jpm

In niet-westerse culturen, vooral in tribale gemeenschappen, neemt eergevoel een belangrijke plaats in. Het gaat om je gevoel van eigenwaarde, waardigheid en trots. Je wilt jezelf in de spiegel kunnen aankijken en trouw blijven aan waar je voor staat. Daar kunnen mooie dingen uit voortkomen. Eergevoel kan je kracht en passie geven om voor je normen en waarden op te komen, verantwoordelijkheid te dragen en je doelen te bereiken. Je wilt ergens voor staan, iets betekenen en trots kunnen zijn op jezelf. Maar wanneer eergevoel de overhand krijgt, maakt rationeel denken plaats voor gekrenkte trots. Kritiek voelt als vernedering, afstand nemen als verraad en een afwijzing als een aantasting van je hele bestaan. Zodra het herstellen van je eer belangrijker wordt dan wat rechtvaardig is, handel je alsof de wet voor jou niet geldt en de rechten van een ander er niet meer toe doen. In mijn ervaring speelt dit sterker in tribale gemeenschappen, waar trots, familie en reputatie zwaar wegen. In Nederland is dat eergevoel in mindere mate aanwezig. Hier ligt meer nadruk op individuele vrijheid en op het accepteren dat een ander zijn eigen keuzes maakt, ook wanneer die jou kwetsen. Die verschillen verdwijnen niet vanzelf wanneer mensen verhuizen. De landen waar zulke gemeenschappen vandaan komen, hebben hun eigen maatschappelijke verhoudingen. Het wordt hoog tijd dat we erkennen dat het onverenigbaar is met de westerse waarden om persoonlijke eer, familie-eer of religieuze eer boven de vrijheid van een ander te stellen. Nederland hoeft zijn cultuur daarvoor niet te veranderen. Iemand mag je religie afwijzen. Een vrouw mag jou afwijzen of een relatie met je beëindigen. Hoe diep dat je ook raakt, jouw gekrenkte trots geeft je geen recht om haar daarvoor te straffen. In de zaak rond de Haagse Tarwekamp ging het om een vrouw die zo’n keuze had gemaakt. De eigenaresse van een bruidsmodezaak had haar relatie met Moshtag B. beëindigd. Hij vermoedde dat ze was vreemdgegaan en verklaarde bij de politie dat hij zich in zijn eer aangetast voelde. Volgens het OM wilde hij na de breuk wraak nemen door haar financieel kapot te maken. Voor het in brand steken van haar winkel zou hij € 1.500 per persoon hebben beloofd. Op 7 december 2024, rond 06.15 uur, leidde de brandstichting in de winkel tot een explosie. Meerdere woningen stortten in. Zes mensen kwamen om en vier raakten ernstig gewond. Een jongetje van acht verloor zijn ouders en zijn zus van zeventien. Op 4 en 5 november 2026 stonden Moshtag B., van Afghaanse afkomst, de neven Mourad B. en Ilias B., van Marokkaanse afkomst, en Adil A. voor de rechter. Drie van de vier mannen riskeren levenslang. Het OM maakt op 24 november de strafeisen bekend. De uitspraak wordt in januari 2027 verwacht.