Mustafa Cevik

SAMSAT: BİR FELSEFE KENTİ 31 Ekim cumartesi günü Adıyaman ilinin Samsat İlçesinde başkanlığını Prof. Dr. Mustafa Çevik’in @drmcevik yaptığı “Lukyano felsefe platformu” tarafından düzenlenen, Samsat belediyesi @SamsatBelediye1 ve Doç. Dr. Mehmet Türkan’ın koordine ettiği “Samsatlı Lukyano Felsefe Günleri-I” etkinliğine katıldım. 1. Öncelikle belirtmek isterim ki Adıyaman ve civarı/hinterlandı dikkatimi hep çekmiştir Antik ve Roma dönemi, Komagene krallığı , Hristiyanlık ve sonrasında İslam devletleri dönemlerinde hareketli bir coğrafya olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bölge büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmış olmakla dikkate şayandır. 2. Bugün Adıyaman ve çevresi, civar kentlerin periferisinde kaldığı düşünülse de, sahip olduğu tarihi ve kültürel birikimini henüz işlenmemiş bakir bir üretime kanalize etme gücüne sahiptir. 3. Bu tarihi ve kültürel birikimin en bariz örneklerinden birisi Samsatlı Lukyano’dur. Komagene krallığı döneminde yaşayan bu filozof, antik yunan kültürüne yaptığı eleştiriler ile dikkat çekmiştir. 4. Lukyano, antik yunan kültürüne karşı beslendiği Asur, babil, zerdüşt, keldani, Mısır, Pers, Süryani arkaplanına vurgu yapmış ve yunan “uygar” tipolojisi karşı “barbar” tipolojisi geliştirmiştir. 5. Felsefeyi salt kuru bir disiplin olarak değil, onu sokak ile buluşturan edebiyat ve sanata yer veren ve bu açıdan felsefi mizah ve ironi yöntemlerini kullanan bir filozoftur. Geliştirdiği “dalkavuk” kavramsal kişiliği ile bir açıdan ciddi ve ruhsuz ve aynı zamanda dejenere olmuş antik yunan filozoflarının müptezel olduğunu, öte yandan Erasmus’un delisine, Dante’nin ilahi komedyasına, Nietzsche’nin Zerdüşt’üne benzer şekilde mistik ve derviş gibi hareket eder. 6. Ona göre felsefe yapmak; saf mantık ve dil oyunları ile tıpkı Diyojen gibi yaşamı olumlayıp onu olay ve akış içerisinde bir içkinlik olarak algılamak, aynı zamanda hakikati çıplak bırakmak için kibir, zenginlik, güzellik, şans, şöhret, haz, ve söz ebeliği gibi insan gerçekliğini örten bütün maskeleri düşürmekle mümkündür. 7. Lukyano, antik yunan felsefesinin hakikati kavramaktan uzak olduğunu iddia ederek buna karşı özgürlük, açık sözlülük, neşe, gülme ve ölüme bizzat kendi koşmak gibi insanı yetkinliklere ulaştıran etik ilkelerle karşı çıkar. 8. Aslında Lukyano, toplumsal ikiyüzlülük, otorite korkusu, kitle psikolojisi, kolektif yanılsama ve korkulara karşı saf hakikati dillendiren “ama kral çıplak” diyen çocuğun masumiyetini sergilebilmiş bir fikir insanıdır. 9. İşte böyle bir filozofa sahip olan Samsat ilçesi bu birikimi yaratıcı ve Üretici bir kültürel değere dönüştürebilir. Samsat ilçesi, bu topraklarda bu toprakların ruhuna uygun felsefe yapmanın kenti olabilir. Aynı zamanda dejenere olmamış, kirlenmemiş bir düşünce biçimini, bir etik yapıyı insanlığa armağan edebilir. Bunun için yeterli potansiyele sahip olduğunu düşünüyorum. 10. Samsat belediye başkanı Sayın Halil Fırat @halilfrat2 vizyoner kişiliği ile bu potansiyelin farkında olan ve aynı zamanda gündelik politikalar yerine tarihsel, felsefi ve kültürel açıdan hizmet etme konusunda farkındalığı yüksek genç bir başkan. Umarım ve dilerim ki, insanlar her sene Samsat’ta bir araya gelsin festivaller kutlasın, felsefe konuşsun, mizah yaparak eğlensin ve Lukyano’nun duruşunu bu toprakların düşünce üretme biçimi haline getirsin.