Ferit Hanım

Bırakın kendi kusmuğunda boğulsun. Geçmişte ki safralarını dolaşıma sürmüşler ancak ‘Gastrik özsu’ları akana kadar kusacaklar. Kusmaktan başka bir bok bildikleri yok çünkü

Günün anlam ve önemine binaen bir daha paylaşayım…

.

Yusuf Akçura gibi halkçı bir mütefekkire neden elbise dikip giydiriyorlar? Ve bu ısrarlı yanılgıdan dönmeleri neden çok zor? Akçura'dan Seküler çıkartmak, evvela Laikliği Sekülerliğin alt kümesi olarak okumayı gerektirir. Bunu daha da ileri götürüp 'dayatmacı sekülerizm' olarak okuyanlar da vardır. Bir yanılgıdır bu ama yaygın bir yanılgıdır. Çünkü meseleyi Uhrevi dünyanın toplumsal yaşam üzerindeki tahakkümünün eksilmesi noktasından ele alarak işe başlamak, iktidar ilişkilerinin doğasına dair ontolojik bir tasavvur vermez. Klise ruhbanı güçten düşer, burjuva toplumunun bürokrasi ruhbanı güçlenir. Mesele o sebepten başka bir düzlemde ele alınmalıdır ancak ''Laik olmak'' ile ''Seküler olmak'' arasındaki devasa farkı ayırt etmekte çok zorlanılması da yine bu sebepledir. Öte yandan, Yusuf Akçura doğrudan doğruya halkın kendi kaderine egemen olması için yaşamış bir mütefekkir. Onun laikliği din karşıtlığı değil halk egemenliğini savunmaktır. ''Milliyetçilik ve halkçılığın hedef-i aslisi, bilâ-kayd ü şart hâkimiyet-i milliyedir'' demiş birisinden söz ediyoruz. Ve bunun Cumhuriyet öncesi de sonrası da yoktur. Öte yandan bugün sık sık duyduğumuz gibi ''...efendim devlet rejimleri laik olur ya da olmaz, ancak bireyler seküler olur...'' iddiasının altını kazdığınızda daha da başka bir şey ile karşılaşırız: ''Bireysel Kurtuluşçu'' bir tasavvur, bir tür eskatolojik düşünme biçimi, hatta yer yer mesiyanizm örnekleri de bulunur. Fakat Halkçı olmak bambaşka bir şeydir. Sekülerlik ile denkleştirmek, veya bu iki kavramı özdeşleştirmek doğru değildir. Çünkü Laos yani Halkı savunmak Ruhban karşıtlığı ile birlikte klanlaşmanın da karşısındadır. Buna karşılık “sekülerleşmiş bireylerin toplumu” da üniterleşme getirmez. Sözün özü: Akçura halkçıdır, bu sebepten laiktir ve kati surette seküler değildir. Bugünün Türkçü geçinenlerinin iddia ettiği gibi “seküler” olsaydı eğer, kendisinin dindar bir hayat yaşamasından da bağımsız olarak; “Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz” sözüne de karşı çıkması gerekirdi. Çünkü sözde bireysel bir özgürleşme imkanının hep doğmasını isterdi. Veyahut laikliği dayatmacı sekülerizm olarak algılayan tipik bir 'Laikçi' olsaydı eğer, bir 28 Şubatçıdan farksız tepkiler göstermesi gerekirdi. Ancak Akçura ve yoldaşları hürriyeti Cumhuriyetin en hakiki anlamı olan halk egemenliğinde gördüler. Gelgelelim, bu kavrayıştan uzak kalanlara ayna tuttuğunuz zaman bir yerden sonra tartışmayı şirazesinden çıkartıyorlar. Her nedense...

Araplar laik olmayacaklar ve olamazlar. Seküler olabilirler ve zaten hızla sekülerleşiyor. Ama umarım bir gün yurdum sosyal medya yorumcuları, hem de aydın geçinen zümrelerine rağmen üstelik, ''Laik'' ve ''Seküler'' arasındaki o devasa farkı öğrenir

Kuruluş döneminin diğer dönemlerden farkını, özellikle ülkenin üretim gücünün kademe kademe kastrayon edilmesi ve neyi var neyi yok satılıp paraya boğulduğu on yıllar ile karşılaştırıldığında neden fersah fersah daha büyük bir kalkınma hikayesi yazdığını merak edenler, öncelikle adına Tapınak Ekonomisi dediğim rejimin neden ve nasıl inşa edildiğini anlamaya çaba sarf etmelidir. Şu ekteki karşılaştırma ve soru fena bir başlangıç noktası değildir: