ کاربردی‌ترین ابزار سامانه‌ی همتا با وجود نقدهای وارد بر انحراف همتا از وعده‌های اولیه‌اش، قابلیت «استعلام اصالت» در این پلتفرم ابزاری کاربردی برای خریداران گوشی‌های موبایل است. این گزینه به شما نشان می‌دهد دستگاهی که در دست دارید، چه وضعیتی دارد: ۱. وارد سایت همتا شده یا کد دستوری ستاره ۷۷۷۷ مربع (#7777*) را شماره‌گیری کنید؛ ۲. در منوی بازشده، گزینه «استعلام اصالت» را انتخاب کنید؛ ۳. شناسه‌ی IMEI دستگاه (موجود روی جعبه یا قابل دریافت با شماره‌گیری *#06#) را بدون خط تیره وارد کنید. پس از چند ثانیه، نتیجه در سایت یا از طریق پیامک به شما اعلام می‌شود که حاوی اطلاعات مهمی است: • وضعیت قانونی بودن دستگاه: این بخش به شما می‌گوید که گوشی از چه طریقی وارد کشور شده. آیا واردات آن قانونی و شرکتی بوده، به‌صورت مسافری ثبت شده یا متعلق به مناطق آزاد است. این موضوع روی قیمت و خدمات پس از فروش دستگاه تاثیر دارد. • مشخصات فنی دستگاه: مدل دقیق گوشی در پیامک ذکر می‌شود تا مطمئن شوید شناسه‌ی IMEI با مدل گوشی و جعبه آن همخوانی دارد و دستگاه تقلبی نیست. • شرکت واردکننده: نام شرکتی که گوشی را وارد کرده، نمایش داده می‌شود. این اطلاعات برای پیگیری‌های بعدی و اطمینان از اصالت زنجیره تأمین مهم است. • وضعیت نو یا کارکرده بودن: پیامک همتا به شما اعلام می‌کند که آیا این دستگاه قبلاً در شبکه مخابراتی روشن شده یا خیر. اگر دستگاه قبلاً روشن شده بود، با گوشی کارکرده روبه‌رو هستید و نباید آن را به‌عنوان دستگاه نو و آکبند خریداری کنید. • وضعیت گارانتی: تاریخ شروع و مدت گارانتی دستگاه در ایران درج می‌شود تا صحت ادعای فروشنده مبنی بر مدت گارانتی را بسنجید. ▪️ تجربه‌ی کشورهای دیگر؛ وقتی همتا به کمک قربانی سرقت می‌آید سامانه‌های مشابه همتا در کشورهای دیگر صرفاً ابزار کنترل واردات و دریافت عوارض نیستند و سرویس‌های کارآمدی را در اختیار کاربران قرار می‌دهند: • هند: سامانه‌ی CEIR به شهروند اجازه می‌دهد گوشی گم‌شده یا سرقت‌شده را با ثبت شماره‌ی IMEI و مدارک مالکیت در شبکه‌ی همه‌ی اپراتورها مسدود کند. اگر دستگاه پس از آن با سیم‌کارت دیگری فعال شود، اطلاعات استفاده از آن برای پیگیری در اختیار نهادهای انتظامی قرار می‌گیرد و مالک می‌تواند وضعیت درخواست را با یک شناسه‌ی مشخص دنبال کند. • ترکیه: کاربر می‌تواند سرقت یا مفقودی گوشی را از طریق سرویس BTK در پرتال دولت الکترونیک ثبت و پیگیری کند. • پاکستان: از طریق سامانه‌ی DIRBS و پرتال مخابرات امکان گزارش گوشی سرقتی و جلوگیری از استفاده‌ی آن با سیم‌کارت‌های داخلی را فراهم کرده است. در این کشورها رجیستری به معنای پایان مسئولیت سامانه در برابر کاربر نیست؛ بلکه همان بانک اطلاعاتی IMEI می‌تواند مبنای مسدودسازی، پیگیری و بازگرداندن دسترسی دستگاه باشد. ▪️ اروپا و آمریکای شمالی؛ مسدودسازی بدون رجیستری دولتی در آمریکا، کانادا و بیشتر کشورهای اروپایی اساساً سامانه‌ای شبیه همتا وجود ندارد؛ واردات موبایل در این بازارها آزاد است و دولت‌ها نیازی به کنترل گمرکی تک‌تک دستگاه‌ها نمی‌بینند. اما همان کارکرد حمایتی که همتا هرگز ارائه نکرد، در این کشورها بدون رجیستری دولتی محقق شده است؛ نه با یک سامانه‌ی متمرکز دولتی، بلکه با همکاری خود اپراتورها: • بریتانیا: از سال ۲۰۰۲ دستکاری شناسه‌ی IMEI طبق قانون جرم است و اپراتورها گوشی گزارش‌شده را ظرف ۴۸ ساعت در همه‌ی شبکه‌های کشور مسدود می‌کنند. • کانادا: اپراتورها از سال ۲۰۱۳ فهرست سیاه سراسری گوشی‌های سرقتی را با اتصال به پایگاه داده‌ی جهانی GSMA راه‌اندازی کرده‌اند؛ گوشی‌ای که در آمریکا سرقتی اعلام شود، در کانادا هم سرویس نمی‌گیرد. • آمریکا: اپراتورها از سال ۲۰۱۳ پایگاه داده‌ی مشترک گوشی‌های سرقتی دارند و سرویس عمومی Stolen Phone Checker به خریداران امکان می‌دهد پیش از خرید گوشی دست‌دوم، وضعیت آن را رایگان استعلام کنند. تجربه‌ی این کشورها محدودیت مسدودسازی IMEI را هم نشان داد: سارقان شناسه را دستکاری می‌کنند یا گوشی را به کشورهای خارج از این شبکه قاچاق می‌کنند. راه‌حل تکمیلی «کلید حذف» (Kill Switch) بود؛ قابلیتی مانند Activation Lock که اپل از سال ۲۰۱۳ معرفی کرد و گوشی سرقتی را برای سارق عملاً بی‌ارزش می‌کند. ایالت کالیفرنیا از سال ۲۰۱۵ روشن بودن پیش‌فرض این قابلیت را در همه‌ی گوشی‌های هوشمند اجباری کرد. با این این کار در فاصله‌ی دو سال سرقت موبایل در لندن ۴۰ درصد، در سان‌فرانسیسکو ۲۷ درصد و در نیویورک ۱۶ درصد کاهش یافت. مقایسه‌ی این تجربه‌ها نشان می‌دهد مسئله در ایران الزاماً نبود زیرساخت فنی نیست. سامانه‌ی همتا بستر فنی لازم را برای ارائه خدمات مشابه دارد؛ اما این ظرفیت بزرگ به بهانه‌های بوروکراتیک کاملاً رها شده است. امروز همتا به جای تبدیل شدن به یک اهرم بازدارنده علیه سرقت گوشی، کاربر مال‌باخته را به پروسه‌‌ای فرسایشی حواله می‌دهد… ✍️ یونس مرادی برای دسترسی به راهنماهای قانونی بیشتر، همین حالا نوشدارو را در X دنبال کنید: @NooshDaroo_web

بدافزار نات‌پتیا: داستان ناگفته‌‌ی مخرب‌ترین حمله سایبری تاریخ با ۱۰ میلیارد دلار خسارت آن‌هایی که صبح بیست‌وهفتم ژوئن ۲۰۱۷ پشت میز نشستند تا روز کاری جدید را آغاز کنند، نمی‌دانستند که با کلیکی ساده روی یک اعلان به‌روزرسانی کامپیوتر، ماشه‌ی مخرب‌ترین سلاح سایبری تاریخ را می‌کشند. «نات‌پِتیا» (NotPetya) مثل بقیه‌ی ویروس‌ها و بدافزارها نبود؛ بمبی ویران‌گر بود که ابتدا در اوکراین منتشر شد و در کمتر از چند دقیقه غول‌های حمل‌و‌نقل، صنایع، بانک‌ها و بیمارستان‌ها را در سراسر جهان به زانو درآورد؛ و البته ۱۰ میلیارد دلار خسارت به جا گذاشت. 🔗 داستان کامل بدافزار نات پدیا را از لینک توییت دوم بخوانید! ✍️ یونس مرادی #سواد_دیجیتال برای افزایش سواد دیجیتال و آگاهی از جدیدترین اخبار دنیای امنیت، نوشدارو را در توییتر دنبال کنید. @NooshDaroo_web ۱/۲

کیف پول غیرامانی تلگرام در راه است؛ تراکنش‌های رایگان برای یک میلیارد کاربر «پاول دوروف»، بنیان‌گذار تلگرام اعلام کرده که تا پایان تابستان امسال یک «کیف پول ارز دیجیتال غیرامانی» (Non-custodial) در تمام نسخه‌های این پیام‌رسان ارائه می‌شود. این قابلیت تراکنش‌های آنی و بدون کارمزد را برای بیش از یک میلیارد کاربر تلگرام ممکن می‌کند. هدف نهایی این پروژه، ساده‌سازی پرداخت‌های دیجیتال است. با این به‌روزرسانی ارسال رمزارز به سادگی ارسال یک پیام متنی خواهد بود؛ بدون نیاز به ثبت‌نام در صرافی، حساب بانکی یا واسطه‌ها. این زیرساخت، شبکه‌ای عظیم و قدرتمند برای پرداخت‌های خرد و کسب‌وکارهای آنلاین با کارمزد صفر فراهم می‌کند که می‌تواند در اقتصاد دیجیتال ایران و جهان نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند. ▪️ تفاوت کیف پول جدید با نسخه فعلی در حال حاضر بیش از ۱۵۰ میلیون کاربر تلگرام از طریق ربات Wallet تلگرام به خدمات رمزارزی دسترسی دارند که تا حدودی یک سیستم امانی است؛ به این معنی که کلیدهای خصوصی توسط یک شرکت ثالث مدیریت می‌شوند. اما کیف پول جدید در هسته تمام نسخه‌های اپلیکیشن تلگرام ادغام می‌شود و کاملاً غیرامانی خواهد بود. در این سیستم، کاربران کنترل کامل و انحصاری بر دارایی‌های خود دارند و هیچ نهادی نمی‌تواند دارایی آن‌ها را مسدود کند. البته این استقلال شخصی روی دیگری هم دارد. ⚠️ هشدار:‌ اگر در کیف پول‌ غیرامانی عبارت بازیابی را گم کنید یا فریب کلاهبرداران را بخورید، تلگرام نمی‌تواند به‌شما کمکی کند و دارایی‌تان از دست می‌رود. با راه‌اندازی این قابلیت برای یک میلیارد کاربر، باید منتظر موج جدیدی از حملات فیشینگ، پیام‌های جعلی و بدافزارها نیز باشیم که هدف‌شان سرقت کلمات بازیابی خواهد بود. یادداشت کردن کلمات امنیتی روی کاغذ و پرهیز از ذخیره آن‌ها در فضای دیجیتال (مثل اسکرین‌شات یا متن ساده در ابزارهایی مثل Notes یا Saved Messages خود تلگرام)، مهم‌ترین خط دفاعی در این سیستم مالی جدید خواهد بود. ▪️ در آخر؛ چرا ولت جدید برای کاربران ایرانی مهم است؟ برای کاربران ایرانی که همواره با چالش تحریم‌های بین‌المللی و خطر مسدود شدن دارایی‌ها در پلتفرم‌های خارجی روبه‌رو هستند، این به‌روزرسانی تغییری قابل‌توجه است. از آنجا که کیف پول جدید تلگرام ماهیت غیرامانی دارد، نهادها، صرافی‌ها و حتی خود تلگرام نمی‌توانند حساب کاربران را به بهانه تحریم مسدود کند. بنابراین میلیون‌ها کاربر می‌توانند بدون نیاز به صرافی‌، نهادهای واسطه یا ترس از تحریم‌ها، از بستری رایگان برای تراکنش رمزارزی استفاده کنند. ✍️ یونس مرادی #ارزهای_دیجیتال